Kurbanlık hayvanın sütünden, yününden istifade edilir mi?
Süleymaniye Vakfı > Kurban > Yazılı Fetvalar Tarih: 24 Kasım 2009  
Soru: Bulunduğum bölgede insanlar kurbanlıklarını bayramdan çok zaman önce alabiliyorlar. Bu kurbanlık hayvanların sütünden istifade edilir mi?
Cevap: 

Hanefî mezhebine göre kesimden önce kurbanlığın sütünden ve yününden yararlanmak mekrûhtur (Kâsânî, Bedâi’, c: 6, s: 320; Merğinânî, el-Hidâye, c: 4, s: 358); yararlanılmışsa kıymetinin sadaka olarak verilmesi gerekir. Çünkü insan onu kurban niyetiyle alınca sanki onu her şeyiyle Allah için ayırıp belirlemiş, yani tayin etmiş olur. Binaenaleyh, yününü kırkması adeta ibadet için belirlediği hayvanın bir parçacığını bu niyetten çıkarmış ve onu dünya için kullanmış olur. Sütünü de bazıları böyle saymışlar ve “az olup, memeye su serpmekle hayvana zarar vermeden kurutulabilecekse kurutulur. Bu mümkün değilse sağı­lıp, sadaka olarak verilir. Böylece ibadet için aldığı kurbanlığının her parçası ibadet amacıyla kullanılmış olur” demişlerdir.

Malikilere göre kurbanlık hayvanın sütünü sağmak ve içmek mekruhtur.

Şafiilere ve Hanbelîlere göre ise yavrusunun ihtiyacından fazlasını alması ve içmesi caizdir. (İbn Kudame, el-Muğnî, c: 6 s: 445’e bkz.) Delilleri ise Beyhaki’nin rivayet ettiği şu hadistir:

Muğire b. Hazf el-Absî’den şöyle rivayet edilmiştir: Ali ile Rahbe’deydik. Hemedan’dan bir adam yanında bir inek ve yavrusu ile birlikte çıkageldi ve dedi ki: “Ben bu ineği kurbanda kesmek için satın almıştım, inek yavruladı. (Ne yapayım?)” Ali de ona dedi ki: “Onun sütünden içme ama yavrusunun içebileceğinden fazlasını içebilirsin. Sonra kurban bayramında ineği de yavrusunu da yedi kişiye kadar kurban edebilirsin.” (Beyhaki, c: 9, s: 288.)

Bize göre ise kurbanlık hayvanların sütünden, yününden istifade edilebilir. İlgili ayette şöyle buyurulur:

“Olgun ve dolgun hayvanları sizin için Allah’a kulluğun simgelerinden kıldık. Onlarda sizin için hayır vardır. Sıra sıra dizili olarak keserken üzerlerine Allah’ın adını anın. Yere düşüp ölünce onlardan  yiyin; kanaatkârlık edene de isteyene de yedirin. Şükredersiniz diye onları böylece sizin buyruğunuza verdik.” (Hac 22/36)

“Onlarda sizin için hayır vardır” (لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ) ifadesi, kurban kesmeden önce ondan yararlanabileceğimizi gösterir. Bu da sütlerinden veya diğer hizmetlerinden yararlanma olur. Yukarıdaki rivayet Peygamberimize değil Hz. Ali’ye nispet edilmiştir. Ayette yaşını doldurmamış hayvanın kurban edilmeyeceği açıkça bildirilmiş olduğu halde yavrunun kesilmesinin riayette yer alması, rivayeti şüpheyle karşılamamızı gerektirmektedir.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Hanefi mezhebine göre kimlerin kurban kesmesi gerekir? 2009.08.19 27988
2 Biz yeni evliyiz. 5 ay oldu evleneli ve bir hayli borca girdik eşya alırken. Şu an ben de eşim de çalıştığımız halde kıt kanaat yetiriyoruz maaşımızı. Yalnız kurban kesecek paramız yok taksitle ya da borçla kurban kesilir mi? 2009.08.19 26326
3 6 aylık evliyim, eşim bir firmada çalışıyor, kurban kesebilecek durumda ve kurban kesecek. Benim şahsıma ait 120 gr altın takım var, bu durumda ben de kurban kesmek zorunda mıyım? 2009.08.19 25290
4 Kurban keseceğim ama 90 gr altınım var biraz da borcum var. Borcumu düşünce yaklaşık 70 gr altın kalıyor. Asgari ücretle çalışıyorum. Ayrıca annem kurbanını bizde kesiyor ayrı olarak ben kesersem borçlanıp keseceğim dinen kesmem gerekir mi? 2009.08.19 16759
5 Benim hanımın babası ve ablası vefat etiler. Vasiyet etmedikleri halde onlar için kurban kesilmesi mümkün mü ve mümkün ise bunu nasıl yapmalıyız? 2009.08.19 15648
6 6 kişi iki ayrı kurban aldık. İkisini karışık kesebilir miyiz? 2009.08.19 5268
7 Kurban kesmesek de yerine sadaka versek olur mu? 2009.08.19 7666
8 Ev aldığım için borcum bitince kurban kesmeye niyet ettim. Geçtiğimiz günlerde de bu niyeti yerine getirmek için koyun satın aldım. Pazarlık öncesi koyunu kurban etmek için aldığımı satıcıya söyledim ve "kurban olur mu, kuzusu var mı" diye sordum, satıcı kurban olabileceğini, kuzusu olmadığını söyledi. Ancak kesim sonrasında karnından kuzusu çıktı. Bu durumda bu kurban geçerli midir? Tekrar kurban kesmek gerekir mi? 2009.08.19 15463
9 Bayram öncesinde işverenimiz tarafından bize kurbanlık hayvan verilecek. Bunu kestiğimizde kurban ibadeti yerine gelmiş olur mu? 2009.08.19 4616
10 Ben öğretmenim ve kurban bayramında babam besici olduğu için keseceğim kurbanı babam bana ücretsiz veriyor. Bunda bir sakınca var mı? 2009.08.19 11164
11 Kurban konusunda size bir sorum olacak: Bir kişi kurban kesmek için yakının yanına (90 km den az olmamak kaydı ile) gider ve orada kurban kesmek isterse bunun hükmü nedir? Bu konuda değişik görüş bildirenler var. Hocam bunun doğrusu nedir? Kurban kesmenin bir şartı da mukim olmak. Başkasının yanına gidince kurban kesimi o kişiden düşer mi? Ayrıca kişi kurban kesmek maksadı ile yolculuk yapıyor ve gideceği yerde 15 gunden az duracak ise kesebilir mi, sevab alır mı? Memleketine bayram içerisinde dönecek ise yeniden kesmesi gerekir mi? Ya da bayramdan sonra memleketine dönecek ise ne olur, hükmü nedir? 2009.08.19 9502
12 Kurban hissesine girmede, yarım hisse miktarı katılmak mümkün müdür? Mesela ortak kesilen bir kurbanı iki ortak 3,5 ar hisse şeklinde kesebilirler mi? 2009.08.19 12635
13 Kurban keseceğimiz ortaklardan bir tanesi eşinden boşanmış fakat kağıt üzerinde! Nedeni ise, babasının emekli maaşını alıyor yani eşiyle birlikte yaşıyor yine. Bunun bizimle kurban kesmesinde bir sakınca olur mu? 2009.08.19 4312
14 Kurbanlık sığır iki yaşını geçmiş olsa, ancak süt dişlerini değiştirmemiş olsa yine de kurban olur mu? 2009.08.19 8346
15 Benim takıldığım konu kilo ile satılan kurbanlıklar ile ilgili. Ben bugünün değeri ile kurbanlık için 200 ile 300 liraya kadar yolu var demişim ve parasını ayırmışım. Kurbanlık satıcısına 200 lira değerine eş kiloya sahip bir kurban bulup vermesini istediğimde, tabii ki kurbanlık satıcısı hangisinin kaç para geleceğini tartmadan bilemeyeceği için tartıyor, bir kaç tane tartıp 230, 350, 300, 270, 210 liraya mukabil gelecek şekilde kurbanlıklar çıkarıyor. Bu şekildeki kurban ticareti caiz midir? Bu tip bir alış verişte sakıncalı yön var mıdır? 2009.08.19 11100
16 Görülmeden veya görülse de tam olarak ayrılmaksızın yirmi koyun arasından birisini müşterinin de kabul ettiği ve peşin olarak verdiği ücreti mukabilinde kurban olarak kesmek üzere satılması veya satın alınması caiz midir? 2009.08.19 1982
17 Kurban eti gayri müslimlere verilebilir mi? 2009.08.19 9072
18 Benim bir adağım var. Kurbanda bir hisse girip diğerleri ile birlikte kesersem onların kurbanlarının olmayacağını söylüyorlar, ne dersiniz? Kesebilirsem eğer, kurban kesemediği için etini komple kardeşime verebilir miyim? 2009.08.19 6328
19 Şükür kurbanı kesmek istiyorum. Kurbanın etinden ben ve çocuklarım yiyebilir miyiz? 2009.08.19 15572
20 Bazı cemaatler ve Kur’an kursları Peygamberimize kurban keseceğiz diye insanlardan para topluyorlar. Hocam böyle bir şeyin aslı var mı? Peygamber efendimiz ümmeti için kesiyormuş, o ölünce ümmeti onun için kesmeye başlamış? Toplamda 63 yıla mukabil 63 kurbanmış... Böyle bir şey var mı? Katılırsak sevap alıyormuşuz doğru mu? 2009.08.19 7602
21 Kurbanla ilgili bölümde yer alan bir cevabınızda "Peygamber Efendimize kurban kesilmez" diye bir cümle kullanmışsınız. Ben bu tezinize bir kaynak göstermenizi rica ediyorum. Ben "kesilir" diye biliyorum ve bunu da hadis-i şerif ile belgeledim. Hunnes r.a anlatıyor. Hz. Ali'yi (r.a) iki koç keserken gördüm ve ona "bunlar nedir" diye sordum. Hz. Ali (k.v) "Resulullah s.a.v bana kendisi için kurban kesmemi vasiyet etmişti, işte ben onları kesiyorum" dedi. (Sünen-i Ebu Davut, Edahi 2). Yani demek ki efendimize kurban kesmek bizzat efendimizin kendi vasiyetidir. Sizden de bir kaynak göstermenizi bekliyorum. 2009.08.19 10788
22 İnternet üzerinden kurban bağışı yapmak caiz midir? Caizse vekaleti bir kurum üzerine verebilir miyim? Daha açık sormak gerekirse "xxx kuruluşunu vekil tayin ettim" gibi bir vekalet olur mu? 2009.08.19 11654
23 Yeni bir araba alınınca kurban kesmek şart mıdır? 2009.08.19 21444
24 Ben yurtdışında yaşıyorum. Burada bazı vakıf ve dernekler kurban organizasyonları düzenliyorlar. Kurban bedeli olarak 100 Avro topluyorlar. Fakat öğrendiğimize göre bu organizasyonları düzenleyenler Afrika kıtasında olduğu gibi kurbanların oldukça ucuz olduğu ülkelerde 25 - 30 Avro'ya kurban kestiriyorlarmış. Tabi biz öğrenene kadar bize bunu açıklamadılar. Biz öğrendikten sonra da şöyle bir açıklama yaptılar: "Evet, kurbanları 25 - 30 Avro'ya kesiyoruz fakat kalan paraları da fakirlere dağıtıyoruz." Hâlbuki bizim adımıza 100 Avro'luk kurban kesmeleri gerekmiyor muydu? Bir de böyle yaptıkları halde kurbanlarımız kabul oluyor mu? 2009.08.19 4227
25 Kurban kesmek için bankadan kredi çekilebilir mi? 2009.08.19 6411
26 Benim sorum beş ya da yedi kişinin katılacağı kurbanda kişilerden birinin Allah için yapması gereken bir emirden ziyade et yemek niyetini taşıması benim kurbanımın da kabulüne zarar getirip getirmediğini öğrenmek. Kurban sadece dininden emin olduğun kimselerle mi kesilebilir? Kabul olunması için bu şart gerekli mi? 2009.08.19 2771
27 Ben geçen sene kurbanımı bir hayır kurumu aracılığı ile hibe ettim. Komşular da kurban kesmedim diyerek hisse getirdiler. Ben de kurbanı tümden hibe ettim diyerek geri çeviremedim. Ne yapmalıyım? Aynı durum söz konusu olursa bunu hisse getirenlere söylemeli miyim? 2009.08.19 3336
28 Annem bu yıl normal olarak kurbanını kesecek. Ancak bir yardım kuruluşunun kurban kampanyasına katılıp, bir kurban da oraya bağışlamak istiyor. Aynı bayramda farklı iki kurban kesmek uygun olur mu? Yoksa yardıma vereceği kurban, kurban vazifesi olarak değil de hayır olarak mı sayılır? 2009.08.19 3367
29 Kurbanlarımızın Allah tarafından kabul edilmesi için ille de pahalı olanı mı tercih etmeliyiz? Ya da bu konuda seçimi nasıl ve neye göre yapmalıyız? 2009.08.19 22298
30 Yaşadığımız ilin dışında akrabalarla birlikte başka bir ilde kesilen kurbanın sakıncası var mıdır? İlla ki ikamet ettiğimiz ilde mi kesmek zorundayız? Kurban bayramında kesilecek kurban için böyle bir şart var mıdır? 2009.08.19 8206
31 Kurban kesiminde verdiğiniz bir sorunun cevabında babanın oğluna verip kurban kesmesinde bir sakınca olmadığını söylüyorsunuz. Burası doğru da kesilen kurbandan elde edilen sevabı evlat kazanabilir mi? Ve kazanırsa nasıl kazanır? Kurban zengin olan kişinin sırf Allah rızası için bir hayvanı boğazlaması değil midir? Kişi kendi satın almadığı veya herhangi bir bedel ödemediği hayvandan nasıl kurban sevabı kazanabilir ki! Kurbanda önemli olan kişinin herhangi bir hayvanı bulup onu kesmesi değil ki! Onun için kurban zenginlere farz kılınmış. Yani parası varsa kurban kesmesinin lazım geldiği vacip ya da sünnet olduğu belirtilmiş. "Siz sevdiğiniz şeylerde Allah yolunda vermedikçe tam iman etmiş olmazsınız" buyururken yüce Rabbimiz, adam oğluna kurbanı verecek oğlu hiç para harcamadan hiçbir hayvan satın almadan kurban kesmiş olacak. Adam zengin olduğu halde hacca gitmiyor, oğluna: "Al oğlum hacca sen git gel" diyerek parasını veriyor. Çocuk üzerine hac farz olmadığı halde haccı yapıyor. Babanın üzerinden haccın borcu düşer mi düşmez mi size göre? Sizin kurban cevabınıza göre düşer, önemli olan işin yapılmasıdır. Hac mal ve bedenle yapılan bir ibadet olduğu için babanın bizzat hac yapmadıktan sonra borcu düşmez. Kendi yerine vekil göndermiyorsa tabiî ki. 2009.08.19 5518
32 Bir ailede iki kişi (karı koca) zenginse ikisinin de mi kurban kesmesi gerekir yoksa birinin kesmesi yeterli midir? Ben ve eşim, ikimiz de çalışıyoruz. İkimizin de kurban kesmesi gerekir mi? Bu konuyla ilgili sitedeki yazıyı okudum fakat anlamadım. Bundan dolayı soruyorum. 2009.08.19 7005
33 Kurban namazı diye bir şey var mıdır? Kastamonu Ulemasından Evliya Efendi'nin yazdığı Dersaadet baskılı Kurban Risalesi adlı eserin 31 ve 32. sayfalarında şöyle bir hadis geçiyor: "Kim kurbanını kestikten sonra iki rekât namaz kılar da Allah'a dua ederse Allah ona ne isterse verecektir." 2009.08.19 17943
34 Kilo ile kurban almak caiz midir? Bu gün pazaryerinde kurbanlık hayvan satanlarla alıcılar arasında şöyle bir pazarlık yapıldığına şahit oldum: Satıcı müşteriye diyor ki: "Hayvanı kilosuna göre al. Kestikten sonra kaç kilo gelirse parasını et fiyatından verirsin." Bu şekilde bir alım-satım işlemi caiz midir? Bu alım satımın kasaptan et almakla ne farkı var? 2009.08.19 13743
35 Kredi kartı ile ya da taksitli veya borç alarak kurban kesmek caiz midir? 2009.08.19 9849
36 Attan, geyik gibi helal olan diğer av hayvanlarından kurban olur mu? 2009.11.25 7878
37 Kurbanda büyükbaş hayvanlar 7 kişiye kadar kesilebiliyor. 7’den fazla ortak olmaz mı? Olmaz ise neden olmaz? Açıklayabilirseniz memnun olurum. 2011.11.11 19824
38 Bulunduğum bölgede insanlar kurbanlıklarını bayramdan çok zaman önce alabiliyorlar. Bu kurbanlık hayvanların sütünden istifade edilir mi? 2009.11.24 5940
39 Ateist olduğunu bildiğim birine kurban etinden vermem caiz midir? 2012.04.17 4104
40 Kurbanlık keçinin memesinin biri bir sebepten kesilmiş. Yani hayvan tek memeli… Bundan kurban olur mu? 2009.11.26 4060
41 Yeni doğan çocuklar için kesilen akîka kurbanının hükmü nedir? 2012.06.07 38078
42 Hz. İbrahim’in kurban etmek istediği oğlu İshak mıdır, İsmail mi? Bu konuda Kur’an-ı Kerim’de net bir ifade yokken, Tevrat’ta var. İslam ulemasının bu konudaki görüşü nedir? 2009.12.30 15705
43 Kurban bayramının ilk günü akşam ezanından sonra kurban kesilir mi? 2013.10.10 3448
44 Zilhicce ayı girdiğinde kurban kesecek kişilerin vücudundan herhangi kıl almaları, tırnak kesmelerini peygamberimiz bir hadisinde yasaklamıştır. Acaba böyle mi yapmamız gerekir? Yoksa bu hadisi nesh eden başka bir hadis söylemiş midir efendimiz? 2009.11.17 19026
45 Bildiğiniz gibi bazı bankalar bayram kredisi veriyorlar. Bu bayramda o krediden gelen parayla kurban kesebilir miyiz? 2013.10.10 4035
46 Kurban bayramında doğan bir hayvan iki yıl sonra kurban olur mu? İki yaşını doldurmuş olur mu? Hayvanın yaşı miladiye göre mi yoksa hicriye göre mi hesaplanacak? 2009.11.26 6520
47 Vekâletle kurban kesiminin Peygamber zamanında olan uygulaması var mıdır? 2013.10.11 3438
48 Kurban bayramı günü doğuran hayvan ve yavrusu kesilir mi? 2009.11.25 3477
49 Kurban bayramı kurbanını keserken besmele çekmenin hükmü nedir? 2013.10.11 3669
50 Kurban derisini kurbanı kestirdiğimiz yerde bırakmamız ya da oradakilere vermemiz caiz mi? Onlar da sonuçta satacaklar ve ekonomik durumları nedir, bilmiyoruz. 2009.11.23 3031
51 Kurbanla ilgili olarak vaaz ve hutbelerde sıkça duyduğumuz “İmkânı olup da kurban kesmeyen bizim mescidimize yaklaşmasın” hadisi sahih midir? 2013.10.12 5779
52 Dört kişi kurbanlık alsa aynı kurbanlığa sonradan beşinci kişiyi ortak olarak alabilirler mi? 2013.10.14 4114
53 Daha önce sadece erkek koyundan kurban kesilir diye biliyordum. Ama geçenlerde dişi koyun da kurban edilebilir gibi bir şey duydum. Bu konuya açıklık getirebilir misiniz? 2009.11.23 16821
54 Koyuna kıyasla; cüsseli hale geldiği zaman 8-9 aylık keçi de kurban olarak kesilebilir mi? 2009.11.02 7774
55 Bulunduğum yerde besiciler yeni doğan bir yavrunun boynuzlarına bir ilaç sürerek büyümesini engelliyorlar. Bunu da “hayvanlar ilerde birbirine zarar verir” diye yapıyorlarmış. Bu surette boynuzsuz kalan hayvandan kurbanlık olur mu? 2010.10.21 3706
56 Kurbanını kendisi kesmeyip etinden ihtiyacı olduğu halde faydalanmadan çocuklarına ve ailesine faydalandırmadan bir vakfa bağışlamak doğru mudur? Kurban ibadeti yerine getirilmiş sayılır mı? Ben şahsen buna kurban gözüyle bakamadım. Bana biraz vakıf baskısıyla yapılmış bir iş gibi geliyor. Şahsın yılda bir göreceği kurban eti “bağış yap” baskısıyla yok olmuş oluyor. 2009.11.26 8967
57 Kesilmiş olan kurbanın eti bir hayır kurumuna bağışlanıyor, hayır kurumu da bu eti kasaba satıyor. Bu olay caiz midir? 2010.11.03 3801
58 Hayvanın ağzına bakmadan kurbanı kestik ama hayvanı kestikten sonra baktık ki kapak atmamış. Bu kurban kabul olur mu? 2009.11.24 7942
59 Yurtdışından getirilen kurbanlık hayvanların hadım edilmiş olduğu belirtildi. Hadım edilmiş hayvan kurban olarak kesilebilir mi? 2010.11.04 8388
60 Kardeşim ilk defa kurban kestirecek. Ancak bize, ilk defa keseceği için tek kesmesi gerektiği, büyük hayvana ortak olarak giremeyeceği söylendi. Bunun hükmü nedir? Hayır kurumlarına bağışlayabilir veya ortak olarak büyükbaşa girebilir mi? 2011.11.02 9614
61 İlmihal kitaplarımızda kurbanlık koyunların kuyruklarının en az yarısının kopmaması lazım geldiği beyan ediliyor. Kasap arkadaşların verdiği bilgiye göre ise koyunların kuzu halinde iken kuyrukları kesilirmiş ki hayvanlar daha çok ve daha çabuk et yapsınlar. Yani gelişsinler diye… Ayrıca böyle olunca daha sağlıklı oluyormuş. Velhasıl buradaki koyunlar/kuzuların hep kuyrukları kopuk? Şimdi bizim böyle bir hayvanı kurban etmemiz ne kadar doğru olur? 2011.11.05 2743