Helal Gıda
Yellenmek neden abdesti bozar?
Süleymaniye Vakfı > Abdest > Yazılı Fetvalar Tarih: 13 Temmuz 2009  
Soru: Sitenizde abdesti bozan unsurlardan sayılan gaz çıkarma konusu işlenmiş ve gaz çıkarmak abdesti bozan öğeler içinde yer almış. Maide suresi 6. ayetten anlaşılacağı üzere, abdesti bozan unsurlardan biri olan ‘'tuvaletten gelme'' fiili, malumunuz olduğu üzere küçük ve/veya büyük tuvaletin yapılması işidir. Burada gaz çıkarmaktan bahsedilmiyor. Fakat cevabınızda gaz çıkarma fiili sanki sırf tuvaletteyken yapılırmış gibi bir sonuç çıkıyor ki bunun gerçek olmadığını siz de biliyorsunuz. Kaldı ki bir insan tuvalete gitmeden de tek başınayken de gaz çıkartabilir yani tuvaletten gelmeye gerek yoktur. İnsanlar iki çeşit gaz çıkartır; biri arkadan yellenmek suretiyle, diğer ise ağız yoluyla. İnsan vücudunda oluşan bu hava, belli bir oranın üzerine çıktığında kişiyi rahatsız eder ve dışarı atılması gerekir. Bağırsakta meydana gelen bu hava arkadan yellenerek, midede meydana gelen hava fazlalığı ise ağız yoluyla atılır. Sonuçta her ikisi de havadır. Vücuttan çıkan bu hava, ağız yoluyla çıktığında abdesti bozmuyor da niçin arkadan çıktığında abdesti bozuyor?
Cevap: 

Maide suresinin 6. ayeti mealen şöyledir:

“Müminler! Namaza kalktığınız zaman yüzlerinizi ve dirseklerinize kadar ellerinizi yıkayın. Başınızı meshedin ayaklarınızı da topuklarınıza kadar. Eğer cünüpseniz yıkanın. Hasta veya yolcu olur veya sizden biri ayakyolundan (tuvaletten) gelir ya da kadınlara temas etmiş olur da su bulamazsanız temiz toprağa teyemmüm edin; onunla yüzünüzü ve ellerinizi meshedin. Allah, sizi sıkıntıya sokmak istemez. Onun isteği sizi arındırmak ve size olan nimetini tamamlamaktır. Belki şükredersiniz.”

Ayette abdesti bozucu olarak “tuvaletten gelme” eylemi zikredilmiştir. Bu ifade mecazdır. Asıl kast edilen “tuvalette olan şeylerdir.” Yani küçük ve büyük abdest ve yellenmek… İnsanların tuvalete gitmeleri edepten dolayıdır. Yoksa o eylemler tuvalete gitmeden de yapılabilir. Altına kaçıran veya kasıtlı olarak altına yapan insanlar, tuvalete gitmedikleri için abdest bozmuş sayılmazlar mı? Yellenme eylemi küçük ve büyük abdest gibi mutad olarak tuvalette yapılır. Bu açıdan tuvalette olan şeylerle herhangi bir farklılık göstermez.

Bunun aksini de düşünmek gerekir. Şöyle ki: Ayette bahsedilen eylem “tuvaletten gelmek”tir. Kişi tuvalete gidip de hiçbir şey yapmadan geri gelse sadece “tuvaletten geldiği için” yine de abdesti bozulmuş olur mu? Hayır, bozulmaz. Demek ki önemli olan tuvalete gitmek veya gelmek değil, oraya gitme amacı ve orada yapılan eylemlerdir. Yellenmek de bunlardan biri olduğuna göre bunun abdesti bozucu şeylerden olduğu konusunda herhangi bir şüphe kalmaz.

Konuyla ilgili hadisler de şöyledir:

“Biriniz karnında bir şey hisseder de ondan bir şey çıkıp çıkmadığını kestiremezse ses işitmedikçe veya koku duymadıkça mescitten/namazdan çıkmasın.” (Müslim, Hayz, 99 (362) Ayrıca bkz: Buhari, Vudû, 4, 36)

“Sizden biri namaz kıldığında eksik mi, yoksa fazla mı kıldığın­da tereddüt ederse, oturduğu yerden iki defa secde yapsın. Şeytan ken­disine gelip de “abdestini bozdun” (vesvesesini verdiği zaman) zaman, burnuyla bir koku veya kulağıyla bir ses duymadıkça  (içinden) “sen yalan söyledin” desin.” (Ebu Davud, Salât, 191-192)

Burnun koku hissetmesi veya kulağın bir ses duymasından maksat, abdestin bozulduğunu kesin olarak bilmektir. Yoksa ses duymadığı veya koku hissetmediği halde yel çıkardığını bilen bir kimsenin abdesti bozulur. Çünkü çıkan her yelde mutlaka koku ya da ses olacak diye bir şart yoktur.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Oje, abdeste ve gusül abdestine mâni midir? Bir bayan tırnakları ojeli veya cilalı iken abdest alabilir mi? 2009.08.21 164449
2 Tilavet secdesi yapmak için abdestli olmak şart mıdır? 2009.08.20 13774
3 19 yaşındaki yeğenim imam hatipte okuyor. Abdestli olmadığım sürece benim yaptığım yemekleri yemiyor. Dinimizde böyle bir mecburiyet var mıdır? 2009.08.04 21850
4 Mest üzerine mesh etme süresi mest giyildiği zaman mı abdest bozulduğu zaman mı başlar? 2009.08.04 15693
5 Hanefi mezhebine göre çoraba meshetmek uygun mudur? 2009.08.04 25669
6 Abdest almadan önce necaset olup olmadığını anlamak için her zaman iç çamaşırımızı kontrol etmemiz gerekir mi? Ben her tuvalete girişimde kontrol ediyorum ve biraz pimpirikli biri olduğumdan biraz zaman alıyor. Tuvalete girmesek bile abdest almadan önce kontrol gerekir mi? Kontrol nasıl olmalı ve ölçüsü nedir? 2009.10.15 18418
7 Ayakta, pisuvarda küçük abdest yapmak günah mıdır? 2009.08.04 18244
8 Ayakta idrar yapmanın hükmü nedir? Biz bir kitapta şunu okuduk: Allah'ın Resûlü buyurdu: "Ayakta iken idrar yapmayın, edebe aykırıdır." Doğru mudur bu hadis? 2009.08.04 32288
9 Küçük tuvaletimizi yaptıktan ne kadar sonra abdest almak gerekiyor. Bazen sızma oluyor, abdeste zarar verir mi? 2009.08.04 31465
10 Abdestimi aldım daha sonra el veya ayak tırnaklarımı kestim abdestim bozulur mu? 2009.08.04 87045
11 Sigaranın kendisi pis ve içilmesi caiz değildir. Bu yüzden sigara içen bir kimsenin abdesti bozulur mu? 2009.07.13 68953
12 Sitenizde abdesti bozan unsurlardan sayılan gaz çıkarma konusu işlenmiş ve gaz çıkarmak abdesti bozan öğeler içinde yer almış. Maide suresi 6. ayetten anlaşılacağı üzere, abdesti bozan unsurlardan biri olan ‘'tuvaletten gelme'' fiili, malumunuz olduğu üzere küçük ve/veya büyük tuvaletin yapılması işidir. Burada gaz çıkarmaktan bahsedilmiyor. Fakat cevabınızda gaz çıkarma fiili sanki sırf tuvaletteyken yapılırmış gibi bir sonuç çıkıyor ki bunun gerçek olmadığını siz de biliyorsunuz. Kaldı ki bir insan tuvalete gitmeden de tek başınayken de gaz çıkartabilir yani tuvaletten gelmeye gerek yoktur. İnsanlar iki çeşit gaz çıkartır; biri arkadan yellenmek suretiyle, diğer ise ağız yoluyla. İnsan vücudunda oluşan bu hava, belli bir oranın üzerine çıktığında kişiyi rahatsız eder ve dışarı atılması gerekir. Bağırsakta meydana gelen bu hava arkadan yellenerek, midede meydana gelen hava fazlalığı ise ağız yoluyla atılır. Sonuçta her ikisi de havadır. Vücuttan çıkan bu hava, ağız yoluyla çıktığında abdesti bozmuyor da niçin arkadan çıktığında abdesti bozuyor? 2009.07.13 65140
13 Uyku ve yellenmek abdesti bozar mı? 2009.10.15 15396
14 Namaz kılıyorum ama namaz haricinde başım açık geziyorum. Kıldığım namazlar kabul olur mu? Bir de abdestliyken başı açık geziyorum, abdestim bozulur mu? 2009.07.08 30548
15 Kadınların saçını namahrem birinin görmesi, abdestlerini bozar mı? 2009.07.08 16188
16 Babam kapalı prostat ameliyatı oldu, ameliyat sonrası idrarını tutamıyor. Dış sonda dediğimiz kapalı bir ortamdan, bacağına bağlı bir idrar torbası ile duruyor. Görüş aldığımız kişiler her vakitte abdest alarak namaz kılabileceğini söylediler. Bu tavsiyeye uyuyor. Bu konudaki görüşünüzü almak istiyorum. Acaba bu dış sonda ve ona bağlı kapalı idrar torbası mest gibi kabul edilebilir mi? (Yani, torbanın ucu açılıp idrar dışarı boşaltılana kadar, tıpkı mesanesi gibi kabul edilebilir mi?) 2009.07.08 5152
17 Akraba evliliği sonucu, genetik hastalığı sebebiyle 14 yaşımdan beri yürüyemiyorum. Boynumdan aşağı hareket yok. Yemek, su içmek, her şey başkaları tarafından ve teknikle oluyor. Vücudum temiz, çamaşır ve elbisem temiz. Fakat abdest alma imkanım yok ve teyemmüm de edemiyorum. Ne yapmalıyım? 2009.07.08 11811
18 Abdestin farzlarından olan başı mesh etmek nasıl olur? Yani suyu yüzeysel olarak dokunduracak mıyız yoksa köke kadar inmeli mi, su oraları da ıslatmalı mı? 2009.10.05 14133
19 Bayanların abdest alma şeklini anlatır mısınız? Bayanlar kulaklardan sonra ense kısmını mesh ediyor mu? 2009.07.07 11936
20 Okuduğum bazı kitaplarda abdest alırken yüzü yıkama sırasında gözlerin içinin yıkanmasına gerek olmadığı gibi bir ifade kullanılıyor. Bunu söylemeye hacet mi var? Ayrıca bu konu anlatılırken İbn Ömer ve İbn Abbas olduğunu hatırlıyorum her ikisi abdest sırasında gözlerinin içini de yıkadıkları için ömürlerinin sonlarına doğru kör olduklarından bahsediliyor. Hastalık ve benzeri sebeplerle tabii ki böyle bir şey olabilir. Ancak İbn Ömer ve İbn Abbas gibi kendilerinden peygamberi mirasın önemli bir kısmı temin edilen şahsiyetlerin böyle bir iş yapabileceklerini anlamakta zorlanıyorum. Anlamak istediğim olayın hakikati nedir? 2009.07.07 5471
21 Abdestte boynu mesh etmenin hükmü nedir? Mesh edilirken parmakların tersiyle yapılmasının (hadiste göremedim) bir delili var mıdır, yoksa hikmeti nedir? 2009.07.07 9292
22 Bir hadis-i şerifte Hazret-i Peygamber: “Hataları silecek, affa medâr olacak, dereceleri yükseltecek bir şey üzerine size delâlette bulunayım mı? Ashâb-ı kirâm: Evet ya Resûlellah, dediler. Buyurdu ki: Nefsin hoşlanmadığı şeylere rağmen tam abdest almak, mescitlere adımları çoğaltmak, namazdan sonra öbür namaza da intizar etmektir. İşte bunlar hudut boyunda düşmana karşı nöbet beklemek kadar sevaplıdır." Buyurmuştur. Hadiste yer alan "Nefsin hoşlanmadığı şeylere rağmen tam abdest almak" cümlesi bize neyi kastediyor? Mest kullanmak bu hadiste belirtilen sevabın kaybolmasına yol açar mı? 2009.07.06 9453
23 Adet ve özür dışında kadınlardan günlük olarak gelen beyaz akıntı abdesti bozar mı? 2010.04.17 37928
24 Abdestten sonra hangi dua veya duaları okumamız gerekiyor? 2010.04.19 8699
25 Mazereti sebebiyle gusül yerine teyemmüm eden kişi suyu kullanma imkânı ortaya çıkınca gusletmeli midir? Çünkü abdest yerine teyemmüm ediyoruz. Su imkânına kavuşunca abdest bozuluyor. Aynı mantıkla gusül yerine teyemmüm eden kişinin de suya ulaşınca guslü bozulur mu? Bozulmaz diyenler var fakat bir delil, mantıklı bir izah getiremiyorlar. 2010.05.21 10604
26 Namaz hicretten önce farz kılındığına ve abdest ayeti de Medine’de indirildiğine göre Mekke’de namazlar abdestsiz mi kılınıyordu? 2010.06.08 16266
27 Bir yakınım tuvaletten çıkıp ellerini sabunlamadan abdest alıyor. Peygamber Efendimizin zamanında sabun var mıydı? Eğer yoksa yerine ne kullanıyorlardı? Eğer bilgilendirirseniz ben de o kişiyi incitmeden sohbet havasında bilgilendirmek istiyorum. 2011.01.19 11454
28 Tuvalette abdest alınır mı? 2011.02.17 23762
29 Sitenizde oje kullanmakla ilgili bir soruya verdiğiniz yanıtta aklıma takılan bir kaç nokta oldu: Kınanın abdeste ve gusle mani olmadığını, ojeyle kınanın aynı olduğunu belirtmişsiniz. Kına sürüldükten sonra üzerinde kalan kalın tabaka suyla yıkandığında, kına özü tırnakla özdeşleşir ve bu yüzden çıkması mümkün değildir. Ama oje böyle değildir; çıkması çok kolaydır ve tırnakla özdeşleşmez, kalın bir tabaka halinde tırnağın üzerinde durur. Bu durumda ikisinin aynı olduğunu söylemek ve ojenin abdeste mani olmadığını söylemek doğru mu? 2010.03.09 24375
30 Namazda kahkaha ile gülmek hem abdesti hem namazı bozduğu halde, namaz dışında kahkaha ile gülmek neden abdesti bozmaz? 2011.12.19 14620
31 Küçük abdesti bozduktan sonra istibra yapıyorum. Yalnız ilmihal kitaplarındaki uygulamaları yapsam da yani uzun süre bekleme, öksürme, sıvazlama, 40 adım atma hareketlerine rağmen tenasül organının dışından içeri doğru yaklaşık 2-3 mm kağıt mendil koyup ıslaklık olup olmadığını kontrol ettiğimde nerdeyse her zaman en fazla bir toplu iğnenin başı kadar da olsa bir ıslaklık görüyorum ve bu kağıdı çıkardıktan sonra yine bir ıslaklık olup abdesti bozacağını düşünmekteyim. Buna göre istibranın bir sınırı var mı yani ne zaman istibrayı tam yaptığımızı anlarım? Kâğıt mendil veya pamuğu tenasül organından içeri sokmam fazla yapılmış bir hareket mi yoksa dıştan bir ıslaklık olmaması yeterli mi? 2010.08.02 8707
32 Namazdan sonra fark ettim ki abdest alırken başımı mesh etmemişim. Bu durumda kıldığım namazım kabul olur mu? Yoksa tekrar mı kılmam lazım? 2012.01.03 11699
33 Abdest alırken ayakları yıkamadan önce diğer yıkadığımız abdest uzuvlarını kurulamak, sonra ayakları yıkamak abdestin sıhhatine bir halel getirir mi? 2009.12.24 6391
34 Bir ilahiyat hocası “Alkol almak yani içki içmek abdesti bozmaz. Abdesti bozan şeyler arasında böyle bir bilgi yok.” diyor. Bu konuya bir açıklık getirebilir misiniz? 2012.01.26 20169
35 Lens kullanıyorum bazen öyle bir durum oluyor ki lensleri çıkarma imkânım ve uygun ortamım olmuyor. Namaz abdestini lenslerim gözümdeyken alabilir miyim? 2009.12.19 7999
36 Meclis tarafından kabul edilen eğitimde 4+4+4 sisteminde ortaöğretimde seçmeli ders olarak getirilen Kur’an-ı Kerim dersleri tartışma yarattı. “Öğrenciler ders öncesi abdest alacak mı, kız öğrenciler başlarını kapatacak mı?” şeklindeki sorular tartışmanın odak noktası oldu. Sizin bu konudaki görüşleriniz nelerdir? 2012.04.04 7340
37 Bir abdestle en fazla kaç vakit namaz kılabiliriz? 2009.12.07 34799
38 Küçüklüğümden beri esnedikten sonra gözlerim yaşarıyor. Bu, her zaman oluyor: Yatarken, namaz kılarken, Kur’an okurken… Gözden çıkan yaşın abdesti bozması için bir hastalıktan dolayı akması gerekir deniyor. Gözlerimde miyop var; ancak bundan kaynaklandığını sanmıyorum. Bu durumumu özür kapsamında değerlendirebilir miyiz? 2012.05.15 24123
39 Eşim bir kez unutarak bir kez de zor durumda kalarak cünüp halde bebeği emzirdi. İlerde çocuğun maneviyatına zarar vermesinden korkuyoruz, bunu önlemek için ne yapabiliriz? 2010.01.23 26770
40 Bazen namazda gaz sıkıştırması oluyor. Kendimi bayağı sıkıyorum, tutuyorum. Aslında gaz kaçırmadığımdan emin oluyorum. Fakat çok sıktığımdan dolayı bir kıpırdanma hissediyorum. Tutup tutamadım mı diye şüphe ediyorum. Bu konuda nasıl emin olup ne yapmam gerek acaba? 2010.02.15 22090
41 Gusül abdesti aldıktan sonra tekrar namaz kılmak için abdest almak gerekli midir? Gusül abdesti ile namaz kılınabilir mi? 2010.03.11 260092