Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir?
Süleymaniye Vakfı > Oruç > Yazılı Fetvalar Tarih: 25 Ağustos 2009  
Soru: Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir?
Cevap: 

Şevval ayında tutulması tavsiye edilen altı gün oruç hakkında hadis kitaplarında şu hadisler yer almaktadır:

“Her kim Ramazan orucunu tutar da sonra ona Şevval’den altı günü eklerse bütün sene oruç tutmuş gibi olur.” (Müslim, Sıyâm, 204 (1164)  

“Kim Ramazan orucunu tutar ona Şevval’den altı gün daha eklerse tüm seneyi oruçlu geçirmiş gibidir.” (Tirmizi, Sıyam, 53)  

“Bir kimse ramazanı oruçlu geçirir, sonra peşinden Şevvalden de altı gün tutarsa, tüm sene oruç tutmuş gibi olur.” (Ebu Davud, Savm, 58)  

“Kim Ramazan (orucunu tutar ve) bayramdan sonra altı gün oruç tutarsa, onun tutmuş olduğu oruç, yılın tamamının orucu olmuş olur. Kim iyilik işlerse, ona o iyiliğin on misli verilir.” (İbn Mace, Sıyâm, 33)


Hadislerle İlgili Açıklama:

İmam Şafii, Ahmed b. Hanbel, Davud-u Zahirî ve daha bir grup âlim, Şevval ayındaki altı gün orucun müstehab olduğu görüşündedirler.

İmam Ebû Hanife, İmam Malik ve Ebû Yusuf ise Şevval ayında altı gün oruç tutmanın mekruh olduğu görüşündedirler. İmam Malik’in Muvatta‘daki beyanına göre, bu orucu mekruh saymasına sebep, kendisinden evvel bu orucu tutan hiç kimse olmadığı için bu orucun bid’at oluşudur. İmam Malik ayrıca cahil insanların bu orucu da Ramazandan kabul etme­lerinden korktuğunu söyler.

İmam Malik’in açıklaması şöyledir:

“Ramazan bayramından sonra altı gün oruç tutan hiçbir âlim ve fakih görmedim. Seleften hiçbirinden de bu konuda bir rivayet bana gelmedi. Ancak âlimler, bazı cahillerin bu altı günü Ramazana dâhil etmelerinden ve bir bid’at uydurma­larından korkarak bunu mekruh bulmuşlardır. Şayet âlimler bu konuda ruhsat vermiş olsalardı, onların da bayramdan sonra altı gün oruç tuttuklarını görürlerdi.” (Muvatta, Oruç bahsinin son bölümünde yer alan açıklama)

Bazı Hanefî ve Malikî kitaplarında ise, Şevval ayında altı gün oruç tutmanın mendup olduğu söylenir. Mesela Nuru’l-Îzâh ve Şerh-i Merâkı’l-Felâh‘ta mendup oruçlar sayılırken, Şevval ayında altı gün oruç da zikredilir. Merâku’l-Felâh‘ın haşiyesinde Tahtavî, Bahr’de “Şevval ayında altı gün oruç tutmak, İmam Ebu Hanife’ye göre ister peşi peşine, ister ayrı ayrı olsun mekruhtur. Ancak sonraki âlimler bunda bir mahzur görmemişlerdir” denildiğini nakleder.

İbn Abidin de sonra gelen Hanefi âlimlerinin bu altı günün orucunda bir sakınca görmediklerini söyler.

Yukarıdaki izahtan anlaşıldığı üzere, İslam ulemasının çoğuna göre Şevval ayında altı gün oruç tutmak menduptur. Bu orucun peşi peşine veya fasılalarla olması arasında fark yoktur. (Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Necati Yeniel, Hüseyin Kayapınar, Necat Akdeniz, Şamil Yayınevi, İstanbul, 1989, c: 9, s: 348-349.)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Kan, idrar vs. gibi tahliller orucu bozar mı? 2009.09.28 89082
2 Bazı senelerde Ramazanı 30 a tamamladığımızda bayram gününe geliyor. Bayram günü oruç oluyoruz. Bu orucun bayramdan sonra mı tutulması gerekiyor? Yoksa bayram günü de oruçlu olmak mı gerekiyor? 2009.09.28 38650
3 Sahuru yaptık, ezan okundu ve oruca başladık. Hemen sonra İstanbul'dan memlekete gitmek için yolculuğa çıkacağız. Bir yerde mola verdik. Ama orda hala sabah ezanı okunmamış. Biz orada okunmadı diye bir şeyler yiyip içebilir miyiz? 2009.09.28 66863
4 Dişçide diş temizletmek, yıkatmak orucu bozar mı? 2009.09.28 46516
5 Bir arkadaşım hocalardan birine sormuş. İstanbul'da sahur yapıp Ankara'ya giden bir vatandaş (ya da İstanbul'dan daha doğuda bir yere) Ankara'da orucunu açmak için İstanbul ezanını beklemeliymiş. Ben de arkadaşıma "tersi durumda ne olacak? Ankara'da sahur yapıp İstanbul'a giden bir vatandaş Ankara ezanıyla orucunu mu açacak?" diye sordum, cevap veremedi. Bu işin doğrusu nedir? 2009.09.28 66543
6 Ramazan'ın 30 gün olduğunun delili var mı? 2009.09.28 53283
7 Kocaeli Körfez ile il merkezi arasında 20 km olması nedeniyle iftar 1 dakika geç açılmakta iken İstanbul'da Tuzla ile Bakırköy aynı anda iftar etmektedirler. İki ilimiz de büyükşehir statüsünde olmasına ve büyükşehir sınırlarının bütün ilçeleri kapsamasına rağmen iftar açısından neden farklı uygulama yapılmaktadır? 2009.09.28 20926
8 Ramazanda lokantaların, kafeteryaların, dönercilerin vs. açık tutulması caiz midir? Buradan elde edilen kazanç haram olur mu? 2009.09.28 37232
9 Alzheimer hastası bir kişi, bir dakika içinde oruç tuttuğunu unutmaktadır. Hatırlatıldığında da tekrar unutması birkaç dakika sürüyor. Böyle biri oruç tutabilir mi? 2009.09.28 19511
10 Diyalize giren böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2009.09.28 15438
11 Oruçluyken ağızda karanfil kökü bulunmasında sakınca var mı? 2009.09.28 39243
12 Bayanlar evlerinde nasıl itikâfa girerler? Bir de en az üç gün diye duydum daha az olamaz mı, mesela bir gün akşama kadar? 2009.09.28 39029
13 Oruçlu iken saç boyamak orucu bozar mı? 2009.09.28 160363
14 Her Ramazanda ailecek bir sorun yaşıyoruz. Bu sorun iftar vaktiyle ilgili. Babam "orucu ezanla açın", annemse "ezandan 30 dk sonra açın" diyor. Hangisi doğru, ne yapmalıyız? 2009.09.28 32178
15 Oruçluyken yemeğin tadına bakmak caiz mi? Orucu bozar mı? 2009.09.28 40858
16 Bir insan eğer keyfi oruç tutmuyorsa yani hiçbir mazereti yokken oruç tutmuyor ve namaz kılmıyorsa o insana iftar yemeği verilir mi veya çağırılır mı? 2009.09.28 29267
17 Niyet ne demektir? 2009.08.25 13237
18 Bazıları oruca bir gün önceden başlamakta, hilalin görüldüğünü iddia etmektedirler. Bunun doğrusu nedir? Neye göre amel edeceğiz? 2009.08.25 15575
19 Oruç nedir? Tarifini yapar mısınız? 2009.08.25 9549
20 Ramazan orucuna ne zaman ve nasıl niyet edilir? 2009.08.25 66409
21 Ramazanda kimlerin oruç tutması gerekir? 2009.08.25 11410
22 Ergenlik çağı hakkında bilgi verir misiniz? 2009.08.25 15098
23 Oruca ve bayrama başlama ile ilgili bir soru soracağım: Ben yurtdışında yaşıyorum ve yaşadığım ülkede ramazan genellikle Türkiye ve Arabistan’a göre hep bir gün geç oluyor. Ben genellikle Arabistan’ı baz alarak oruca başlıyorum ve bayramı da ona göre yapıyorum. Ama çevremdeki müslüman arkadaşlarım bana hangi ülkede yaşıyorsan o ülkeye uyman gerekir diyor. Bir defasında ramazan Araplara göre 2 gün geç, Türkiye’ye göre de 1 gün geç oldu. Şimdi burada nereye uymak gerekir? Yaşadığım ülkeye mi, yoksa Arabistan’a göre mi? Ayrıca bu sene yine körfez ülkeleri Ramazan'a bir gün erken başladılar. Biz ne yapacağız? 2009.08.25 18341
24 Bakara sûresi 187. ayette geçen "tan yerinin ağırmasından gece oluncaya kadar orucu tamamlayın" ayetini siz "akşam" olarak çevirmişsiniz. Arapça "leyl" kelimesi geçmiyor mu orada ve de leyl gece demek değil mi? 2009.08.25 13802
25 Diyabet hastalarının Ramazan ayında oruç tutmaları gerekir mi? 2009.08.25 19576
26 Bir müslüman Ramazan günü oruca niyet etmemiş olsa akşama kadar bir şeyler yiyip içebilir mi? 2009.08.25 92568
27 Diş fırçalamak orucu bozar mı, bozmaz mı? 2009.08.25 33420
28 Diş fırçalamak ve misvak kullanmak orucu bozmaz dediniz. Misvak; tadı olmayan, ağızda lezzet bırakmayan bir ağaç parçasıdır. Diş macunu ise nane esansı ve şeker ihtiva eder. Acaba onların ağızda bırakacağı tad orucu bozmaz mı ? 2009.08.25 30793
29 Diş çektirmek için anestezi gereklidir. Bu da, diş etlerine enjekte edilen anestetik madde ile yapılır. Enjeksiyon ile vücuda herhangi bir şey ithali ise orucu bozar. Anestezisiz diş çektirmek mümkün olmadığına göre diş çektirmenin orucu ne suretle haleldar etmeyeceğini anlayamadım, lütfen beni aydınlatır mısınız? 2009.08.25 21905
30 Oruçlu bir kişi ağzını su ile çalkalayıp tükürse ağzında kalan yaşlık orucuna engel olur mu? 2009.08.25 59579
31 Oruçlu kişi birine sövse ve hakaret etse orucu bozulur mu? 2009.08.25 25283
32 Ramazan günü gündüzün uyuyan bir kimseye uykuda banyo yapması gereken bir hal olsa orucu bozulur mu? 2009.08.25 102424
33 Bir kişi akşam hanımıyla beraber olsa fakat abdest almadan uyusa, sahura kalkamadan sabah uyansa ve işe geç kaldığından dolayı banyo yapmadan oruç tutabilir mi? 2009.08.25 355285
34 Kan vermek, bağışlamak orucu bozar mı? 2016.06.08 25228
35 Oruçlu iken vücuda adale ve deri için sürülen visk, krem vs. orucu bozar mı? 2009.08.25 78848
36 Oruçlu olan bir kişi şehvetle hanımını öpebilir mi? 2009.08.25 29892
37 Oruçluyken nişanlımla el ele tutuşabilir miyiz, haram mıdır? 2009.08.25 29252
38 Bir bayanın erkek arkadaşıyla yanak yanağa öpüşmesi, el ele tutuşup sarılması sonucunda ıslaklık hissedilse fakat şehvet duyulmazsa acaba orucu bozulur mu, kaza veya kefaret gerekir mi? 2009.08.25 34620
39 Oruçlu iken kız arkadaşımı öpmem ya da sarılmam (boşalma olmadan) orucumu bozar mı? 2009.08.25 133461
40 Oruçluyken sabah namazından sonra tahrik edici bir rüya görsem orucum bozulur mu? Bir de boy abdesti alırken oruç bozulur mu? 2009.08.25 51057
41 Yaklaşık üç sene kadar hastalıkla uğraştım. Bu müddet içerisinde Ramazan oruçlarımı tutamadığım gibi, bütçem zayıf olduğu için fidyesini de verememiştim. Şimdi ise, hamdolsun sağlığıma kavuştum ve bütçem düzeldi. Acaba tutamadığım oruçların fidyelerini toptan bir fakire vermem caiz midir? 2009.08.25 12209
42 Özürlü veya özürsüz olarak oruç tutmayan bir kişi, kendi yerine bir başkasına oruç tutturabilir mi veya tutamadığı günler yerine fidye verebilir mi? 2009.08.25 22252
43 Sabah namazını, sabah ezanı okunduktan sonra en az 15 dk sonra kılmak gerekiyormuş, bu doğru mu? 2009.08.25 48674
44 Başta astım olmak üzere birçok hastalıkta kullanılan spreyler orucu bozar mı? 2009.08.25 49774
45 Keyfi olarak tutulmayan ramazan orucunun cezası nedir? 2009.08.25 53689
46 Oruçluyken duş almak veya denizde yüzmek orucu bozar mı? 2009.08.25 91337
47 Oruçluyken aşırı bir şekilde diş ağrısı tutan bir kişi ağrı kesici yutsa ne lazım gelir? 2009.08.25 22233
48 Ağlarken gözyaşı yutmak orucu bozar mı? 2009.08.25 30431
49 Ben Kosova'da yaşıyorum. 3 gün sonra Türkiye’ye gideceğim. Kosova'dan Türkiye uçakla yaklaşık 1 buçuk saat sürer. Şimdi benim oruç tutmam caiz midir değil midir? 2009.08.25 77128
50 Benim hastalık sebebiyle tutamadığım beş senelik ramazan orucu borcum bulunmaktadır. Bu beş senelik borcumu oruç tutarak mı ödeyeceğim veya bedel ödeyerek de borcu ödeyebilir miyim? 2009.08.25 13837
51 Fitil kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 46058
52 Ağda yapınca oruç bozulur mu? 2009.08.25 110035
53 Oruçlu iken ağız yarası için gargara yapmak orucu etkiler mi? Etkilerse ne kadar etkiler ve etkileri nelerdir? 2009.08.25 46690
54 Unutarak yemek içmek orucu bozar mı? 2009.08.25 30133
55 Recep, Şaban ve Ramazan ayları ile Recep, Zilkade, Zilhicce ve Muharrem aylarının birbirlerinden farkı nedir? 4 haram ay diyorsunuz, peki Ramazan ayı bunun neresinde? 2009.08.25 71570
56 KPSS'ye hazırlanan bir öğrenciyim. Daha önce sınavlara hazırlanırken oruç zamanı derslerden düşüyor, anlayamıyordum. Bu sene de KPSS oruç zamanına denk geliyor. Oruç tutarsam bu, derslerimi mutlaka etkileyecek. Dinimizde kolaylıklar olmalı. Ne yapmam gerekiyor hocam? Orucun kazası olur mu? Tutmayıp kazaya bırakabilir miyim? 2009.08.25 47170
57 Niye her sene 10 gün önce tutuyoruz? 2009.08.25 25660
58 Çocuklarımıza kaç yaşlarından itibaren oruç tutturmamız gerekiyor? 2009.08.25 76693
59 Ramazan ayı gelmeden bir iki gün önce oruç tutulmaması gerektiği doğru mudur? 2009.08.25 12705
60 Kasıtlı olarak oruç tutmayan müslim veya gayrimüslim kimselere ikramda bulunmak şer’an caiz midir? 2009.08.25 11458
61 Dudağa sürülen ruj orucu bozar mı? 2009.08.25 46693
62 İftarı hurma ile mi açmak gerekir, su ile mi? 2009.08.25 14303
63 Sigara neden orucu bozuyor anlamış değilim. İzah edebilir misiniz? Doyurucu ya da vücuda gıda veren bir şey değil. Sigara içenler bu bağımlılık yapan maddeye olan bağımlılıklarından dolayı oruçlarını tutamıyorlar. 2009.08.25 22251
64 Nafile oruç bozulduğunda yerine tutulması gereken oruç farz mı yoksa vacip mi olur? 2009.08.25 80726
65 Peygamberimiz iftardan sonra nasıl dua ederdi? 2009.08.25 12049
66 Banyo yapmak orucu bozar mı? 2009.08.25 72087
67 İğne yaptırmak ve serum kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 33824
68 Sadece Cuma günleri oruç tutulur mu? Perşembeyi veya cumartesiyi de eklemek gerekir mi? 2009.08.25 189795
69 Neden Ramazan ayına 11 ayın sultanı denilmektedir? Hicri takvimde de 12 ay yok mudur? 2009.08.25 22779
70 Ramazan bu yıl da yaz tatiline denk geldi. Oruç tutanlar nelere dikkat etmeli? Ramazan ayında tatil yapılır mı? Sahil yörelerinde tatil yapmakta olan veya oralarda yaşayanlar nelere dikkat etmeli? Oruçlu kişiler denize veya havuza girerse oruçları bozulur mu? 2009.08.25 12054
71 Mayolu erkek-kadın görünce oruç bozulur mu? 2009.08.25 26316
72 Tatil yörelerindeki beach olarak adlandırılan sahil bar-cafe benzeri alanlarda iftar açmakta sakınca var mıdır? İftarın nerede açıldığı önemli midir? 2009.08.25 14071
73 Alkol kullanan ama Ramazanda alkolü bırakıp, oruç tutanların oruca başlamadan ne kadar süre önce içkiyi tamamen kesmeleri gerekir? 2009.08.25 33939
74 Ramazanda ezan okunduğunda önce akşam namazını mı kılmak gerekir yoksa yemeğimizi yemek mi? Kur'an ve sünnet ışığında tercihimiz ne olmalı? Ya da ezan okununca orucu açıp, yemek yemeden akşamın farzını kılıp sünnet kılmadan, dua etmeden, tesbih çekmeden, ondan sonra yemek yemek mi? Bütün ilçede bu konuda bir yanlışlık zinciri var, aydınlatmanızı rica ediyorum. 2009.08.25 31238
75 Ramazanda bütün bir ayı oruçlu geçirmek için adet geciktirici ilaç alıp adet olmayan bayanlar var. Bunun dinen bir zararı var mı? 2009.08.25 23340
76 Oruç tutması mümkün olmayacak derecede hasta, yaşlı veya güçsüz olanlar ne yapmalıdır? 2009.08.25 58857
77 Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir? 2009.08.25 23014
78 Oruçlu iken parfüm, deodorant, kolonya sürmek veya bu sürdüğümüz kokuları koklamak orucu bozar mı? Bozmaz ise sevabını azaltır mı? Veya oruçlu iken sürmemek daha mı iyidir? Ayrıcı bunları kullanmanın namaz açısından mahzuru var mıdır? 2010.08.19 202709
79 Hz. Ömer teravih uygulamasını başlatınca neden “bu ne güzel bidat oldu” demiştir? Tüm bidatler sapıklık değil midir? 2011.08.10 22002
80 Mazeretim dolayısıyla oruç tutamadığım zaman birisini doyurmam veya para vermem mi gerekiyor? 2013.07.17 15217
81 Lavman yaptırmak orucu bozar mı? 2015.07.02 9431
82 Oruçluyken bayılmak orucu bozar mı? Bir de ayıldıktan sonra su içmek 60 gün kefareti gerektirir mi? 2010.08.23 46447
83 Ramazanda av yapmak yasak mıdır? 2011.08.12 12134
84 Ramazanda bilerek niyet etmeden oruç tutmazsak o günü telafi etmek için 61 gün mü oruç tutmamız gerekiyor? Yoksa sadece 1 gün kaza orucu tutmamız yeterli midir? 2013.07.23 16245
85 Kemoterapi seansları orucu bozuyor mu? Bu durumda olan hastalar oruç tutabilir mi? 2015.07.03 3727
86 Şafii mezhebine göre, oruç kazaya kaldığında ve gelecek olan Ramazanda tutulduğunda hem kaza tutmak hem fidye vermek gerektiği yazıyor ilmihalde. Ama ne kadar fidye verilmesi gerektiğini bulamadım. Aydınlatırsanız sevinirim. 2010.08.27 27653
87 Ağız dolusu da olsa kusmak orucu bozar mı? 2011.08.15 187683
88 Oruçluyken çok uyumak orucun sevabını azaltır mı? Sahura kadar uyumuyorum daha sonra yatıp iftara 5-6 saat kala kalkıyorum. Orucum kabul olur mu? 2013.07.24 38740
89 Oruçlu iken sonda takılırsa oruç bozulur mu? 2015.07.06 3344
90 Ultrason, röntgen, tomografi ve MR gibi tetkikler orucu bozar mı? 2015.07.10 7216
91 Oruçlu iken şans oyunu oynamak orucu bozar mı? 2010.08.31 17074
92 Kadınların özel durumlarından dolayı oruç tutamadığı günlerde, işyerinin yemekhanesinde yemek yemesi uygun mudur? 2011.08.16 9127
93 Ramazan ayında gün içinde ihtilam olan bir kişi, gusül abdesti almasa dahi akşama kadar orucunu tutabilir mi? İftardan sonra gusletse o günkü orucu geçerli olur mu? 2013.07.25 20209
94 Oruçlu iken yapılan diş tedavisi (veya çekimi) orucu bozar mı? 2015.07.08 4999
95 Sitenizde bir kadının kocası huysuz ise o kadın yemeğin tuzuna bakabilir diyorsunuz. Sitenizde her şeyi delillendirirken bunu hangi delile dayandırdınız? Lütfen açıklar mısınız? 2010.09.01 12117
96 Oruçlu iken rahatsızlıktan dolayı kadın hastalıkları doktoruna gitmek, muayene olmak orucu bozar mı? 2011.08.19 47607
97 Oruç tutan kişinin bu yaz ayında susuzluktan gücü kalmasa ne yapması gerekir? 2013.07.26 14089
98 KOAH hastalarının hava (kompresör yardımıyla) ile kullandığı inhalasyon ilaçları orucu bozar mı? 2016.06.08 2462
99 Her kim Şevval ayında 6 gün oruç tutarsa 1 sene oruç tutmuş gibi olur diye bir hadis var. Acaba bu ne kadar sağlam? Duyduğuma göre Ebu Hanife ile İmam Malik bu oruca mekruh demişler. Şunu da sormak istiyorum: 6 gün tuttuk diye neden 1 sene tutmuş gibi sevap alıyoruz? Bunu açıklar mısınız? 2010.09.22 23425
100 Ramazanın başlangıcı ve bitişi hesapla mı belirlenir, yoksa hilalin görülmesi ile mi? Buna göre 2013 yılı Ramazan ayı hangi gün başlayacak ve bayram hangi gün olacaktır? 2013.07.08 25332