Boşanmalardaki iddet, kadının hamile olup olmadığını tespit için midir?
Süleymaniye Vakfı > Boşanma > Yazılı Fetvalar Tarih: 25 Kasım 2011  
Soru: Kadının iddet beklemesinin asıl sebebinin hamile olup olmadığının anlaşılması olduğunu biliyoruz. Günümüzde tıp ilmi bir kadının hamileliğini kan ve idrar tahlilleriyle 15 gün içinde tespit edebiliyor. Dolayısıyla iddetin de buna bağlı olarak 15 güne düşürülmesi gerekmez mi?
Cevap: 

Talakla ilgili ayetlerde (Talak, 65/1-2, Bakara, 2/228-229), birinci ve ikinci boşanmanın iddet süresinin üç kur’ yani üç temizlik dönemi olduğu hükme bağlanmıştır. Talak Suresindeki âyetler şöyledir:

“Ey Peygamber! Kadınları boşadığınızda iddetleri içinde boşayın ve iddeti sayın. Rabbiniz Allah’tan çekinin; onları evlerinden çıkarmayın. Onlar da çıkmasınlar; açık bir fuhuş yapmış olurlarsa başka. Bunlar Allah’ın sınırlarıdır. Kim Allah’ın sınırlarını aşarsa kendine kötülük etmiş olur. Bilemezsin, belki Allah bunun ardından yeni bir durum ortaya çıkaracaktır.

Kadınlar sürelerinin sonuna geldiklerinde onları ya maruf ile tutun veya maruf ile ayırın. İçinizden güvenilir iki kişiyi şahit tutun; şahitliği Allah için yerine getirin. İşte bu size, içinizden Allah’a ve Ahiret gününe inanan kimseye verilen öğüttür. Kim Allah’tan çekinirse o, ona bir çıkış yolu açar.

Beklemediği yerden ona rızık verir. Kim Allah’a güvenirse o, ona yeter. Allah emrini yerine getirendir. Allah her şey için bir ölçü koymuştur.” (Talak 65/1–3)

Eşini boşamak isteyen erkeğin uyacağı bu ölçüler, şöyle sıralanabilir:

1. Boşanma iddet içinde olmalı, yani kadın adetli olmamalı, temizse o temizlik dönemi içinde eşiyle ilişkiye girmemiş olmalıdır.

Bu dönemde, hem âdetin kadına verdiği sıkıntıdan hem de eşinin onunla ilişkiye girememesinden dolayı erkekte huzursuzluk olur ve karısını kolayca boşayabilir.

Adetten temizlenmiş olan eşiyle ilişkiye giren erkek, arzusuna kavuşmuş olacağından eşini yine kolayca boşayabilir. Her iki durumda da boşamanın geçersiz sayılması fıtrat gereğidir.

2. İddeti erkek saymalıdır. Boşadığı kadının evde geçireceği günleri kocanın sayması, bu dönemde onunla yakından ilgilenmesi demektir.

3. Kadını evinden çıkarmamalıdır. Üç ay kadar sürecek bekleme dönemini, birlikte geçiren çiftler, bir şekilde anlaşabilirler. Eğer anlaşamazlarsa sıkıntı büyük demektir.

4. Kadın da evden çıkmamalıdır. Kadının evi terk etmesi halinde araya soğukluk girer ve eşleri birleştirme işi zorlaşır.

5. Erkek, süre içinde veya süre sonunda eşine iyilikle dönmeli veya iyilikle ayrılmalıdır. Zoraki evlilik olmaz; bu aileye zarar verir. İyilikle ayrılırlarsa daha sonra yeni bir nikâhla birleşebilirler.

6. Gerek boşarken gerek dönüş sırasında ve gerekse ayrılırken iki kişiyi şahit tutmalıdır.

http://www.suleymaniyevakfi.org/kuran-arastirmalari/talak-erkegin-bosama-hakki.html

Böylece durumdan haberdar olan Müslümanlar, Nisa 35. âyete göre erkeğin ve kadının ailesinden birer hakem görevlendirip eşleri barıştırma yollarını ararlar. Bütün bunlar, kişinin eşini bir kere boşaması içindir.

Görüldüğü gibi iddet, hamileliğin tespiti için değil, tarafların birlikte yaşayıp yaşayamayacağının iyice tespiti içindir. Yoksa bir kadının hamile olup olmadığı, ilk âdetinde anlaşılabilir. Bu yüzden iddeti, hamile olma ihtimali olmayan kadınlar da beklerler. İlgili âyet şöyledir:

“Adetten kesilmiş olanlar hakkında şüpheye düşerseniz iddetleri üç aydır; adet görmeyenler de öyle. Hamile olanların süreleri doğumları ile biter. Kim Allah’tan sakınırsa Allah onun işinde bir kolaylık oluşturur.” (Talak 65/4)

Durum böyle olduğu için iddetin, bu ayette yazılı sürelerin altına inmesi mümkün değildir.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Evli bir erkek başka bir bayanla birlikte olursa eşiyle olan imam nikâhı bozulur mu, yani düşer mi? 2009.08.14 179376
2 İslam Hukukuna göre, anası babası boşanmış çocukların bakımı ve ye­tiştirilmesi kimin görevidir? 2009.08.07 67022
3 Evli bir kadın yabancı erkeklerin de bulunduğu bir düğünde oynarsa acaba imam nikâhı hükmünü yitirir mi? 2009.08.06 45941
4 Ben 9 ay önce evlendim. Karımla toplam 4 ay aynı evde kaldık. Mehir olarak annemin taktığı bilezikleri verdik. 4 ay içinde cinsel yönden karı koca olamadık. Ama aynı yatakta yattık kalktık. Şimdi boşanacağım. Eşim mihre hak kazandı mı yoksa takıları geri alabilir miyim? 2009.08.06 17904
5 İşlerimin kötü gitmesi, iş yerimi kapatmış olmam ve eve gelir getirememem sebebiyle eşim evi terk etti. Kendisi sağlık ocağında hemşire olarak çalışıyor. Boşanmak için İslami olarak neler yapmam gerekir? Resmi olarak daha ayrılmadık ve ben, dönmediği takdirde boşanacağımı belirtmeme rağmen eşim işi bahane ederek eve dönmemekte. Ben ise annemin rahatsızlığı sebebiyle işe başlayamıyorum. İki tane oğlum ve ayrılmadan aldığımız -dörtte bir parasını eşimin ödediği- bir evimiz var. İslami olarak mal paylaşımı ve çocukların durumu ne olur? 2009.08.06 16143
6 Avrupa'da birçok kişi devletten maddi yardım almak için dini nikâhını koruduğu halde devlet nikâhını bozuyorlar. Böyle yapan Müslümanlara nasıl cevap vermemiz gerekiyor? 2009.08.06 8858
7 Ben hanımımı ayrı ayrı zamanlarda iki kez boşadım. Bu boşamaları hanımımın temizlik döneminde ve onunla cinsel ilişkiye girmeden yaptım. Yani boşadığımda karım adetli değildi ve o dönemde onunla ilişkiye girmemiştim. Boşamaların ikisi de farklı zamanlarda gerçekleşti. Boşadığım zaman karımı evden çıkarmadım o da çıkmadı. Bu iki boşamadan sonra da karıma geri döndüm. (Henüz iddeti bitmeden döndüm) Sitenizde boşanmak için iki şahit bulundurulması gerektiği de yazıyor. Ben bunu sadece son boşamada gerekli sanıyordum. O yüzden iki boşamamda da şahit bulundurmadım. Sorum şu: Benim bu boşamalarım geçersiz mi? (Bu iki boşamada kurallara uydum ama -bilmediğimden dolayı- sadece iki şahit eksikti.) Üçüncü boşamayı yaptığımda nasıl olacak? Şahit olmadığı için bu iki boşama geçersiz olup yeni bir boşama mı sayılacak? Yoksa önceki iki boşama geçerli olup üçüncü boşamada iddet beklemeden hemen mi ayrılmalıyız? 2009.08.06 17824
8 İslam hukukunda boşanma nasıl olur? Erkek geçimsiz ve ailesine karşı sorumsuzsa kadın boşanmak isteyebilir mi? Ve boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır? Evlilik sonrası edinilen mallarda paylaşım nasıl yapılır? Çocukların durumu ne olur? Kadının ve erkeğin üzerindeki mallar nasıl paylaşılır? Ve çocuklar için nafaka ödenir mi? 2009.08.06 21125
9 Boşanma konusunda sıkça geçen iddet, iddet bekleme ne demektir, açıklar mısınız? 2009.08.06 79021
10 İmam nikâhında iftida için bayan boşanma yetkisini kimden alacak, eşi onu anlaşamadığı halde inadına boşamıyorsa? 2009.08.06 46085
11 Bir kızgınlık anımda eşime, bundan böyle benden habersiz anne ve babası ile telefon görüşmesi yaparsa üçten dokuza boş olacağını söyledim. Bugüne kadar böyle bir şey olmadı ama ya unutur da ararsa nikâhımız düşer mi? Esasında ben de pişman oldum fakat sözümün geçersiz olması için bir şey yapma imkânım var mı? 2009.08.06 14458
12 Yeni nişanlandım fakat yurt dışında yaşadığım için nişanlıma kolayca vize alırız diye resmi nikâh ve imam nikâhımızı yaptık. Belirlediğimiz mehir ve takıyı verdik ama düğün yapmadık. Yani kız ve erkek baba evinde. Her hangi bir yakınlaşma yok. Olaylar istediğimiz gibi olmadı ve ayrılmaya karar verdik. Sorum şudur ki, mehri ayrıldığım bayanda mı bırakmam gerekir yoksa bu bayana mehir düşmez mi? 2009.08.06 6225
13 Akşam Beraat kandilinde bir tartışmada eşim kapıdan çıkarken "beni boşa" dedim. O da üç defa "boş ol boş ol boş ol" dedi. Şimdi "ben onu gönülden demedim" diyor. Bu üç talak durumunda kadının başka bir erkekle evlenmeden kocasına dönemeyeceği yazıyor. Bizim şimdi ne yapmamız gerekiyor? Ben başkasıyla evlenemem. Kocama dönemeyecek miyim? 2009.08.06 61491
14 Ben eşimle 2,5 aydır ayrıyım. Küçük bir tartışmada beni imam nikâhından boşadı. Boşadıktan sonra 3 gün aynı evi paylaştık. Bunun benim gururumu incittiğini düşünerek evden ayrılıp baba evine döndüm. Bu esnada eşim beni hiç aramadı. Sonra kendisi ayrılma kararı almış, 2 ay çok mücadele ettim. Bu arada 9 aylık hamileyim, sırf çocuk için birleşmek istedim. Ailesi istemediği için o beni reddetti. Şimdi de bana: “Anlaşmalı ayrılalım, sana ya evin eşyalarını ya da 6,5 milyar para vereyim, ayrılalım” diyor. Bu para sadece benim altınlarımın yani mehrimin parası değil. Ben bu durumda ne yapabilirim? 2009.08.06 35874
15 Ben 6 senelik evliyim ve 2 yaşında bir oğlum var. Eşimle severek evlendik. Son bir senedir çok kavga ediyorduk. Bu kavgalar sırasında eşim bana 3 defa "boş ol" dedi ama şimdi tüm problemlerimizi hallettik. Ve eşim çok pişman. Ne yapmamız gerekiyor? Eşimle cinsel hayatımız devam ediyor, bu şekilde zina mı yapmış oluyoruz, vicdanım rahat etmiyor? 2009.08.06 147018
16 Bir erkek karısını boşadığında iddet dönemi içerisinde Talak Suresinde belirtilen hükümlere aykırı olarak karısını evinden çıkarırsa veya kadın evini terk ederse bu evliliğin hükmü ne olur? Bu durumda, özellikle eşi tekrar evine dönmez ise talak işlemini nasıl tamama erdirmesi gerekir? 2009.08.06 9617
17 Boşanmayla ilgili yazılarınızı okudum. Bu konuyu arkadaşlarla tartışırken aramızda farklı düşünceler oluştu. "Talak ikidir" sözünü ben bir çift iki kez boşanabilir ve tekrar evlenebilir, üçüncüden sonra hanımın bir başkasıyla evlenmeden tekrar eski eşiyle evlenmesinin yasak olduğu şeklinde anladım. Bazı arkadaşlar iddet dönemi içinde barışılmaz ve kesin boşanma olursa, bu durumda eski eşiyle tekrar evlenemeyeceğini; ancak başka biri ile evlenir ve boşanırsa eski eşiyle tekrar evlenebileceğini söylediler. Bir kez boşanma gerçekleşmiş ve iddet süresi içinde barışılmamışsa aynı kişiyle tekrar evlenmesi için bir başkasıyla evlenip bu evliliği de yürütemeyip boşanmış olması mı lazım? Bu konuyu aydınlatırsanız sevinirim. 2009.08.06 12248
18 Talak sırasında iki şahit olmaması durumunda boşanma işlemi gerçekleşmiş sayılır mı, yoksa evliliğin sürdüğü mü kabul edilir? 2009.08.06 22177
19 Dini nikâh kıyılmış, fakat cinsel birliktelik olmamış. Söz, nişan, resmi nikâh da yok. Bu durumda mehir iade edilir mi ya da mehir verilmediyse verilmesi gerekir mi? 2009.12.30 22859
20 Şarta bağlanan talak (boşanma) geçerli olur mu? 2012.10.05 9445
21 Benim kocam Müslümanken Katolik oldu. Artık onunla nikâhım devam eder mi? Yoksa otomatikman boşanmış mı sayılıyoruz? 2009.12.17 9213
22 Dinimize göre sadece imam nikâhıyla yapılan bir evlilikte, kadın tek taraflı olarak yani Kur’ânî tabirle “iftidâ” ile boşansa aradan uzun zaman geçse de (aynı eşine) tekrar geri dönebilir mi? 2012.11.08 35207
23 Karısının zina ettiğini iddia eden biri bunu 4 şahitle başvurduğu mahkemede ispat edemiyor. Sonunda hâkim bu kişiye “Allah’ın laneti üzerime olsun” diye yemin ettiriyor ve boşanmayı onaylıyor. Fıkıh ilminde böyle bir şey var mıdır? Varsa bunun fıkıh ilmindeki adı nedir? 2010.03.31 5486
24 Ben yedi ay süren bir evlilik geçirdim ve boşanmayla neticelendi. Boşadığım eşime mehrini de vermedim ve ne aldıysam eşya, zinet, elbise vs. hepsini de geri aldım. Dayandığım gerekçe ilmi değildi. Daha doğrusu o anki ruh halimle yaptığım şeylerdi. Gerekçem şuydu: Eşimin gizli bir dost edindiğini öğrendim. Kendisi de bunu itiraf etti. Ancak bu ilişkinin ne boyutta olduğunu bilmiyorum. Kendisi çelişkili ifadelerle ve benim içimde ciddi şüpheler bırakacak şekilde olayı anlattı. Sadece konuştuklarını, arkadaş olduklarını söylüyor. Ama ileri sürdüğü zaman ve mekân tanımlarında çok ciddi çelişkiler var. Velhasıl insan yaptığı bir günahı açıklamayabilir ve benim de görmediğim ve şahidim olmadığı için bu konuda şüpheden öteye gidemiyorum. Dava açtık ve boşandık. Benim yaptığım hareketin dinen hükmü nedir? Yani mehri vermeli miydim ve ona aldığım eşyaları, giyecekleri, zinetleri ondan geri almam doğru muydu? 2009.11.13 20496
25 Kocası tarafından boşanan bir kadın başka biriyle ne zaman evlenebilir? Boşandıktan sonra ne kadar bir süre beklemek zorundadır? 2013.03.14 14056
26 Talak suresinde kadınların iddetleri içinde boşanacağı söyleniyor ve şahit tutulması emrediliyor. Peki, boşama nikâhtan sonra ama zifaftan önceyse de şahit tutulacak mı? 2010.01.27 5255
27 Bir yakınım on gün önce babasını trafik kazasında kaybetti. Bir kadın evlerine gelerek merhumun eşinin 4 ay 10 gün süreyle hiçbir şekilde evden dışarı çıkmaması gerektiğini ve bunun da Kur’an’da yazdığını söylüyor. Böyle bir şey var mı? 2013.04.06 36685
28 Bir videonuzda kocasından ayrılan kadının yeni bir nikâh yapabilmesi için 3 iddet süresi değil sadece 1 iddet süresinin geçmesinin yeterli olduğunu anlattınız. “Yeni bir nikâh için kadının bir temizlik müddeti beklemesi yeterlidir” dediniz. Bu konuda çelişkide kaldım. İddet süresi konusunda net bir cevap alabilir miyim? Yeni bir nikâh için kadın üç iddet mi yoksa bir iddet mi beklemeli? 2013.06.04 10583
29 Erkeğin boşaması ile ilgili yazınızda iki şahit huzurunda boşanmadan sonra hakemlerin devreye gireceğini yazmışsınız. Daha önce yani barıştırma safhasında devreye girmeleri gerekmiyor mu ki boşanma olmasın? 2011.03.09 4537
30 Sitenizde yer alan bir cevabınızda kadının boşanmayı istemesi ve iftidâ yoluyla boşanması durumunda üç iddet süresi beklemesinin gerekmediğini, sadece bir adet görmesinin yeterli olduğunu yazmışsınız. Bunun bir delili var mıdır? 2013.06.14 7535
31 Kur’an’a göre bir talağın/boşanmanın üç ayda tamamlanabileceğine dair bir delil var mıdır? İbn Teymiye buna da bid’i talak diyor. Ama birçok âlimin böyle olabileceğine dair açıklamaları var. Siz ne dersiniz? 2011.03.23 6908
32 İddet döneminde kocasıyla ayrı olan kadına kocasının dönmesi halinde kadının “hayır” deme hakkı var mıdır? 2013.11.08 6412
33 Boşanan kadınların evden çıkmaları veya çıkarılmaları halinde de boşanmanın gerçekleşeceğini yazmış, bunları diğer şartlardan ayırmışsınız. Hepsi de emir değil mi? Bunu nasıl izah edeceksiniz? 2011.03.23 7888
34 Son günlerde “cemaatten ayrılırsam eşim boş olsun” ifadeleriyle bağlılık yemini ettirilen kişilerden söz ediliyor. Bunlar o cemaatten ayrılırlarsa eşleri boş olur mu? 2014.04.09 11559
35 Üç aylık boşanma iddeti içinde erkek karısına geri döndüğü takdirde yeni bir nikâha gerek duyulmuyor. O zaman bu nasıl bir boşanma sayılıyor? Tekrar boşanmak için bir nikâh daha gerekli değil mi? 2011.03.24 7544
36 Boşanmalarda şahit getirilmesi ile alakalı şöyle bir yorum var: “Talak Suresi ikinci ayette gelen işhâd (şahit getirmek) emrinin birinci ayetin başındaki talak emrine (onları iddetleri içinde boşayın) hamledilmesi zahiren pek mümkün görünmemektedir. Bunun yerine firkat kelimesi ile talak süreci bitiminin kastedildiğini kabul etmek ve şahitliği o an için gerekli saymak daha tutarlıdır.” Bu yorum hakkındaki düşünceniz nedir? 2011.04.11 11224
37 Kur’an’a göre yapılmış 3. talaktan sonra kadının iddet beklemesi gerekir mi, gerekmez mi? İddet bekleme konusunda tespit ettiğim hikmetler şunlardır: Birincisi; 1. ve 2. talakta geri dönüş umudu ve hamilelik ihtimali. İkincisi; 3. talakta hamilelik ihtimali ve kötü zandan kurtuluş (hemen evlendiği takdirde zan beslenebilir). Ayrıca hadis kitaplarından “hul’” dan sonra da 1 ay iddet bekleneceğine dair bilgilere ulaştım. Bu durumda kadının iddet beklemeyeceğine dair delilin, iddia eden tarafından getirilmesi gerektiği söylendi. Bu durumda yardımlarınızı bekliyorum. 2011.05.16 9088
38 Kadın iftida yapınca yani kocasından boşanınca ondan aldığını neden vermek zorunda? İşin mantıklı açıklamasını merak ettim, açıklar mısınız? 2011.07.14 22538
39 Kadının iddet beklemesinin asıl sebebinin hamile olup olmadığının anlaşılması olduğunu biliyoruz. Günümüzde tıp ilmi bir kadının hamileliğini kan ve idrar tahlilleriyle 15 gün içinde tespit edebiliyor. Dolayısıyla iddetin de buna bağlı olarak 15 güne düşürülmesi gerekmez mi? 2011.11.25 6464
40 Evli bir kadının plajda mahrem yerlerini bir erkek görürse eşi ile nikâhı bozulur mu? 2012.09.06 14773
41 Nikâh yapılırken kadının üç talaktan birini alma hakkı var mıdır? 2010.01.19 17303
42 Karı-koca arasında cinsel ilişki olmamışsa boşanma durumunda erkeğin kadına mehir vermesi gerekir mi? 2012.09.07 6027