Cevşen hakkında bilgi verir misiniz? Hükmü nedir?
Süleymaniye Vakfı > Dua > Yazılı Fetvalar Tarih: 12 Temmuz 2010  
Soru: Cevşen, muska veya buna benzeyen şeyleri boyuna asmanın dinimizde yeri var mıdır?
Cevap: 

Cevşen Farsça asıllı bir kelime olup sözlükte “zırh” ve “savaş elbisesi” anlamına gelir. Te­rim olarak Şiî kaynaklarında Ehl-i beyt tarikiyle Hz. Peygamber’e isnat edilip Cevşen-i Kebîr ve Cev­şen-i Sagir diye bili­nen, metinleri birbirinden farklı iki dua­nın ortak adıdır. (Mehmet Toprak, “Cevşen”, Diyanet İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul 1993, cilt: 7, sayfa: 462.)

Cevşen aslı itibari ile Sünni değil, Şii kaynaklarda bulunmaktadır. Peygamberimize ait olduğu iddia edilen bu dua, hadis kitaplarının hiçbirinde yer almaz. Peygamberimizin onu boynuna astığı veya sahabilerine astırdığı şeklindeki rivayetlerin hiçbiri doğru değildir.

“Cevşen-i Kebîr, bir kısmı naslarda yer alan, mâna ve muhteva bakımından Al­lah’a nisbetinde hiçbir sakınca bulunma­yan kelime ve cümlelerle münâcât ve ni­yazlardan ibaret bir metin olup bu tür metinlerle duada bulunmak, dinî hayat bakımından tavsiyeye şayan bir davranış olarak görülür. Ancak Cevşen-i Kebîr di­ye bilinen ve Mûsâ el-Kâzım’dan itibaren imamlar yoluyla Hz. Peygamber’e nisbet edilmiş bir hadis olarak rivayet edilen yaklaşık on beş sayfalık metnin sahih ol­ması mümkün görünmemektedir. Zira bu metin, bilinen bir olayı, bir kıssayı ve­ya tarihî bir vakayı anlatan, hafızada tu­tulması kolay metinlerden farklı olarak her kelime ve cümlesinin büyük bir ti­tizlikle zaptedilip tekrarlanması, Hz. Pey­gamber’den alınıp rivayet edilmesi im­kânsız denecek kadar güçtür. Duanın Sünnî hadis mecmualarında yer almama­sı, aynı şekilde Şiî hadis külliyatının ana kaynağı durumundaki kütüb-i erbaada da bulunmaması, sadece dua mecmua­ları gibi ikinci derecede bazı kitaplarda mevcut olması da bu görüşü destekle­mektedir.” (Mehmet Toprak, “Cevşen”, DİA, cilt: 7, sayfa: 463.)

Dua, boyna asmak için değil, onunla Allah’a yalvarmak için öğrenilir veya yazılır. Cevşenin içinde güzel dua ve zikirler bulunmaktadır. Ama hurafelere inanarak ve aslı astarı olmayan beklentiler içine girerek onları okumak ve üzerinde taşımak caiz değildir.

Kişi duayı, bir şeyi boynuna asarak değil; içten, samimi bir şekilde  Allah’a yalvararak yapmalıdır. Peygamberimiz böyle yapmıştır. İlgili hadisler şöyledir:

Ebû Saîd radıyallahu anh’den rivayete göre o şöyle demiştir:

“Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem göz değmesinden ve cinlerin şerlerinden dolayı Allah’a sığınır ve dualar okurdu. Muavvizetân sûreleri denilen Nâs ve Felak sûreleri nazil olunca diğer okuduğu şeyleri bıraktı ve bu iki sûreyi okumaya başladı.” (Tirmizi, Tıbb 16; İbn Mace, Tıbb 33)

Âişe radıyallâhu anhâ anlatıyor:

“Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm her gece yatağına girdiği zaman, ellerine üfleyip Nas ve Felak surelerini ve Kul hüvallahu ahad’i okur ellerini yüzüne ve vücuduna sürer ve bunu üç kere tekrar ederdi. Hastalandığı zaman aynı şeyi kendisine yapmamı emrederdi.” (Buhari Fedâilu’l-Kur’ân 14, Tıbb, 39, Daavat 12; Müslim, Selâm 50; Tirmizi, Daavât 21; Ebu Dâvud, Tıbb 19)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Her duadan sonra el-Fatiha demenin hükmü nedir? Camilerde vb. yerlerde, yemek duası vb. sonra dua eden ve ettiren kişiler el-Fatiha diye bitiyorlar neden? Bu sünnet mi? Peygamberimizin de yaptığı bir şey mi? 2009.08.20 50641
2 Toplu duanın İslamiyet'teki yeri nedir? Arafat'ta toplu dua, toplu yemek duaları, namazlardan sonraki dualar... Bunlarla ilgili bilgi verirseniz sevinirim. 2009.08.10 21598
3 Duada bazı kimseler ellerini açıyor bazı kimseler de ellerini birleştiriyorlar. Elleri bitiştirerek dua yapmanın bir kaynağı var mıdır? Yoksa sonradan uydurulan bir şey midir? 2009.08.10 34053
4 "Yâ Hayyu, yâ Kayyûm bi rahmetike esteğîsu” duasının manası nedir? 2009.08.10 179882
5 Bazı büyük zatların yüzü suyu hürmetine duamızı kabul etmesini Allah’tan isteyebilir miyiz? Mesela “Ya Rabbi Hz. Muhammed'in yüzü suyu hürmetine veya evliya-i kiram, şehitler ve salihler hürmetine dualarımızı kabul et.” şeklinde dua edebilir miyiz? 2009.08.10 35142
6 İstihare hakkında bilgi verir misiniz? İstihare duası ve namazı var mıdır? İstihareden sonra görülen rüya ile amel edilir mi? 2009.08.10 42669
7 Cevşen, muska veya buna benzeyen şeyleri boyuna asmanın dinimizde yeri var mıdır? 2010.07.12 64857
8 Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azîm demek ne anlama geliyor? 2010.07.29 1119043
9 Yemeğin ortasında dua etmek sünnet midir? Peygamberimiz yemeğin ortasındayken dua etmiş midir? 2010.10.30 15367
10 Duaya başlamadan önce Peygamberimize salât-ü selam getirmek şart mıdır? Salât-ü selam getirilmezse dua Allah’a ulaşmazmış, doğru mu? 2010.11.22 38270
11 Kunut duasını bilmeyenler vitir namazında hangi duayı okumalı? 2011.01.15 564276
12 Rabbenâ âtinâ duası okunurken bazı kimseler ellerini ters çeviriyorlar. (Ve qınâ azâbe’n-nâr derken) Bununla ilgili sahih bir rivayet var mı? 2011.01.28 26713
13 Gerdek gecesine özel bir dua var mıdır? 2011.02.05 48917
14 Peygamberimizin cinsel ilişkiden önce dua edilmesini tavsiye eden bir hadisi var mıdır? 2011.02.19 67692
15 Fatiha'dan sonra veya duaların ardından kullandığımız “âmin” kelimesinin içeriği, öz anlamı nedir? Bazı kaynaklarda âminin Amen’den geldiği ve Amen’in eski bir Yahudi tanrısı olduğu belirtiliyor. Bunun bir aslı var mıdır? Fatiha'nın ardından âmin dememizin gerekçesi nedir? 2011.05.04 30684
16 Sahih sayılan hadis kitaplarında peygamberimizin vefatından önce eşinin kollarında Cenabı Allah’tan Refik-i Âlâ’yı talep ettiği yazıyor. Biz de dualarımızda Refik-i Âlâ’yı talep edebilir miyiz? Yoksa Refik-i Âlâ, makâm-ı mahmûd gibi sadece peygamberimizin özelinde olan bir şey midir? 2011.06.01 12182
17 “Gözünden rahatsız olan bir sahabi Hz. Peygamber’e gelerek “Ey Allah’ın Resulü! Bana afiyet ve sıhhat vermesi için Allah’a dua et.” dedi. Efendimiz de “İstersen dua edeyim ya da istersen sabret, bu senin için daha hayırlıdır.” Diye cevap verdi. Adam “Dua et.” dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber ona abdest almasını ve şöyle dua etmesini söyledi: “Allah’ım! Rahmet peygamberi olan peygamberin Muhammed’in hürmetine sana teveccüh ediyor ve senden istiyorum. Seninle bu ihtiyacımın giderilmesi konusunda Rabbime teveccüh ettim. Allah’ım, o Rahmet Peygamberi’ni benim iyileşmem için vesile eyle.” Adam denileni yaptı ve bir süre sonra gözleri iyileşti.” Bu hadis sahih midir? Vesilenin caiz olduğuna delalet eder mi? 2011.12.28 28064
18 Tesettür duası var mı? Yeni örtünen birisinin yapacağı dua nedir? 2012.01.24 23784
19 Cevşen olarak bilinen dua metni, hadis ilmi açısından nasıl değerlendirilmektedir? 2013.12.13 15765
20 Namazlardan sonra yapılan veya diğer zamanlarda yapılan dualardan sonra ellerimizi yüzümüze sürmenin hükmü nedir? 2010.01.05 23286
21 Son zamanlarda ezan duası cemaatle yapılıyor. Sorum şu: Ezan duasının toplu olarak yapılması mı, yoksa herkesin tek başına mı yapması daha iyi? 2012.12.11 13814
22 Kenzü’l-Arş ve Kadeh duası hakkında bilgi verir misiniz? Bunları okumak doğru mudur? 2010.02.22 34607