Hataen adam öldüren kişi diyeti nasıl ve ne kadar ödemeli?
Süleymaniye Vakfı > Cezalar > Yazılı Fetvalar Tarih: 02 Nisan 2010  
Soru: Hataen adam öldüren kişi diyeti nasıl ve ne kadar ödemeli?
Cevap: 

Hataen/yanlışlıkla adam öldürme ile olarak Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:

“Bir müminin bir mümini öldürmesi olacak şey değildir; hata ile olmuş başka. Kim bir mümini hata ile öldürürse, mümin bir köleyi azat ve öldürülenin ailesine teslim edilecek bir diyet gerekir; aile bağışlarsa başka. Öldürülen mümin, size düşman bir toplumdan ise bir mümin köleyi azat gerekir. Sizinle antlaşmalı bir toplumdan ise ailesine teslim edilecek diyet ve bir mümin köleyi azad etmek gerekir. Köle bulamayan, Allah’a tevbe için peş peşe iki ay oruç tutar. Allah bilir ve doğru karar verir.” (Nisa, 4/92)

Hataen adam öldürmenin diyeti, beş cins deveden yirmişer tane olmak üzere toplam 100 devedir. Beş cins deve şöyledir:

  1. Binti mehaz: İki yaşına girmiş dişi deve: 20 adet
  2. Binti lebûn: Üç yaşına girmiş dişi deve: 20 adet
  3. Hikka: Dört yaşına girmiş dişi deve: 20 adet
  4. Cezea: Beş yaşına girmiş dişi deve: 20 adet
  5. İbn mehaz: İki yaşına girmiş erkek deve: 20 adet (Ömer Nasuhi Bilmen, Hukuki İslamiye ve Istılahatı Fıkhiyye Kamusu, cilt: 3, sayfa: 48)

Bugün bu 100 devenin kaç lira ettiği hesaplanır ve maktülün ailesine ödenir. Bunun yanı sıra iki ay peş peşe oruç tutulması da gerekir.

Peygamberimiz zamanında bunların değeri 1.000 dinar yani 4.350 gr. altın ediyormuş. Bu sebeple fıkıh kitapları diyet olarak 1.000 dinar ödemenin de yeterli olacağını söylerler.  Bunu üç yıl içinde taksit taksit ödersiniz.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Kur'an ve sahih sünnete göre tecavüz eden kimseye nasıl bir ceza uygulanır? Yani zorla birisinin ırzına veya namusuna geçen kimseye İslam hukukunda hangi ceza uygulanır? 2015.03.06 90119
2 İçki içmenin Kur'an ve Sünnette sabit bir cezası var mı? Bazı kaynaklarda içki içme cezası olarak Peygamber Efendimizin ve Hz. Ömer'in 40 sopa veya 40 kırbaç cezasını uyguladığını okudum. Bunlar doğru mudur? 2009.08.19 21990
3 Kur'an'daki hadd cezalarını‎n tarihselliği savunulabilir mi? 2009.08.19 9716
4 Dinimize göre, dinden dönenler yani mürted olanlar öldürülmeli midir? 2009.08.17 21361
5 Bir kitabınızda okuduğum kadarı ile “dinden dönenin boynunun vurulması hususunda mezhepler ittifak etmişlerdir ve bu şaşırtıcıdır” diyorsunuz. Ama bununla ilgili olarak kütüb-ü sitte’de araştırdığıma göre en azından aşağıdaki duruma göre dinden dönenin boynunun vurulabileceğini ve mezheplerin bu konuda isabetli davrandığını görmekteyim. Zira hadisler bir nevi Kur’an ayetlerinin açıklaması gibidir. O halde mezheplerin bu hadislere dayanarak doğru hüküm verdiklerini söyleyebiliriz. Bu konuda bir fikriniz var mı, bir açıklama yapabilir misiniz? İlgili hadislerden biri şöyledir: Zeyd İbn Eslem (ra) anlatıyor: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: "Dinini değiştirenin boynunu vurun." İmam Mâlik, bu hadisi Muvatta'da Akdiye 15, (2, 736) kaydeder ve hadis hakkında şu açıklamayı sunar: "Bu hadisin mânası şudur: "Her kim İslâm'dan çıkarak zındıklık ve benzeri bir dine girecek olursa, kendisine galebe çalındığı takdirde öldürülür. Öyle birine tevbe teklif edilmez. Zîra gerçekten tevbe edip etmediği bilinemez. Çünkü bunlar (galebeden önce) küfürlerini gizleyip, Müslüman olduklarını ilan ediyorlardı. Ben, böylelerinin küfrü, delille sübut bulduğu takdirde tevbe etmeye çağırılmalarını uygun bulmam, (tevbe etse de kabul edilmemeli)." 2009.08.17 7036
6 Kamuoyunda son günlerde çocukları hunharca katleden canilerin cezasının ne olması gerektiği tartışılıyor. Bir grup, katillerin öldürülmesi gerektiğini yani idam cezasını savunurken diğer bir grup katili öldürmenin de canilik olduğunu, onları ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkûm etmek gerektiğini savunuyor. Peki, Kur’an’da bu meselenin çözümü nedir? Kasten adam öldürenleri öldürmek mi gerekiyor? 2011.03.30 5523
7 Hataen adam öldüren kişi diyeti nasıl ve ne kadar ödemeli? 2010.04.02 9940
8 Diğer Müslümanları aşağılayan ya da kötü sözler söyleyen bir Müslümanın cezası nedir? 2011.09.16 4202
9 Peygamberimiz, hiç hırsızlık yapanların ellerini kesmiş veya kesilmesini emretmiş midir? 2011.12.12 16337
10 Allah, anne-babanın hataları yüzünden evlatlara ceza verir mi? Ebeveyninin hatalarını engellemek mümkün değil ise evlat ne yapmalı? 2011.12.14 8104
11 Recm konusunda bazı ayetlerdeki “el-azab” kelimesini “100 değnek cezası” olarak yorumlamışsınız. Acaba “el-azab” kelimesinden kastedilen, ahiret azabı olamaz mı? “Peygamber eşleri zina yaptığı zaman azabı iki katına çıkar.” ayetini “200 değnek” olarak yorumluyorsunuz. Peki, ayetten “Peygamber eşleri ahirette iki kat azab görür.” anlamı çıkmaz mı? Kelimenin anlamından nasıl bu kadar emin olabiliyorsunuz? 2012.01.03 13512
12 Nur suresi 2. ayetinde “zina eden erkek ve kadınlara 100 değnek vurulması” emrediliyor. Bu imgesel yani sembolik bir anlatım mıdır? Zina eden insanların cezasının Allah tarafından ahirette verilmesi daha doğru olmaz mıydı? 2012.11.27 31482
13 Mâide suresi 38. ayette hırsızlık için belirlenen el kesme cezasının Kur’an’dan önce indirilmiş ilahi kitaplarda bulunmadığı söyleniyor. Bu ayette hırsızlık için öngörülen ceza eğer geçmiş ümmetlerde olandan farklı ise bu takdirde Kur’an önceki kitapları “misli” ile değil “hayırlısı” ile nesh etmiştir diyebiliriz. Ancak önceki ümmetlerde buna dair bir ceza bulunmuyorsa bunu söylememiz bir çelişki oluşturmaz mı? 2013.01.04 8484
14 Dinimizde nitelikli hırsızlığın ve adam öldürmenin cezası bellidir. Peki, bir kişi diğer bir kişiyi hırsızlığa teşvik etse bunun cezası ne olur? Teşvik eden kişi de el kesme cezası alır mı? 2013.02.01 5180
15 İşlenen suçlarla ilgili İslam’ın getirmiş olduğu had cezalarını Türkiye gibi İslami esasların hâkim olmadığı ülkelerde işleyen bir kimse, cezasını çekmek istiyorsa ne yapmalı? Hırsızlık, zina, zina iftirası gibi suçları işleyip de cezasını bu dünyada çekmek isteyenler ne yapabilir? 2011.01.18 28228
16 İnternetten illegal yollarla film, müzik, kitap ve benzeri dokümanlar indirmek, yapımcıların haklarını ihlal ettiğinden dolayı “bilişim suçu” sayılıyor. Bunun hırsızlıkla denk olduğunu söyleniyor. Mantıken de baktığımızda işlenen eylem, bir çeşit hırsızlık. Peki, İslam’a göre bu suçu işlemenin hükmü, hırsızlıkla aynı mıdır? Ben de çeşitli zamanlarda bu yöntemlerle film, müzik filan indirmiştim. Bu durumda hırsızlık yapmış oluyorum! Dinen elimin kesilmesi mi gerekiyor? Genellersek eğer, bu suçların karşılığı Kur’an’da belirtilen hırsızlığın cezası mıdır? 2013.02.26 8018
17 Nefsi müdafaa durumunda birini öldürmenin hükmü nedir? 2013.09.19 8413
18 Nisâ suresinin 92. ayetinde yanlışlıkla adam öldüren kimselerin bir köle azat etmesi gerektiği bildirilmiş. Köle azat etme seçeneği günümüzde nasıl uygulanabilir? 2013.10.02 6535
19 Doğru Bildiğimiz Yanlışlar kitabınızın 294. sayfasında “Kur’an-ı Kerim’de 100 değnekten başka ceza yoktur” deniyor. Hâlbuki Kur’an-ı Kerim’de el kesme cezası da var. Bunu nasıl anlamak lazım? 2010.06.10 20980
20 Mâide suresinin 38. ayeti, hırsızların ellerinin kesilmesi gerektiğini söylüyor. Yusuf suresinin 31. ayetinde de aynı kelime ile Yusuf'u gören kadınların ellerini kestikleri ifade ediliyor. Bu kadınların ellerini keserek kopartmadıkları aşikârdır. Kullanılan fiilin aynı olması ve dahası bu ayetlerin sure ve ayet numaraları toplamının da aynı olmasından [Maide 5:38 (5 + 38) = Yusuf 12:31 (12 + 31) = 43] kaynaklanan ayetler arası bağlantıdan yola çıkarak hırsıza verilecek cezanın “el üzerinde bir işaret bırakacak şekilde bir kesme” anlamına geldiği sonucuna ulaşabilir miyiz? 2013.10.25 9057
21 İslam Hukukuna göre borcunu ödeyememenin cezası hapis midir? 2010.05.11 8109
22 Nefsi müdafaa sonucu adam öldüren bir kimse, maktulün yakınlarına kan parası (diyet) ödemeli mi? 2014.02.26 7208
23 Subliminal mesaj veyahut başka yollar ile yapılan zihin kontrolü karşısında mağdur olan şahsın uyguladığı fiilin hükmü nedir? 2016.07.13 2173