TL olarak borç verip dolar veya altın olarak geri almak caiz mi?
Süleymaniye Vakfı > Faiz > Yazılı Fetvalar Tarih: 10 Ağustos 2009  
Soru: Birine Türk parasıyla borç para verip, daha sonra bu borcun karşılığını dolar veya altın cinsinden istememizde dinî açıdan bir sakınca var mıdır?
Cevap: 

Borçlanmalardaki değer farkı, altına, gümüşe ve enflasyon oranına göre hesap edilebilir. Bugün altın ve gümüş, para olmaktan çıkmış, diğer mallar gibi olmuştur. Artık onlar da değer kazanmakta ve zaman zaman ucuzlamaktadır. Mesela 1980 yılının ilk aylarında bir ons (31 gr.) altın 850 dolarken, 9 Mart 1982 günü 335,5 dolara düşmüştü. İki yıl içinde doların da değer kaybettiği dikkate alınırsa altının değer kaybının daha büyük olduğu görülür. Ancak altının borsalarda dalgalanması ve değerinin inip çıkması kısa vadelidir. Altın, uzun vadede değerini koruyabilecek özelliktedir. Paranın değer kaybının, altına göre hesap edilmesi, çok defa zararı karşılayabilir.

Para değer kaybının enflasyon oranına göre hesaplanması en uygun yol olsa da enflasyon oranının tam olarak tespiti güçtür.

Üçüncü yol piyasada geçerli yabancı paraların esas alınmasıdır. Onlar da birer kâğıt para olduğu için hem enflasyona maruz kalmakta hem de uluslararası borsalardaki genel eğilime paralel olarak dalgalanmaktadır.

Netice olarak taraflar para değer kaybını neye göre hesap ederlerse etsinler, ödeme yapıldıktan sonar birbirleriyle helalleşmeleri uygun olur. Çünkü değer kaybının tam tespiti zordur.

Bu konuda sitemizde İslam Fıkhı Açısından Borçlanmalarda Enflasyon Farkı başlıklı bir yazı bulunmaktadır. O yazıyı okumanızı tavsiye ederiz. Yazıya aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/islam-fikhi-acisindan-borclanmalarda-enflasyon-farki.html

Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Öğrenim kredisi almak caiz midir? Faize girer mi? 10.08.09 1254
2 Birine Türk parasıyla borç para verip, daha sonra bu borcun karşılığını dolar veya altın cinsinden istememizde dinî açıdan bir sakınca var mıdır? 10.08.09 851
3 Banka kredisi kullanarak ev alabilir miyim? Birkaç hocaya sordum, zaruret olduğu için kredi kullanarak ev alabilirsin dediler. Fakat içim rahat etmiyor. Bir de size sormayı uygun gördüm. Ne dersiniz? 10.08.09 2249
4 Biz esnafız. Bu sene paraya sıkışıklığımız var ve kredi çekmek istiyoruz. Ben Allah'a dua ediyorum krediye muhtaç etmemesi için. Ne yapmam lazım hocam? Kredi çekmeden işimizi halledemiyoruz maalesef. 10.08.09 1090
5 Benim babam, borçlarını kapatmak için bankadan kredi çekmemi istiyor. Ben de kredi çekmek istemiyorum, çünkü kendi imkânı var bu borcu kapatmak için. Mesela dairelerinden birini satabilir. Ama bunu yapmak istemiyor. Bana geri ödeyeceğini söylüyor hep. Ben “hayır, kredi çekmiyorum” deyince, babalık hakkımı sana helal etmiyorum dedi. Gerçekten babalık hakkı helal olmaz mı? Ne yapacağım şimdi? Bana yardımcı olabilir misiniz? 10.08.09 737
6 Sizin gibi internet ortamında halkın sorularını cevaplayan birkaç hoca efendi daha var. Biz, hem sizin sitenizi hem de onların sitelerini takip ediyoruz. Beş parmağın beşinin de bir olmaması gibi sizin de cevaplarınızda bazı farklılıklar var. Ben bunlardan sadece bir tanesini, daru’l-harp’ta faiz meselesini sormak istiyorum. Bazı hocalar daru’l-harpta faiz alınabileceğini ifade eden görüşlere dayanarak kendi internet sitelerinde, yurtdışında yaşayan Müslümanların banka kredisi ile ev almalarının caiz olduğunu söylediler. Hatta zaman zaman televizyonlarda ve gazetelerde de bunu ifade ettiler. Nedir bu farklılığın sebebi? Allah faizi kesin bir şekilde haram kılacak ama bu sadece dâru’l-İslam’ı kapsayacak, dâru’l-harp’ta haram olmayacak! Dâru’l-harp’ta faiz meselesini açıklayabilir misiniz değerli hocam? 10.08.09 980
7 Ben devlet memuruyum. Kurumumuz maaşlarımızın yatacağı bankayı seçmek için ilçemizdeki bankalara memurlara kaç TL promosyon vereceğini sorarak en çok parayı veren banka ile anlaştı. Banka bize maaşlarımızın kendi bankalarına yatması karşılığında belirli bir miktar para veriyor. Bazı arkadaşlar bu hediyenin haram olduğunu, çünkü bankanın faizden para kazanan bir kurum olduğunu iddia ediyorlar. Bankanın maaşlarımızın kendi bankalarına yatması karşılığında verdiği parayı almak caiz midir? 10.08.09 2790
8 Ev almak istiyorum, ihtiyaçtan dolayı değil kendime ait olsun diye. Peşin alma imkanı olmadığından bir bankanın yapmış olduğu uygulamanın durumunu sormak istiyorum. Ben peşin alamadığım için banka evi alıyor ve bana vadeli satıyor. 40 milyar veriyor evi alıyor ben bankaya 24 ay 2 milyar veriyorum, toplam 48 milyara bana satmış oluyor, bunu yaparken de 860 milyon masraf alıyor... İçim rahat değil o yüzden danışmak istedim. 10.08.09 1771
9 Hocam bir kitapta okuduğuma göre "banka hesaplarında istenmeden oluşan faiz fakirlere verilmelidir" yazıyordu. Bir takvim sayfasında ise "kişinin kendisine haram olduğu için yemediğini başkalarına yedirmesinin daha büyük günah olduğu” yazıyordu. Hesabımızda biriken faiz paralarını ifade edildiği gibi kullanmak caiz midir, değil midir, bu paraları ne yapmalıyız? Borç faiziyle bir ev alan kimse aynı bankaya borcunun vadesi bitene kadar para yatırsa, aldığı faizi vade sonunda bankaya kalan borçlarını ödemek için kullanabilir mi? Kullanırsa hem verdiği için hem aldığı için iki defa mı günah islemiş olur? 10.08.09 749
10 Bankada biriken faiz parası var. Araştırmamızdan şu çıktı: Faiz parasını, sevabını beklemeden bir hayır kurumuna bir okula veya zorda olan bir aileye verebilirmişiz. Yalnız verilen yerin faiz parası olduğunu bilmemesi gerekirmiş. Benim sorum; karşıdaki kişi paranın faizden olduğunu bilirse haram mı oluyor? Neden? Biz vereceğimiz kişiye faiz parası olduğunu söylemiştik, çok da ihtiyacı vardı. Fakat bir hoca faiz olduğunu ona bildirmeyin deyince, çaresiz kaldık. Bu konuda bizi bilgilendirir misiniz? 10.08.09 608
11 Ben üniversite öğrencisiyim ve bu aralar bankalar ve faiz olayları ile ilgili aklım çok karışık. Misal: yatırım amacıyla bankadan 24 saat alınıp satılabilen B tipi fon veya belirli saatlerde alınıp satılabilen devlet tahvili ve hazine bonosu (devletin iç borçlanması) şeklinde sunulan yatırım araçlarından faydalanmak haram mı değil mi? Bununla ilgili çok araştırdım ancak günümüz şartlarına uygun net bir sonuç bulamadım. Çünkü faizsiz kazanç getiren finans kurumlarından pek bir fark göremedim. Neden derseniz çünkü finans kurumları da kredi adı altında ve belli oranlarda fark koyarak müşterilerine borç verebiliyorlar. Bu konuda beni bilgilendirirseniz çok sevinirim. 10.08.09 940
12 Acaba faizin haram kılınması bir zulüm aracı olmasından mı yoksa sadece imtihan olarak yasaklanmasından mıdır? Mesela burada yani Norveç’te insanlar ev almak istiyor ve bankadan para çekiyorlar, tabii ki faizi ile. Ben size örnekle bu olayı anlatmak istiyorum. Diyelim ki, A şahsı bir ev beğendi, evin fiyatı 1 milyon lira bankaya gidiyor ve evin parasını bankadan borç alıyor bankaya 20 yıl vadeli ödeme planı yaptırıyor. Aylık 10 lira bankaya faizi ile birlikte borç ödüyor. Almış olduğu ev 2 daire birinde kiracı oturuyor ve kiracıyı zaten 10 lira kira ödüyor. Yani adam zaten kiracıdan aldığı parayla bankaya borcunu ödemiş oluyor. 20 yıl sonra cebinden para çıkmadan ev sahibi oluyor ve bankaya borçlu olduğu için devlet o kişinin kazancından az vergi alıyor yani o borç para çeken insan her yönüyle karda gözüküyor. Bu durum yine de faize giriyor mu? Ben burada insanlara bunun faiz olduğunu söylüyorum. Siz ne dersiniz? 10.08.09 619
13 Bankalardan faizle kredi almak hangi mecburi durumlarda helal olabilir? 20.02.10 1558
14 Hocam, nakit para ihtiyacını karşılamak için gerçekte alışveriş yapmaksızın kredi kartı ile borçlanıp esnaftan nakit para almak İslam hukukuna göre caiz midir? 26.02.10 612
15 Benim babam dayımın banka borçlarını ödemesi için kendi adına dayıma kredi çekti. Faiz almak da vermek de haram olduğundan bunun günahı babama mı yazılır yoksa dayıma mı yazılır? 11.03.10 540
16 Bazı bankalar yüzde sıfır faiz, faizsiz kredi vs. gibi kampanyalar düzenliyor. Burada faiz sıfır ama yine de faiz ibaresi var. Bu haram mıdır? 13.03.10 2387
17 Hocam memurların maaşları için bankaların vermiş olduğu promosyon parasına farklı bir bakış açısı getirerek “alınmasında sakınca yoktur” dediniz. Memurlara verilen promosyon parası kurumların banka ile yaptığı anlaşma sonucudur. Yani devlet kendi anlaşma yapmıyor, kurumlara bırakıyor. Banka benim maaşımı faize yatırıyor. Faiz gelirini promosyon adı altında yüzdelik olarak bana veriyor. Diğer hocalarımız da bu paranın kullanılmasının caiz olmadığını belirtiyorlar. Kaldı ki banka, sebepsiz yere sırf maaş alınsın diye kendi gelirinden bir kuruş dahi vermez. Çünkü verilen promosyon parası en düşük memur maaşı alanlara 600 lira civarındadır. İşçilerin ise 2 bin lira civarıdır. 1,5 milyon memur ve bir o kadar da işçi olduğunu varsayarsak bankaların kendi gelirlerini vermesi demek batmaları demektir. Yani memurun maaşını günlük repoya yatırma sonucu elde edilen faizi paylaşıyor ve promosyon veya hediye diye memura veriyor. Bu da sizin daha önceki faiz konusundaki fetvalarınızda belirttiğiniz hassasiyete ters düşüyor. Bir açıklama yapar mısınız? 14.06.10 688
18 Araç kaskosu yaptırmak caiz midir? 17.07.10 432