Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir?
Süleymaniye Vakfı > Oruç > Yazılı Fetvalar Tarih: 25 Ağustos 2009  
Soru: Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir?
Cevap: 

Şevval ayında tutulması tavsiye edilen altı gün oruç hakkında hadis kitaplarında şu hadisler yer almaktadır:

“Her kim Ramazan orucunu tutar da sonra ona Şevval’den altı günü eklerse bütün sene oruç tutmuş gibi olur.” (Müslim, Sıyâm, 204 (1164)  

“Kim Ramazan orucunu tutar ona Şevval’den altı gün daha eklerse tüm seneyi oruçlu geçirmiş gibidir.” (Tirmizi, Sıyam, 53)  

“Bir kimse ramazanı oruçlu geçirir, sonra peşinden Şevvalden de altı gün tutarsa, tüm sene oruç tutmuş gibi olur.” (Ebu Davud, Savm, 58)  

“Kim Ramazan (orucunu tutar ve) bayramdan sonra altı gün oruç tutarsa, onun tutmuş olduğu oruç, yılın tamamının orucu olmuş olur. Kim iyilik işlerse, ona o iyiliğin on misli verilir.” (İbn Mace, Sıyâm, 33)


Hadislerle İlgili Açıklama:

İmam Şafii, Ahmed b. Hanbel, Davud-u Zahirî ve daha bir grup âlim, Şevval ayındaki altı gün orucun müstehab olduğu görüşündedirler.

İmam Ebû Hanife, İmam Malik ve Ebû Yusuf ise Şevval ayında altı gün oruç tutmanın mekruh olduğu görüşündedirler. İmam Malik’in Muvatta‘daki beyanına göre, bu orucu mekruh saymasına sebep, kendisinden evvel bu orucu tutan hiç kimse olmadığı için bu orucun bid’at oluşudur. İmam Malik ayrıca cahil insanların bu orucu da Ramazandan kabul etme­lerinden korktuğunu söyler.

İmam Malik’in açıklaması şöyledir:

“Ramazan bayramından sonra altı gün oruç tutan hiçbir âlim ve fakih görmedim. Seleften hiçbirinden de bu konuda bir rivayet bana gelmedi. Ancak âlimler, bazı cahillerin bu altı günü Ramazana dâhil etmelerinden ve bir bid’at uydurma­larından korkarak bunu mekruh bulmuşlardır. Şayet âlimler bu konuda ruhsat vermiş olsalardı, onların da bayramdan sonra altı gün oruç tuttuklarını görürlerdi.” (Muvatta, Oruç bahsinin son bölümünde yer alan açıklama)

Bazı Hanefî ve Malikî kitaplarında ise, Şevval ayında altı gün oruç tutmanın mendup olduğu söylenir. Mesela Nuru’l-Îzâh ve Şerh-i Merâkı’l-Felâh‘ta mendup oruçlar sayılırken, Şevval ayında altı gün oruç da zikredilir. Merâku’l-Felâh‘ın haşiyesinde Tahtavî, Bahr’de “Şevval ayında altı gün oruç tutmak, İmam Ebu Hanife’ye göre ister peşi peşine, ister ayrı ayrı olsun mekruhtur. Ancak sonraki âlimler bunda bir mahzur görmemişlerdir” denildiğini nakleder.

İbn Abidin de sonra gelen Hanefi âlimlerinin bu altı günün orucunda bir sakınca görmediklerini söyler.

Yukarıdaki izahtan anlaşıldığı üzere, İslam ulemasının çoğuna göre Şevval ayında altı gün oruç tutmak menduptur. Bu orucun peşi peşine veya fasılalarla olması arasında fark yoktur. (Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Necati Yeniel, Hüseyin Kayapınar, Necat Akdeniz, Şamil Yayınevi, İstanbul, 1989, c: 9, s: 348-349.)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Kan, idrar vs. gibi tahliller orucu bozar mı? 2009.09.28 89619
2 Bazı senelerde Ramazanı 30 a tamamladığımızda bayram gününe geliyor. Bayram günü oruç oluyoruz. Bu orucun bayramdan sonra mı tutulması gerekiyor? Yoksa bayram günü de oruçlu olmak mı gerekiyor? 2009.09.28 38953
3 Sahuru yaptık, ezan okundu ve oruca başladık. Hemen sonra İstanbul'dan memlekete gitmek için yolculuğa çıkacağız. Bir yerde mola verdik. Ama orda hala sabah ezanı okunmamış. Biz orada okunmadı diye bir şeyler yiyip içebilir miyiz? 2009.09.28 67146
4 Dişçide diş temizletmek, yıkatmak orucu bozar mı? 2009.09.28 46839
5 Bir arkadaşım hocalardan birine sormuş. İstanbul'da sahur yapıp Ankara'ya giden bir vatandaş (ya da İstanbul'dan daha doğuda bir yere) Ankara'da orucunu açmak için İstanbul ezanını beklemeliymiş. Ben de arkadaşıma "tersi durumda ne olacak? Ankara'da sahur yapıp İstanbul'a giden bir vatandaş Ankara ezanıyla orucunu mu açacak?" diye sordum, cevap veremedi. Bu işin doğrusu nedir? 2009.09.28 67032
6 Ramazan'ın 30 gün olduğunun delili var mı? 2009.09.28 53911
7 Kocaeli Körfez ile il merkezi arasında 20 km olması nedeniyle iftar 1 dakika geç açılmakta iken İstanbul'da Tuzla ile Bakırköy aynı anda iftar etmektedirler. İki ilimiz de büyükşehir statüsünde olmasına ve büyükşehir sınırlarının bütün ilçeleri kapsamasına rağmen iftar açısından neden farklı uygulama yapılmaktadır? 2009.09.28 21122
8 Ramazanda lokantaların, kafeteryaların, dönercilerin vs. açık tutulması caiz midir? Buradan elde edilen kazanç haram olur mu? 2009.09.28 37518
9 Alzheimer hastası bir kişi, bir dakika içinde oruç tuttuğunu unutmaktadır. Hatırlatıldığında da tekrar unutması birkaç dakika sürüyor. Böyle biri oruç tutabilir mi? 2009.09.28 19712
10 Diyalize giren böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2009.09.28 15654
11 Oruçluyken ağızda karanfil kökü bulunmasında sakınca var mı? 2009.09.28 39552
12 Bayanlar evlerinde nasıl itikâfa girerler? Bir de en az üç gün diye duydum daha az olamaz mı, mesela bir gün akşama kadar? 2009.09.28 39335
13 Oruçlu iken saç boyamak orucu bozar mı? 2009.09.28 160667
14 Her Ramazanda ailecek bir sorun yaşıyoruz. Bu sorun iftar vaktiyle ilgili. Babam "orucu ezanla açın", annemse "ezandan 30 dk sonra açın" diyor. Hangisi doğru, ne yapmalıyız? 2009.09.28 32385
15 Oruçluyken yemeğin tadına bakmak caiz mi? Orucu bozar mı? 2009.09.28 41301
16 Bir insan eğer keyfi oruç tutmuyorsa yani hiçbir mazereti yokken oruç tutmuyor ve namaz kılmıyorsa o insana iftar yemeği verilir mi veya çağırılır mı? 2009.09.28 29478
17 Niyet ne demektir? 2009.08.25 13370
18 Bazıları oruca bir gün önceden başlamakta, hilalin görüldüğünü iddia etmektedirler. Bunun doğrusu nedir? Neye göre amel edeceğiz? 2009.08.25 15777
19 Oruç nedir? Tarifini yapar mısınız? 2009.08.25 9675
20 Ramazan orucuna ne zaman ve nasıl niyet edilir? 2009.08.25 66792
21 Ramazanda kimlerin oruç tutması gerekir? 2009.08.25 11541
22 Ergenlik çağı hakkında bilgi verir misiniz? 2009.08.25 15232
23 Oruca ve bayrama başlama ile ilgili bir soru soracağım: Ben yurtdışında yaşıyorum ve yaşadığım ülkede ramazan genellikle Türkiye ve Arabistan’a göre hep bir gün geç oluyor. Ben genellikle Arabistan’ı baz alarak oruca başlıyorum ve bayramı da ona göre yapıyorum. Ama çevremdeki müslüman arkadaşlarım bana hangi ülkede yaşıyorsan o ülkeye uyman gerekir diyor. Bir defasında ramazan Araplara göre 2 gün geç, Türkiye’ye göre de 1 gün geç oldu. Şimdi burada nereye uymak gerekir? Yaşadığım ülkeye mi, yoksa Arabistan’a göre mi? Ayrıca bu sene yine körfez ülkeleri Ramazan'a bir gün erken başladılar. Biz ne yapacağız? 2009.08.25 18527
24 Bakara sûresi 187. ayette geçen "tan yerinin ağırmasından gece oluncaya kadar orucu tamamlayın" ayetini siz "akşam" olarak çevirmişsiniz. Arapça "leyl" kelimesi geçmiyor mu orada ve de leyl gece demek değil mi? 2009.08.25 13976
25 Diyabet hastalarının Ramazan ayında oruç tutmaları gerekir mi? 2009.08.25 19777
26 Bir müslüman Ramazan günü oruca niyet etmemiş olsa akşama kadar bir şeyler yiyip içebilir mi? 2009.08.25 93062
27 Diş fırçalamak orucu bozar mı, bozmaz mı? 2009.08.25 33674
28 Diş fırçalamak ve misvak kullanmak orucu bozmaz dediniz. Misvak; tadı olmayan, ağızda lezzet bırakmayan bir ağaç parçasıdır. Diş macunu ise nane esansı ve şeker ihtiva eder. Acaba onların ağızda bırakacağı tad orucu bozmaz mı ? 2009.08.25 31059
29 Diş çektirmek için anestezi gereklidir. Bu da, diş etlerine enjekte edilen anestetik madde ile yapılır. Enjeksiyon ile vücuda herhangi bir şey ithali ise orucu bozar. Anestezisiz diş çektirmek mümkün olmadığına göre diş çektirmenin orucu ne suretle haleldar etmeyeceğini anlayamadım, lütfen beni aydınlatır mısınız? 2009.08.25 22110
30 Oruçlu bir kişi ağzını su ile çalkalayıp tükürse ağzında kalan yaşlık orucuna engel olur mu? 2009.08.25 59848
31 Oruçlu kişi birine sövse ve hakaret etse orucu bozulur mu? 2009.08.25 25504
32 Ramazan günü gündüzün uyuyan bir kimseye uykuda banyo yapması gereken bir hal olsa orucu bozulur mu? 2009.08.25 102850
33 Bir kişi akşam hanımıyla beraber olsa fakat abdest almadan uyusa, sahura kalkamadan sabah uyansa ve işe geç kaldığından dolayı banyo yapmadan oruç tutabilir mi? 2009.08.25 356184
34 Kan vermek, bağışlamak orucu bozar mı? 2016.06.08 25852
35 Oruçlu iken vücuda adale ve deri için sürülen visk, krem vs. orucu bozar mı? 2009.08.25 79276
36 Oruçlu olan bir kişi şehvetle hanımını öpebilir mi? 2009.08.25 30075
37 Oruçluyken nişanlımla el ele tutuşabilir miyiz, haram mıdır? 2009.08.25 29476
38 Bir bayanın erkek arkadaşıyla yanak yanağa öpüşmesi, el ele tutuşup sarılması sonucunda ıslaklık hissedilse fakat şehvet duyulmazsa acaba orucu bozulur mu, kaza veya kefaret gerekir mi? 2009.08.25 34805
39 Oruçlu iken kız arkadaşımı öpmem ya da sarılmam (boşalma olmadan) orucumu bozar mı? 2009.08.25 133906
40 Oruçluyken sabah namazından sonra tahrik edici bir rüya görsem orucum bozulur mu? Bir de boy abdesti alırken oruç bozulur mu? 2009.08.25 51318
41 Yaklaşık üç sene kadar hastalıkla uğraştım. Bu müddet içerisinde Ramazan oruçlarımı tutamadığım gibi, bütçem zayıf olduğu için fidyesini de verememiştim. Şimdi ise, hamdolsun sağlığıma kavuştum ve bütçem düzeldi. Acaba tutamadığım oruçların fidyelerini toptan bir fakire vermem caiz midir? 2009.08.25 12362
42 Özürlü veya özürsüz olarak oruç tutmayan bir kişi, kendi yerine bir başkasına oruç tutturabilir mi veya tutamadığı günler yerine fidye verebilir mi? 2009.08.25 22794
43 Sabah namazını, sabah ezanı okunduktan sonra en az 15 dk sonra kılmak gerekiyormuş, bu doğru mu? 2009.08.25 49155
44 Başta astım olmak üzere birçok hastalıkta kullanılan spreyler orucu bozar mı? 2009.08.25 50369
45 Keyfi olarak tutulmayan ramazan orucunun cezası nedir? 2009.08.25 54150
46 Oruçluyken duş almak veya denizde yüzmek orucu bozar mı? 2009.08.25 91723
47 Oruçluyken aşırı bir şekilde diş ağrısı tutan bir kişi ağrı kesici yutsa ne lazım gelir? 2009.08.25 22502
48 Ağlarken gözyaşı yutmak orucu bozar mı? 2009.08.25 30732
49 Ben Kosova'da yaşıyorum. 3 gün sonra Türkiye’ye gideceğim. Kosova'dan Türkiye uçakla yaklaşık 1 buçuk saat sürer. Şimdi benim oruç tutmam caiz midir değil midir? 2009.08.25 77545
50 Benim hastalık sebebiyle tutamadığım beş senelik ramazan orucu borcum bulunmaktadır. Bu beş senelik borcumu oruç tutarak mı ödeyeceğim veya bedel ödeyerek de borcu ödeyebilir miyim? 2009.08.25 14041
51 Fitil kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 46446
52 Ağda yapınca oruç bozulur mu? 2009.08.25 110337
53 Oruçlu iken ağız yarası için gargara yapmak orucu etkiler mi? Etkilerse ne kadar etkiler ve etkileri nelerdir? 2009.08.25 46991
54 Unutarak yemek içmek orucu bozar mı? 2009.08.25 30443
55 Recep, Şaban ve Ramazan ayları ile Recep, Zilkade, Zilhicce ve Muharrem aylarının birbirlerinden farkı nedir? 4 haram ay diyorsunuz, peki Ramazan ayı bunun neresinde? 2009.08.25 72942
56 KPSS'ye hazırlanan bir öğrenciyim. Daha önce sınavlara hazırlanırken oruç zamanı derslerden düşüyor, anlayamıyordum. Bu sene de KPSS oruç zamanına denk geliyor. Oruç tutarsam bu, derslerimi mutlaka etkileyecek. Dinimizde kolaylıklar olmalı. Ne yapmam gerekiyor hocam? Orucun kazası olur mu? Tutmayıp kazaya bırakabilir miyim? 2009.08.25 47601
57 Niye her sene 10 gün önce tutuyoruz? 2009.08.25 25920
58 Çocuklarımıza kaç yaşlarından itibaren oruç tutturmamız gerekiyor? 2009.08.25 77513
59 Ramazan ayı gelmeden bir iki gün önce oruç tutulmaması gerektiği doğru mudur? 2009.08.25 12899
60 Kasıtlı olarak oruç tutmayan müslim veya gayrimüslim kimselere ikramda bulunmak şer’an caiz midir? 2009.08.25 11644
61 Dudağa sürülen ruj orucu bozar mı? 2009.08.25 47029
62 İftarı hurma ile mi açmak gerekir, su ile mi? 2009.08.25 14538
63 Sigara neden orucu bozuyor anlamış değilim. İzah edebilir misiniz? Doyurucu ya da vücuda gıda veren bir şey değil. Sigara içenler bu bağımlılık yapan maddeye olan bağımlılıklarından dolayı oruçlarını tutamıyorlar. 2009.08.25 22451
64 Nafile oruç bozulduğunda yerine tutulması gereken oruç farz mı yoksa vacip mi olur? 2009.08.25 82437
65 Peygamberimiz iftardan sonra nasıl dua ederdi? 2009.08.25 12206
66 Banyo yapmak orucu bozar mı? 2009.08.25 72382
67 İğne yaptırmak ve serum kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 34193
68 Sadece Cuma günleri oruç tutulur mu? Perşembeyi veya cumartesiyi de eklemek gerekir mi? 2009.08.25 194762
69 Neden Ramazan ayına 11 ayın sultanı denilmektedir? Hicri takvimde de 12 ay yok mudur? 2009.08.25 23059
70 Ramazan bu yıl da yaz tatiline denk geldi. Oruç tutanlar nelere dikkat etmeli? Ramazan ayında tatil yapılır mı? Sahil yörelerinde tatil yapmakta olan veya oralarda yaşayanlar nelere dikkat etmeli? Oruçlu kişiler denize veya havuza girerse oruçları bozulur mu? 2009.08.25 12191
71 Mayolu erkek-kadın görünce oruç bozulur mu? 2009.08.25 26512
72 Tatil yörelerindeki beach olarak adlandırılan sahil bar-cafe benzeri alanlarda iftar açmakta sakınca var mıdır? İftarın nerede açıldığı önemli midir? 2009.08.25 14305
73 Alkol kullanan ama Ramazanda alkolü bırakıp, oruç tutanların oruca başlamadan ne kadar süre önce içkiyi tamamen kesmeleri gerekir? 2009.08.25 34274
74 Ramazanda ezan okunduğunda önce akşam namazını mı kılmak gerekir yoksa yemeğimizi yemek mi? Kur'an ve sünnet ışığında tercihimiz ne olmalı? Ya da ezan okununca orucu açıp, yemek yemeden akşamın farzını kılıp sünnet kılmadan, dua etmeden, tesbih çekmeden, ondan sonra yemek yemek mi? Bütün ilçede bu konuda bir yanlışlık zinciri var, aydınlatmanızı rica ediyorum. 2009.08.25 31887
75 Ramazanda bütün bir ayı oruçlu geçirmek için adet geciktirici ilaç alıp adet olmayan bayanlar var. Bunun dinen bir zararı var mı? 2009.08.25 23577
76 Oruç tutması mümkün olmayacak derecede hasta, yaşlı veya güçsüz olanlar ne yapmalıdır? 2009.08.25 59311
77 Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir? 2009.08.25 23278
78 Biz önceki ümmetlerle aynı şekilde mi oruç tutuyoruz? Bizim orucumuzla onların orucu arasında herhangi bir fark var mıdır? 2016.07.28 2094
79 Ben sigarayı bırakmaya çalışıyorum bunun için nikotin bandı kullanıyorum. Acaba bu nikotin bandını oruçlu iken de kullanabilir miyim? Bir hoca “nikotin bandı orucu bozar”, diğeri “bozmaz” diyor. Hangisi doğru? 2011.08.02 10867
80 Oruçlu iken iradem dışında kustum. Orucumu bozup sonradan kaza edebilir miyim? 2012.08.10 50684
81 KPSS, LYS vs. gibi Ramazanda sınavı olan öğrencilerin oruç tutmama ruhsatı var mı? 2015.06.20 10728
82 Kızım kemik tüberkülozu hastası ve şu an tedavi görüyor. Oruç tutması sakıncalı mıdır? 2013.07.22 5968
83 Ramazan ayı içinde “bugün çok sıcak, çalışmam lazım” deyip niyet etmeden o gün oruç tutmazsam kaza veya kefaret gerekir mi? 2011.08.05 15906
84 Ramazan ayında oruçluyken ağzıma su verdiğim zaman sanki suyu yutacakmışım gibi bir his oluyor ve yaklaşık 15 dakika yutkunamıyorum. Oruçluyken ağzıma su vermesem olur mu? 2012.08.13 95640
85 Sık sık su içmesi gereken böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2015.06.22 4656
86 Susuz olarak hap içmek orucu bozar mı? Bende bel fıtığı var. Günde en az 2 hap almaya mecburum. Ramazan'da da oruç tutmak istiyorum. Susuz içilen haplar var, acaba susuz içilen haplardan alsam iki tane oruç bozulur mu? 2009.11.09 30216
87 Namaz kılmayan birisinin ramazan orucu tutmasının hükmü nedir? Ya da namaz kılmadan ramazan orucu tutmak İslam'a göre nasıl değerlendirilebilir? 2010.05.01 63708
88 Malumunuz üzere geçen sene yani 2010’da Diyanet bize 40 dakika fazladan oruç tutturdu. Bu sene yani 2011’de de Diyanet takvimlerinde aynı hatalar var mı? 2011.08.05 8494
89 Kur’an-ı Kerim’de zina, faiz gibi büyük günahlar için cehennem azabının kaçınılmaz olduğu yazıyor, bunu anlamayacak bir durum yok. Fakat oruç tutmayanlar için hiçbir ayette bu tür ifadeler yer almazken siz, oruç tutmamanın Allah’a isyan olacağı düşüncesine nereden varıyorsunuz? Elbette ki tutmamız gerekiyor; ama sizin ifadenizden oruç tutmayanın büyük günah işlediği anlamı çıkıyor. İsyan büyük bir günahtır. Zina, faiz vb. işler için “Elem dolu azap var.” diyen Rabbim oruç için böyle bir ifade kullanmamış. Kalbimin rahatlaması için değerli görüşlerinize ihtiyacım var. Yardımcı olur musunuz? 2012.08.15 17614
90 Aç kaldıkları için şiddetli baş ağrısı yaşayan migren hastaları oruç tutabilir mi? 2015.06.23 6909
91 Sakız çiğnemek orucu bozar mı? Mekruh mu? Yoksa bir sakınca yok mu? 2010.08.17 19502
92 Ramazan ayında orucu açtıktan sonra karı-koca ilişkisi günah mıdır? 2010.08.14 198063
93 05 Ağustos 2011 tarihli fetvanızda imsakla ilgili yanlışlığın 40 dakikadan da fazla olduğunu söylediniz. Şimdi Diyanet “18 derecede imsak vakti” diyor. Sizin imsak vakti ile ilgili sitedeki yazınızda “10 derecede fecr-i sâdıkın oluştuğunu” yazıyorsunuz. 8 derece 5 dakikadan 40 dakika eder. Buna göre nasıl “bir saatten fazla yanlışlık yapıldı” diyebiliyorsunuz? 2011.08.06 7296
94 Keyfi olarak tatile giden kişi seferi sayılır mı ve orucunu kazaya bırakabilir mi? Havaların sıcak olması sebebiyle oruç tutmak istemeyen kişi yolculuğa çıkıp orucunu kazaya bırakırsa hükmü nedir? 2012.08.16 18080
95 İtfaiyecilik, doktorluk vs. gibi yoğun mesai gerektiren meslek erbabı oruç tutmaları halinde görevlerini hakkıyla yerine getiremezler. Bu kişiler Ramazan’da ne yapacaklar? 2015.06.24 5688
96 Reflü hastasıyım. Oruç tutmamam gerekiyor, çünkü günde üç ilaç içiyorum. Ama yine de denemek istiyorum. Nefsime zulmetmiş sayılır mıyım? Yoksa keffaretini mi ödemeliyim? Hastalığım mazeret sayılır mı? 2010.08.14 17976
97 Ramazanda kasten orucu bozmanın cezası 61 gün müdür? Orucunu kasten bozan bir kişi ne yapmalıdır? 2016.06.22 109200
98 Ağır işte çalışanlar oruç tutmalı mı, tutmamalı mı? Tutmazsa hükmü nedir? Mesela inşaat işi ağır; çimento, kum, demir, kaldır-indir, yükle-boşalt... Sıcaklar da malum. Ne yapmak lazım? 2012.08.16 26999
99 Dil altı haplar boğazdan mideye ulaşıyor mu, orucu bozar mı? 2015.06.30 3494
100 Oruçlu iken kan şekerinin düşmesi sonucu rahatsızlanarak hastaneye giden bir arkadaşımız, zor durumda kalmış ve orucunu bozmuştur. Bu durumda ne yapması gerekir? Bozduğu orucun yerine kaç gün oruç tutacak? 2010.08.18 107584