FETVALAR

SORU:

Kur'an'ın zikir olması hakkında bir soru sormak istiyorum: Zikri "hatırlatma" anlamında alırsak, Kur'an kendi başına bir amaç değil, bir şeyleri hatırlatan bir araç mıdır? Yani "Zikir" haddi zatında değerli midir, yoksa hatırlattığı şey bakımından mı değerlidir ve zikirden ona "ubur" etmek mi gerekir?

Tarih: 19 Ağustos 2009

CEVAP:

Zikir, kafaya yerleştirilip kullanıma hazır tutulan bilgidir. Onu akla ve dile getirmeye de zikir denir. (Ragıb el-İsfahânî, Müfredât, ذ كر mad.)
 
Kafalara yerleşip kullanıma hazır tutulacak asıl bilgi, Allah’ın Kitabında olandır. Bu sebeple ilâhî kitapların ortak adı Zikir‘dir. Allah Teâlâ şöyle buyurur:
 
أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ.
 
“Bilin ki, kalplerin yatışıp rahatlaması Allah‘ın zikri ile olur.” (Ra’d, 13/28)
 
Bunlar, Allah’ın indirdiği kitaplardır. Bir de Allah’ın yarattığı kitap, yani varlıklar âlemi vardır. Orada gözlemlenen şeyler de birer âyettir. Allah Teâlâ şöyle buyurur:
 
سَنُرِيهِمْ آَيَاتِنَا فِي الْآَفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ.
 
“Biz onlara âyetlerimizi, hem çevrelerinde hem de kendi içlerinde göstereceğiz; sonunda onun gerçek olduğu onlar açısından iyice anlaşılacaktır.” (Fussilet, 41/53)
 
Varlıklar âleminden elde edilen doğru bilgiler de zikirdir. Bunlarla Allah’ın kitabı arasında tam bir uyum bulunur.
 
Peygamberler insanları tezekküre çağırmışlardır. Tezekkür, insanların zihninde var olan bilgiyi harekete geçirme yani hatırlatmadır. Peygamberlerin görevi ise tezkîr, yani hatırlatmadır (Ğaşiye 88/21). İbrahim aleyhisselam, puta tapanlara “tezekkür etmez misiniz?” (En’âm 6/80) derken “çevrenizden edindiğiniz bilgilerle benim sözlerimi karşılaştırıp yaptığınız yanlışı görmez misiniz?” demiş olmaktadır. Bu, onları iç muhasebesi yapmaya çağırmadır.
 
Bu sebeple zikir, “evrensel niteliği olan doğru bilgi” demektir. Allah’ın kitabı bu vasıftadır.


Etiketler: