Uhud Savaşı bazı sahabilerin sarhoş olması yüzünden mi kaybedildi?
Süleymaniye Vakfı > Muhtelif > Yazılı Fetvalar Tarih: 16 Temmuz 2010  
Soru: Bir cuma namazında vaiz Uhud harbinde henüz içkiyi yasaklayan ayetlerin inmediğini ve sahabenin zilzurna sarhoş olduğunu, bu nedenle de harbi Müslümanların kaybettiğini ifade etti. Bu sözler beni çok rahatsız etti. Uhud harbinin bu sebepten kaybedildiği doğru mudur? Cuma sonrası babam bu vaizi beklemiş ve hangi kaynağa dayanarak bu sözleri sarf ettiğini sormuş. Hocanın cevabı “Sahih-i Buhari’de yazıyor” olmuş. Bu işin aslı nedir?
Cevap: 

İçki haram kılınmadan önce ashab-ı kiramdan birçok kişinin içki içtiği sabittir. Fakat içkiyi haram kılan ayetler nazil olduktan sonra bir iki istisna hariç sahabe içkiyi terk etmiştir. Fakat Uhud savaşının sahabenin sarhoş olması yüzünden kaybedildiği doğru değildir.

Buhâri’de geçen rivayete gelince:

Câbir radıyallâhu anh’ın rivayet ettiği hadis şöyledir:

“Bir takım in­sanlar Uhud harbi gecesi sabaha kadar içki içmişlerdi. O gün bun­ların hepsi şehîd olarak öldürüldüler. Bu, şarâbın haram kılınmasından önce idi.” (Buhari, Tefsîru’l-Kur’an (Maide Suresi), Bab 10) (Bu hadis Buhari’de Maide suresinin tefsiri haricinde Cihad ve Megazi bölümlerinde de yer almaktadır.)

Tecrid-i Sarih Tercümesi ve Şerhinde Kamil Miras bu hadis hakkında şöyle demektedir:

“… Uhud harbi gecesi bir kısım ashab sabaha kadar içki içmişlerdi. O gün henüz içki haram kılınmamıştı. Uhud hezimetinin sebeplerinden birisi de bu işret iptilasıdır. Ve Uhud’u müteakip kati bir surette haram kılınmıştır.” (Bkz: Ahmet Naim, Kamil Miras: Sahih-i Buhari Muhtasarı ve Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., 2. bs., Ankara, 1972, c: 11, s: 96. 1698 numaralı hadisin açıklaması)

Açıklamada da görüldüğü gibi sebeplerden sadece bir tanesi ashaptan bazılarının içki içmesidir. Dolayısıyla diğer sebepleri tamamen göz ardı ederek “Uhud savaşı içki içen sahabe yüzünden kaybedildi” demek doğru değildir. Uhud savaşının ayrıntıları ve galibiyetten sonra yaşanan hezimetin sebepleri Allah Teâlâ tarafından Âl-i İmrân suresinde şöyle açıklanmıştır:

“Müminleri, savaşacakları yerlere konuşlandırmak için bir sabah erkenden evinden çıkmıştın. Allah her şeyi işitiyor ve biliyordu.

O gün içinizden iki bölük korkudan dağılmak üzereydi. Oysa onların dostu Allah’tır. İnananlar yalnız Allah’a güvenmelidirler.

Şurası bir gerçek ki, siz daha zor bir durumda iken, Allah Bedir’de sizi, yardımıyla zafere ulaştırmıştı. Öyleyse Allah’tan korkun. Belki şükredersiniz.

O gün müminlere şöyle diyordun: “Allah’ın, gökten inen üç bin melekle yardım etmesi size yetmez mi?”

Yeter tabii. Ama eğer sabreder ve iyi korunursanız; onlar da ani baskın yaparlarsa Rabbiniz size, onların peşlerini bırakmayan beş bin melekle destek verecektir.

Allah bu desteği size, sadece bir zafer müjdesi olsun ve kalpleriniz yatışsın diye verir. Yoksa zafer yalnızca Allah katındandır; o güçlüdür, doğru karar verir.

Bu desteği bir de; Allah’ı görmezlik edenlerin önde gelenlerini öldürmek ve onları perişan etmek için verir ki, savaşı kaybetmiş olarak geri dönsünler.” (Âl-i İmrân, 3/121-127)

“Siz bir yara aldıysanız, karşınızdaki topluluk da vaktiyle benzeri bir yara almıştı. Böyle günleri, bir ona bir öbürüne, insanlar arasında döndürüp dururuz. Bu, Allah’ın inanmış olanları ortaya çıkarması ve içinizden kimilerini tanık tutması içindir. Allah, yanlış yapanları sevmez.

Bu, bir de Allah’ın, iman edenleri arındırması ve görmezlikten gelenleri çaresiz bırakması içindir.” (Âl-i İmrân, 3/140-141)

“Bakın, Allah, size verdiği sözü yerine getirdi. O gün onun izniyle kâfirleri kırıp geçiriyordunuz. Sonra bir an endişeye kapılıp gevşediniz, savaşma konusunda anlaşmazlığa düştünüz. Allah size arzuladığınız zaferi gösterdikten sonra emre aykırı davrandınız. Kiminiz dünyayı istiyor, kiminiz de ahireti istiyordu. Sonra Allah sizi onların karşısında bozguna uğrattı ki yıpratıcı bir imtihandan geçesiniz. Sonra da onları sizden tam olarak uzaklaştırdı.  Çünkü Allah’ın inananlara ikramı boldur.

O gün siz dağa doğru kaçıyor, kimseye dönüp bakmıyordunuz. O Elçi de arkanızdan sizi çağırıyordu. Allah sizi kederden kedere uğratıyordu ki, ne elinizden kaçan zafere ne de başınıza gelen bu belaya üzülesiniz. Siz ne yapsanız Allah onun iç yüzünü bilir.

O kederden sonra sizi bir güven duygusu sardı, üzerinize tatlı bir uyku hali çöktü. İçinizden bir takımı böyle bir havaya girmişti. Bir takımı da kendi derdine düşmüş, Allah hakkında, gerçek dışı kuruntuya, cahiliye devri kuruntusuna kapılmıştı. Şöyle diyorlardı: “Bu işten elimize ne geçti ki?” De ki: “Bu iş, tamamıyla Allah rızası içindir”. Onlar, sana açmadıkları bir şeyi içlerinde gizliyorlar, “bu işte bir faydamız olsaydı, burada öldürülmezdik” diyorlardı. De ki: “Siz evlerinizde bile olsaydınız, öldürülecekleri yazılmış olanlar çıkar, yatacakları yere kadar giderlerdi”. Bu, Allah’ın içinizde olanı denemesi, kalplerinizde olanı iyice temizlemesi içindir. Allah içinizde ne olduğunu bilir.

İki ordunun karşılaştığı gün, emre aykırı davrananlarınıza gelince, onların ayağını kaydıran şeytandı. Bu,  yaptıkları bazı işlerden ötürüydü. Allah onları affetti. Çünkü Allah bağışlar, yumuşak davranır.” (Âl-i İmrân, 3/152-155)

“Başınıza bir musibet geldiği zaman “bu da nereden çıktı” demeniz mi gerekirdi? Siz onların başına bunun iki katını getirmiştiniz. De ki, onun sebebi içinizden bazılarıdır. Allah’ın gücü her şeye yeter.

“İki topluluğun karşılaştığı gün başınıza ne geldiyse Allah’ın bilgisi altında geldi. Onun bir sebebi de inananları ortaya çıkarmasıydı.

Onda münafıklık edenleri ortaya çıkarma gayesi de vardı. Onlara dendi ki: “Gelin, Allah yolunda savaşın ya da savunma yapın.”  Dediler ki; savaşmayı bilsek, elbette geliriz”. İçten kabul etmedikleri şeyi ağızlarıyla söylüyorlardı. O gün onlar, imandan çok kâfirliğe yakındılar. Allah onların neyi gizlediklerini çok iyi bilir.

Oturdukları yerden, kardeşleri için şöyle atıp tutuyorlardı: “Sözümüzü dinleselerdi öldürülmeyeceklerdi.” De ki: “Haydi, kendi ölümünüze engel olun bakalım; eğer iddianızda haklıysanız.” (Âl-i İmrân, 3/165-168)

Özellikle 152-155. ayetleri dikkatli bir şekilde okuyunuz. Hezimetin nedenleri o ayetlerde gayet net bir şekilde görülmektedir.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Denizde bulunan şeyler günah mıdır? Ben denizin dibinde bir yüzük buldum. Sahibini bulamadım. Denizden bulunan helaldir diye fetva verenler oldu. Ama içime sinmiyor. Muhtaç birine mi vermeliyim? Yoksa ne yapmalıyım? 2009.10.05 19722
2 Aynı koşullarda dünyaya gözlerini açmayan iki insan nasıl olur da aynı şartlarda sınav olur anlayamıyorum. Mesela annesi fuhuşla uğraşan, sıcak bir yuva bulma şansı olmayan bir bebekle, hayata dair her şeyi hazırlanmış, sevgi ortamında dünyaya gözlerini açan bir yavrucağın hayat sınavı aynı değilken yani fırsat eşitliği yokken nasıl olur da cennet cehennem bunlar için aynı nimetleri ve cezaları sunar? Neden birçok sınav var fakat sınav sonucu aynı? Okulda bile farklı bir sınav grubuna düşsek üzülürüz, diğer gruptaki soruları biliyordum diye. Herkese aynı sınav olsa daha iyi olmaz mıydı? Birazcık olsun kafamdaki sorulara ışık tutarsanız sevinirim. 2009.10.05 24777
3 Ramazan ve Kurban Bayramları aslında kaç gündür? 2009.10.05 19134
4 İsim belirtmeden bir kişi hakkında konuşmak gıybet olur mu? 2009.10.05 16528
5 Dünya ahiretin tarlasıdır deniyor. Bunu nasıl izah ediyorsunuz? 2009.08.20 16231
6 Hocam, "öksüzün, yetimin malı yenmez, ta ki onlar kendi paralarını kazanana kadar" diye duydum. Ve benim de çok yakın bir arkadaşım hem öksüz hem de yetim ve o da benim gibi bir öğrenci. Beraber gezdiğimizde vs. bir şeyler ısmarlamak istiyor veya bir şey yediğinde ikram ediyor. Hatta bana borç para bile verdi bugün ben her ne kadar istemesem de. Çalışmıyor ama parasal olarak çok problemi yok aileden ve burslardan aldığı para yetiyor ona. Yani kısacası hocam, ben onun malını, ikramını alabilir miyim? 2009.08.20 12253
7 Bir kaç yerde fetvalarınızda kimse gücünün yetmediğinden sorumlu değildir demişsiniz. Buna istinaden Allah kimseye kaldıramayacağı yük yüklemez deniliyor. Bu iki kavram neyi ifade ediyor? 2009.08.20 8912
8 Biz Âdem'in çocuklarının birbiri ile evlenmesi sonucu mu çoğaldık? Bizi bu konuda bilgilendirirseniz memnun oluruz. 2009.08.20 31222
9 Bizim bu dünyada amacımız cenneti mi kazanmak, yoksa Allah’ın rızasını mı kazanmak? Kısacası amacımız cennet mi olmalı? Ya da şöyle sorayım: Bizler Allah'tan kortuğumuz için mi, onu sevdiğimiz için mi, yoksa kabir azabı çekmekten korktuğumuz için mi ibadet etmeliyiz? 2009.08.20 13060
10 Enes radıyallahu anh ne zaman ölmüştür? Bazı sohbetlerde yani benim dinlediğim ve okuduğum sohbetlerde Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellemden 80 sene sonra öldüğü, bazı sohbetlerde ise Uhud savaşında öldüğü söyleniyor. Acaba ne zaman ölmüştür Enes radıyallahu anh? 2009.08.20 4024
11 Askerde yemeğe girerken dua ediyoruz ve bize “Allah’ımıza hamdolsun” yerine “Tanrımıza hamdolsun” diye dua ettiriyorlar. Bu, Allah’a eş koşmak mı oluyor? Duanın tamamı şöyle: Tanrımıza hamdolsun, milletimiz var olsun. 2009.08.20 13397
12 Allah'tan başka tanrı yoktur, demek doğru mudur? Allah için tanrı kelimesi kullanılır mı? Sizin sitenizde de birkaç yerde bu ifadeye rastlıyoruz. Neden bu kelimeyi kullanıyorsunuz? 2009.08.20 10960
13 Bir bayanın kadın doğumcu bayan doktor varken erkek doktoru tercih etmesi haram mıdır? 2009.08.20 18639
14 Aynı iş yerinde çalışan ve bir birine İslami bağlarla bağlı bulunan dört arkadaşız. Kendi aramızda ayrıca bir de kan kardeşliği tesis ettik. Kan kardeşliğinin İslami bakımdan hükmü nedir? 2009.08.20 5778
15 Peygamberimizin ilk eşi Hatice validemizin peygamberimizle evlenmeden önce çocuğu var mıydı? 2009.08.20 33890
16 Biz Fransa'da bir dernek açtık ve bu sıralar kadınlar arasında bir eğlence tertip etmeyi planlıyoruz. Filistin'deki kardeşlerimize yardım göndermek için. Eğlencemiz bir kadınlar matinesi... Düzenlemek caiz midir? Bütün kadro kadın... Burada bir kaç bayan protesto ettiler şeytan işi ve cehennemlik bir iş diye. Peki, sizler neler düşünüyorsunuz? Gerçeği var mı bu düşüncenin? 2009.08.20 4453
17 Hz. Ali için "aleyhisselam" kelimesi kullanılıyor. Fakat alışageldiğimiz literatürlerde aleyhisselam peygamberlere deniyor. Acaba farklı mana yükledikten sonra Hz. Ali için aleyhisselam denilir mi? 2009.08.20 12282
18 Evlerin çatısına veya arsalara baz istasyonu kurulmasına izin vererek bundan para kazanmak caiz midir? Sağlığa zararlı olduğu için caiz olmaz diyenler var. 2009.08.20 3718
19 Acaba insan ilişkilerinde dinimiz ceza ve af hakkında ne buyurur? Sürekli affetmek yanlış sonuçlara mı götürür? 2009.08.20 5112
20 18 bin âlem var mıdır? Yoksa bu sadece söylemden ibaret mi? 2009.08.19 15039
21 Hubb-i fillâh buğz-i fillâh ne demektir? 2009.08.19 7257
22 Bir cuma namazında vaiz Uhud harbinde henüz içkiyi yasaklayan ayetlerin inmediğini ve sahabenin zilzurna sarhoş olduğunu, bu nedenle de harbi Müslümanların kaybettiğini ifade etti. Bu sözler beni çok rahatsız etti. Uhud harbinin bu sebepten kaybedildiği doğru mudur? Cuma sonrası babam bu vaizi beklemiş ve hangi kaynağa dayanarak bu sözleri sarf ettiğini sormuş. Hocanın cevabı “Sahih-i Buhari’de yazıyor” olmuş. Bu işin aslı nedir? 2010.07.16 11764
23 Çocuğumun yatağı ayakları kıbleye gelecek şekilde sığıyor. Başka türlü sığdıramıyorum. Mecburen ayakları kıbleye bakıyor. Bu durum caiz midir? Niyetimiz asla umursamamazlık değil, üzülüyorum ama sığdıramıyorum. Lütfen bu konuda bana bilgi verir misiniz? 2013.08.20 39754
24 Cep telefonuma Kur’an-ı Kerim’in hem MP3 hem de yazılı şeklini yükledim. Bu telefonu pantolon cebinde taşımak günah olur mu? 2010.08.23 10644
25 Peygamberimiz miraç gecesinde Allah Teâlâ'yı görmüş müydü? 2009.10.21 10599
26 Süleymaniye Vakfı kendisini nasıl tanımlıyor? Selefi mi, Vehhabi mi, Süleymancı mı? Fetvalarınızda hangi mezhebe başvuruyorsunuz? 2011.02.09 22971
27 Hacamat hakkında bilgi verir misiniz? Peygamber efendimiz bu uygulamayı yapmış mıdır? 2009.10.24 16501
28 Yabancı bir kişinin internetinden ondan izinsiz olarak faydalanıyorum. Tanımadığım için internetinden faydalandığımı söyleyemiyorum. Bu durum caiz midir? 2011.02.21 7378
29 Yaşadığımız bu asırda insanların manevi huzuru çok az, hatta yok bile. Sanırım bunun asıl nedeni İslam'ı ALLAH'IN emrettiği şekilde yaşamadığımızdan olsa gerek. Ama nedense insan olarak sürekli bir şeylerin peşinde koşuyor ve bir takım işleri kendimize meşgale ediyoruz. Sanırım bu yüzden de kendimize, ailemize, topluma zaman ayıramıyoruz. Benim size bu konudaki sorum; çağımızın hastalığı adı ile anılan stres, depresyon ve şizofreni hakkında olacak. İslam dini muhakkak ki her şeyin çözümünü sunmuştur. Bu dertlerin çözümü de yine ondadır. Bu konu hakkında beni bilgilendirirseniz çok memnun olurum. 2009.10.26 13260
30 Hocam neden her doğruyu her yerde söylüyorsunuz? Evet, söyledikleriniz ayetlere dayanıyor ama her şeyi de açık açık söylediğinizde millet ürküyor. Bazı şeyleri en azından şimdi söylemeseniz de zamanı geldiğinde açıklasanız olmaz mı? 2011.02.24 4764
31 Sayın hocam tıraş olurken kullandığımız fırçaların domuz kılından yapıldığı ve domuz kılı da necis olduğu için kullanılmasının caiz olmadığı, yüzümüz pis olduğu için namaza da mani olduğu söyleniyor. Sizin bu konudaki görüşünüz nedir? 2010.01.26 14197
32 Günlük konuşmalarımızda kullandığımız bazı kelimeler var. Mesela “gelir, gider, olur” gibi. Bu tarz, sanki bir şeyin olacağını biliyormuş gibi ifadelerin geçtiği konuşmalar gelecekle ilgili bir şeyi konuşmak gibi midir? Misal: “Bunu yaparsan böyle olur veya oraya gitme gidersen başına şu gelir” gibi… Yoksa başına “Allah’ın izniyle” eklememiz mi gerekir? Bu tarz konuşmaların sakıncası var mıdır? 2011.03.01 3909
33 Müslümanın müslümanı şaka amaçlı korkutması ya da eşek şakası gibi durumları peygamber efendimiz yasaklamış mıdır? Bununla ilgili bir durum var mıdır? 2009.11.21 8684
34 Son zamanlarda adından sıkça bahsedilen “istikrâi okuma” ne demektir? 2010.02.13 4206
35 Hocam “hilye-i şerif” nedir? Tablo ve resim olarak taşınması ve bakılması ile elde edilmesi muhtemel ve mümkün kazançlardan söz ediliyor. Bilgi verebilirseniz seviniriz. 2011.03.08 53273
36 Cennetteki yasak meyveden ilk yiyen Âdem aleyhisselam mi yoksa Havva anamız mıdır? Buradan şuna varmak istiyorum: Erkekler kadınlara karşı çok mu zayıftır? Şöyle deniliyor: Şeytan Âdem’i kandırıp yediremediği meyveyi Havva'ya yedirdi, Havva da Âdem’e yedirdi. 2009.11.14 20115
37 Sağ yanağına vurana, sol yüzünü çevir düsturu İslam’da var mıdır? 2010.02.18 6208
38 Hz. Fatıma kaç yaşında vefat etmiştir? 2011.03.28 31945
39 Selefi/Vahhabi meşrepli Elbani için muhaddis diyorlar. Bu şahıs muhaddis midir? Hadislerin sıhhati hakkındaki beyanatı nazar-ı itibara alınır mı? Ve kendisine “şeyh” deniyor. Bu zat ne şeyhidir? 2010.05.01 6385
40 Şefkat tokadı diye bir şey var mı? Allah sevdiği kullarına hata yapmaları durumunda sıkıntıya sokarak v.b. şekilde uyarıda bulunur mu? 2010.02.19 7823
41 Muhafazakâr kesimin dernek, vakıf, parti vb. toplantılarının sonunda genellikle Asr Suresi okunur. Bunun dini bir gerekliliği var mı, yoksa gelenek haline gelmiş bir şey mi? 2011.03.29 5699
42 Kişi aklından ve içinden geçen kötü şeylerden sorumlu olacak mıdır? Bu tür vesveselerden kurtulmak mümkün müdür? 2010.03.02 46438
43 Bir kişinin kusuru bize anlatıldığında gerçekten öyle miymiş diye araştırma ve tahkik etmemiz gerekir mi? 2011.04.04 4720
44 Haram olup olmadığı konusunda çok emin olamadığım bir miktar param var. Bu parayı yemek içime sinmiyor, bir ihtiyaçlıya vermek istiyorum. Kayınpederimin maddi durumu çok iyi değil, borçları var. Ona vermem uygun olur mu? 2010.04.03 8707
45 Şeytan cennetten kovulduysa Hz. Âdem ve Havva’yı yasak meyveyi yemeleri konusunda nasıl ikna etti? 2011.05.10 11587
46 Günümüz dünyasında televizyonun büyük yeri var. Çoğumuz TV izlemekten alıkoyamıyor kendini, ben de onlardan biriyim. Televizyon izlemenin hükmü nedir? Bazı film ve dizilerde erotik sahneler de oluyor. Bunları izlemek günah mıdır ve derecesi nedir? İzleyen zina mı etmiş oluyor? 2010.02.01 15881
47 Türkçemizde ve günümüzde Müslümanların da özellikle çok kullandıkları “yaratmak” kelimesi var. Hayatın her alanında kullanılmaya başlandı. “Olay yaratmak, eser yaratmak, şiir yaratmak” vb. Bir insan bu kelimeyi hangi manada olursa olsun kullanabilir mi? Veya kullanabilirse hangi manalarda kullanabilir? 2009.12.23 13955
48 Hocam sizi dinliyor ve izliyorum. Özellikle fıkhi yaklaşımlarınız konusunda ilminizden istifade etmişimdir. Ancak istişhad eylemleriyle ilgili yaklaşımlarınızı tasvip etmediğimi belirtmek isterim. Bu konuda hata yaptığınızı düşünüyorum. Özellikle konu Filistin direnişi olunca... Birçok hoca buna fetva vermektedir. Lütfen siz de fetvanızı tekrar gözden geçirir misiniz? 2010.05.10 5300
49 Bayanların aralarında gün yapıp para ya da altın toplamalarında bir sakınca var mı? 2011.09.27 6461
50 Hristiyan dünyasının, dünya ekonomisine katkıları var mıdır? Varsa nasıl olmuştur? Bu konuda araştırma yapmak için başvurulacak kaynaklar var mıdır belirtebilir misiniz? 2009.12.17 2760
51 Dinimize göre chat yapmak caiz midir? 2010.05.20 7586
52 Malum, teknoloji çağındayız. Cep telefonları ve bilgisayarlarda Kur’an-ı Kerim ve hadis-i şerif programları yüklü. Bunlarla tuvalete de giriliyor. Bunun herhangi bir sakıncası var mı? 2012.01.23 9399
53 Ali radıyallahu anh kaç evliydi? Bulunduğum yerde onun iki evli olduğundan bahsediliyor. Bir de Hasan ve Hüseyin’den başka çocukları da varmış. Bu hususta bilgi verir misiniz? 2009.12.15 121893
54 İnsanın dini ve kalbi fesada uğrar mı? Bu nasıl gerçekleşir ve nasıl anlaşılır? Kalbin günahlarla kirlenmesi ne demektir? 2010.05.27 7770
55 Sahabilerin arkasından söylediğimiz “radıyallahu anh” cümlesi bid'at midir? 2012.01.24 22024
56 Allah yazılı bir kolyem var. Acaba bu kolye ile tuvalete girebilir mi? 2010.06.05 28624
57 Zorunlu durumlarda haraç vermenin dindeki yeri nedir? Haraç veren de alan gibi günah işlemiş mi olur? 2012.05.18 4375
58 Vücut geliştirmek günah mıdır? 2010.06.25 17381
59 Aişe validemiz, Peygamberimizin vefatından sonra evlenmiş midir? Efendimizden ne kadar sonra vefat etmiştir? 2012.12.20 11313