Hastalıktan dolayı bozulan orucun yerine kaç gün oruç tutulur?
Süleymaniye Vakfı > Oruç > Yazılı Fetvalar Tarih: 18 Ağustos 2010  
Soru: Oruçlu iken kan şekerinin düşmesi sonucu rahatsızlanarak hastaneye giden bir arkadaşımız, zor durumda kalmış ve orucunu bozmuştur. Bu durumda ne yapması gerekir? Bozduğu orucun yerine kaç gün oruç tutacak?
Cevap: 

Orucu bozan şeyler, yemek, içmek ve cinsel ilişkidir. Bunun yanı sıra hastalar ve yolcular dilerlerse oruçlarını tutmayabilirler. Oruçluyken hastalan kişiler de ilaç içmek maksadıyla oruçlarını bozabilirler. Bahsettiğiniz kişinin bir gün kaza orucu tutması yeterlidir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:

“Orucu sayılı günlerde tutun. İçinizden hasta olan veya yolculukta bulunan tutamadığı günler sayısınca başka günlerde oruç tutsun…

Ramazan öyle bir aydır ki Kur’an o ayda indirilmiştir. O insanlara yol gösterir. Onda doğru yolun açık belgeleri vardır, iyiyi kötüden ayırır. Sizden kim bu aya erişirse onu oruçlu geçirsin. Kim de hasta olur veya yolculukta bulunursa tutamadığı günler sayısınca başka günlerde oruç tutsun. Allah size kolaylık ister, zorluk istemez. Bu kolaylıkları, sayıyı tamamlamanız ve size yol gösterdiğine karşılık onu tekbîe etmeniz için meşru kılmıştır; ola ki şükredersiniz.” (Bakara, 2/184-185)

Câbir b. Abdillâh radıyallâhu anhtan rivâyete göre, Resûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem Fetih yılı Mekke’ye doğru yola çıkmıştı. Kurau’l-Gamîm denilen yere varıncaya kadar kendisi de ashabı da oruçlu idiler. Resûlullâh’a: “Oruç insanlara zor geliyor, onlar sizin yaptığınıza bakıp duruyorlar.” Denildi. Resûlullâh da ikindiden sonra bir bardak su istedi ve insanların gözü önünde içti. Bunu görenlerin bir kısmı oruçlarını açtılar, bir kısmı ise oruca devam ettiler. Bir kısım ashabının oruçlarına devam ettikleri haberi kendisine ulaşınca: “Onlar itaat etmiyorlar, isyan etmişlerdir.” buyurdular. (Müslim, Sıyâm, 90 (1114); Tirmizi, Savm 18.)

Bu hadis, hastalık ve yolculuk durumunda oruç tutmanın iyi olduğunu bildiren ayete aykırı değildir. Zira bu hadis, hasta veya yolcu iken oruca devam etmesi halinde bünyesi zarar görecek olanların oruca devam etmemesini beyan etmektedir. Bu durumda olan kimselerin oruca devam edip bünyelerine zarar vermeleri, “isyan” sayılmıştır. Oruç tutmaları halinde bünyeleri zarar görmeyecek olan hasta ve yolcuların ise -ayette de belirtildiği gibi- oruç tutmaları daha iyidir.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Kan, idrar vs. gibi tahliller orucu bozar mı? 2009.09.28 87458
2 Bazı senelerde Ramazanı 30 a tamamladığımızda bayram gününe geliyor. Bayram günü oruç oluyoruz. Bu orucun bayramdan sonra mı tutulması gerekiyor? Yoksa bayram günü de oruçlu olmak mı gerekiyor? 2009.09.28 37810
3 Sahuru yaptık, ezan okundu ve oruca başladık. Hemen sonra İstanbul'dan memlekete gitmek için yolculuğa çıkacağız. Bir yerde mola verdik. Ama orda hala sabah ezanı okunmamış. Biz orada okunmadı diye bir şeyler yiyip içebilir miyiz? 2009.09.28 65997
4 Dişçide diş temizletmek, yıkatmak orucu bozar mı? 2009.09.28 45535
5 Bir arkadaşım hocalardan birine sormuş. İstanbul'da sahur yapıp Ankara'ya giden bir vatandaş (ya da İstanbul'dan daha doğuda bir yere) Ankara'da orucunu açmak için İstanbul ezanını beklemeliymiş. Ben de arkadaşıma "tersi durumda ne olacak? Ankara'da sahur yapıp İstanbul'a giden bir vatandaş Ankara ezanıyla orucunu mu açacak?" diye sordum, cevap veremedi. Bu işin doğrusu nedir? 2009.09.28 65042
6 Ramazan'ın 30 gün olduğunun delili var mı? 2009.09.28 51556
7 Kocaeli Körfez ile il merkezi arasında 20 km olması nedeniyle iftar 1 dakika geç açılmakta iken İstanbul'da Tuzla ile Bakırköy aynı anda iftar etmektedirler. İki ilimiz de büyükşehir statüsünde olmasına ve büyükşehir sınırlarının bütün ilçeleri kapsamasına rağmen iftar açısından neden farklı uygulama yapılmaktadır? 2009.09.28 20333
8 Ramazanda lokantaların, kafeteryaların, dönercilerin vs. açık tutulması caiz midir? Buradan elde edilen kazanç haram olur mu? 2009.09.28 36353
9 Alzheimer hastası bir kişi, bir dakika içinde oruç tuttuğunu unutmaktadır. Hatırlatıldığında da tekrar unutması birkaç dakika sürüyor. Böyle biri oruç tutabilir mi? 2009.09.28 18845
10 Diyalize giren böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2009.09.28 14814
11 Oruçluyken ağızda karanfil kökü bulunmasında sakınca var mı? 2009.09.28 38256
12 Bayanlar evlerinde nasıl itikâfa girerler? Bir de en az üç gün diye duydum daha az olamaz mı, mesela bir gün akşama kadar? 2009.09.28 38114
13 Oruçlu iken saç boyamak orucu bozar mı? 2009.09.28 159194
14 Her Ramazanda ailecek bir sorun yaşıyoruz. Bu sorun iftar vaktiyle ilgili. Babam "orucu ezanla açın", annemse "ezandan 30 dk sonra açın" diyor. Hangisi doğru, ne yapmalıyız? 2009.09.28 31580
15 Oruçluyken yemeğin tadına bakmak caiz mi? Orucu bozar mı? 2009.09.28 39509
16 Bir insan eğer keyfi oruç tutmuyorsa yani hiçbir mazereti yokken oruç tutmuyor ve namaz kılmıyorsa o insana iftar yemeği verilir mi veya çağırılır mı? 2009.09.28 28496
17 Niyet ne demektir? 2009.08.25 12841
18 Bazıları oruca bir gün önceden başlamakta, hilalin görüldüğünü iddia etmektedirler. Bunun doğrusu nedir? Neye göre amel edeceğiz? 2009.08.25 14947
19 Oruç nedir? Tarifini yapar mısınız? 2009.08.25 9150
20 Ramazan orucuna ne zaman ve nasıl niyet edilir? 2009.08.25 65019
21 Ramazanda kimlerin oruç tutması gerekir? 2009.08.25 11034
22 Ergenlik çağı hakkında bilgi verir misiniz? 2009.08.25 14748
23 Oruca ve bayrama başlama ile ilgili bir soru soracağım: Ben yurtdışında yaşıyorum ve yaşadığım ülkede ramazan genellikle Türkiye ve Arabistan’a göre hep bir gün geç oluyor. Ben genellikle Arabistan’ı baz alarak oruca başlıyorum ve bayramı da ona göre yapıyorum. Ama çevremdeki müslüman arkadaşlarım bana hangi ülkede yaşıyorsan o ülkeye uyman gerekir diyor. Bir defasında ramazan Araplara göre 2 gün geç, Türkiye’ye göre de 1 gün geç oldu. Şimdi burada nereye uymak gerekir? Yaşadığım ülkeye mi, yoksa Arabistan’a göre mi? Ayrıca bu sene yine körfez ülkeleri Ramazan'a bir gün erken başladılar. Biz ne yapacağız? 2009.08.25 17619
24 Bakara sûresi 187. ayette geçen "tan yerinin ağırmasından gece oluncaya kadar orucu tamamlayın" ayetini siz "akşam" olarak çevirmişsiniz. Arapça "leyl" kelimesi geçmiyor mu orada ve de leyl gece demek değil mi? 2009.08.25 13310
25 Diyabet hastalarının Ramazan ayında oruç tutmaları gerekir mi? 2009.08.25 18963
26 Bir müslüman Ramazan günü oruca niyet etmemiş olsa akşama kadar bir şeyler yiyip içebilir mi? 2009.08.25 90955
27 Diş fırçalamak orucu bozar mı, bozmaz mı? 2009.08.25 32576
28 Diş fırçalamak ve misvak kullanmak orucu bozmaz dediniz. Misvak; tadı olmayan, ağızda lezzet bırakmayan bir ağaç parçasıdır. Diş macunu ise nane esansı ve şeker ihtiva eder. Acaba onların ağızda bırakacağı tad orucu bozmaz mı ? 2009.08.25 29795
29 Diş çektirmek için anestezi gereklidir. Bu da, diş etlerine enjekte edilen anestetik madde ile yapılır. Enjeksiyon ile vücuda herhangi bir şey ithali ise orucu bozar. Anestezisiz diş çektirmek mümkün olmadığına göre diş çektirmenin orucu ne suretle haleldar etmeyeceğini anlayamadım, lütfen beni aydınlatır mısınız? 2009.08.25 21076
30 Oruçlu bir kişi ağzını su ile çalkalayıp tükürse ağzında kalan yaşlık orucuna engel olur mu? 2009.08.25 58661
31 Oruçlu kişi birine sövse ve hakaret etse orucu bozulur mu? 2009.08.25 24522
32 Ramazan günü gündüzün uyuyan bir kimseye uykuda banyo yapması gereken bir hal olsa orucu bozulur mu? 2009.08.25 101198
33 Bir kişi akşam hanımıyla beraber olsa fakat abdest almadan uyusa, sahura kalkamadan sabah uyansa ve işe geç kaldığından dolayı banyo yapmadan oruç tutabilir mi? 2009.08.25 351875
34 Kan vermek, bağışlamak orucu bozar mı? 2016.06.08 23165
35 Oruçlu iken vücuda adale ve deri için sürülen visk, krem vs. orucu bozar mı? 2009.08.25 77439
36 Oruçlu olan bir kişi şehvetle hanımını öpebilir mi? 2009.08.25 29338
37 Oruçluyken nişanlımla el ele tutuşabilir miyiz, haram mıdır? 2009.08.25 28507
38 Bir bayanın erkek arkadaşıyla yanak yanağa öpüşmesi, el ele tutuşup sarılması sonucunda ıslaklık hissedilse fakat şehvet duyulmazsa acaba orucu bozulur mu, kaza veya kefaret gerekir mi? 2009.08.25 33961
39 Oruçlu iken kız arkadaşımı öpmem ya da sarılmam (boşalma olmadan) orucumu bozar mı? 2009.08.25 132150
40 Oruçluyken sabah namazından sonra tahrik edici bir rüya görsem orucum bozulur mu? Bir de boy abdesti alırken oruç bozulur mu? 2009.08.25 50129
41 Yaklaşık üç sene kadar hastalıkla uğraştım. Bu müddet içerisinde Ramazan oruçlarımı tutamadığım gibi, bütçem zayıf olduğu için fidyesini de verememiştim. Şimdi ise, hamdolsun sağlığıma kavuştum ve bütçem düzeldi. Acaba tutamadığım oruçların fidyelerini toptan bir fakire vermem caiz midir? 2009.08.25 11760
42 Özürlü veya özürsüz olarak oruç tutmayan bir kişi, kendi yerine bir başkasına oruç tutturabilir mi veya tutamadığı günler yerine fidye verebilir mi? 2009.08.25 20775
43 Sabah namazını, sabah ezanı okunduktan sonra en az 15 dk sonra kılmak gerekiyormuş, bu doğru mu? 2009.08.25 47136
44 Başta astım olmak üzere birçok hastalıkta kullanılan spreyler orucu bozar mı? 2009.08.25 47906
45 Keyfi olarak tutulmayan ramazan orucunun cezası nedir? 2009.08.25 52470
46 Oruçluyken duş almak veya denizde yüzmek orucu bozar mı? 2009.08.25 90196
47 Oruçluyken aşırı bir şekilde diş ağrısı tutan bir kişi ağrı kesici yutsa ne lazım gelir? 2009.08.25 21393
48 Ağlarken gözyaşı yutmak orucu bozar mı? 2009.08.25 29464
49 Ben Kosova'da yaşıyorum. 3 gün sonra Türkiye’ye gideceğim. Kosova'dan Türkiye uçakla yaklaşık 1 buçuk saat sürer. Şimdi benim oruç tutmam caiz midir değil midir? 2009.08.25 75825
50 Benim hastalık sebebiyle tutamadığım beş senelik ramazan orucu borcum bulunmaktadır. Bu beş senelik borcumu oruç tutarak mı ödeyeceğim veya bedel ödeyerek de borcu ödeyebilir miyim? 2009.08.25 13214
51 Fitil kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 44442
52 Ağda yapınca oruç bozulur mu? 2009.08.25 108942
53 Oruçlu iken ağız yarası için gargara yapmak orucu etkiler mi? Etkilerse ne kadar etkiler ve etkileri nelerdir? 2009.08.25 45673
54 Unutarak yemek içmek orucu bozar mı? 2009.08.25 28875
55 Recep, Şaban ve Ramazan ayları ile Recep, Zilkade, Zilhicce ve Muharrem aylarının birbirlerinden farkı nedir? 4 haram ay diyorsunuz, peki Ramazan ayı bunun neresinde? 2009.08.25 67613
56 KPSS'ye hazırlanan bir öğrenciyim. Daha önce sınavlara hazırlanırken oruç zamanı derslerden düşüyor, anlayamıyordum. Bu sene de KPSS oruç zamanına denk geliyor. Oruç tutarsam bu, derslerimi mutlaka etkileyecek. Dinimizde kolaylıklar olmalı. Ne yapmam gerekiyor hocam? Orucun kazası olur mu? Tutmayıp kazaya bırakabilir miyim? 2009.08.25 46063
57 Niye her sene 10 gün önce tutuyoruz? 2009.08.25 24780
58 Çocuklarımıza kaç yaşlarından itibaren oruç tutturmamız gerekiyor? 2009.08.25 74855
59 Ramazan ayı gelmeden bir iki gün önce oruç tutulmaması gerektiği doğru mudur? 2009.08.25 12059
60 Kasıtlı olarak oruç tutmayan müslim veya gayrimüslim kimselere ikramda bulunmak şer’an caiz midir? 2009.08.25 10790
61 Dudağa sürülen ruj orucu bozar mı? 2009.08.25 45582
62 İftarı hurma ile mi açmak gerekir, su ile mi? 2009.08.25 13482
63 Sigara neden orucu bozuyor anlamış değilim. İzah edebilir misiniz? Doyurucu ya da vücuda gıda veren bir şey değil. Sigara içenler bu bağımlılık yapan maddeye olan bağımlılıklarından dolayı oruçlarını tutamıyorlar. 2009.08.25 21476
64 Nafile oruç bozulduğunda yerine tutulması gereken oruç farz mı yoksa vacip mi olur? 2009.08.25 73179
65 Peygamberimiz iftardan sonra nasıl dua ederdi? 2009.08.25 11534
66 Banyo yapmak orucu bozar mı? 2009.08.25 71164
67 İğne yaptırmak ve serum kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 32561
68 Sadece Cuma günleri oruç tutulur mu? Perşembeyi veya cumartesiyi de eklemek gerekir mi? 2009.08.25 176608
69 Neden Ramazan ayına 11 ayın sultanı denilmektedir? Hicri takvimde de 12 ay yok mudur? 2009.08.25 21625
70 Ramazan bu yıl da yaz tatiline denk geldi. Oruç tutanlar nelere dikkat etmeli? Ramazan ayında tatil yapılır mı? Sahil yörelerinde tatil yapmakta olan veya oralarda yaşayanlar nelere dikkat etmeli? Oruçlu kişiler denize veya havuza girerse oruçları bozulur mu? 2009.08.25 11397
71 Mayolu erkek-kadın görünce oruç bozulur mu? 2009.08.25 25554
72 Tatil yörelerindeki beach olarak adlandırılan sahil bar-cafe benzeri alanlarda iftar açmakta sakınca var mıdır? İftarın nerede açıldığı önemli midir? 2009.08.25 13303
73 Alkol kullanan ama Ramazanda alkolü bırakıp, oruç tutanların oruca başlamadan ne kadar süre önce içkiyi tamamen kesmeleri gerekir? 2009.08.25 32906
74 Ramazanda ezan okunduğunda önce akşam namazını mı kılmak gerekir yoksa yemeğimizi yemek mi? Kur'an ve sünnet ışığında tercihimiz ne olmalı? Ya da ezan okununca orucu açıp, yemek yemeden akşamın farzını kılıp sünnet kılmadan, dua etmeden, tesbih çekmeden, ondan sonra yemek yemek mi? Bütün ilçede bu konuda bir yanlışlık zinciri var, aydınlatmanızı rica ediyorum. 2009.08.25 29520
75 Ramazanda bütün bir ayı oruçlu geçirmek için adet geciktirici ilaç alıp adet olmayan bayanlar var. Bunun dinen bir zararı var mı? 2009.08.25 22619
76 Oruç tutması mümkün olmayacak derecede hasta, yaşlı veya güçsüz olanlar ne yapmalıdır? 2009.08.25 57349
77 Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir? 2009.08.25 22175
78 Şeker, tansiyon ve migren gibi kronik hastalığı bulunan kişiler oruç tutmalı mıdırlar? Mesela ben tansiyon hastasıyım ve sabah-akşam kullanmam gereken ilaçlarım var. Ne yapmamı tavsiye edersiniz? 2011.08.01 22276
79 Midemde sorun var. Günde 3 kez aç karnına ilaç kullanmam lazım. Kullanmayınca kusuyorum. İlaç kullanırsam orucum bozulur mu veya oruç tutmam farz mı? 2012.08.03 9452
80 Oruç tutmak için sahura kalkmak şart mı? 2015.06.19 3869
81 Biz önceki ümmetlerle aynı şekilde mi oruç tutuyoruz? Bizim orucumuzla onların orucu arasında herhangi bir fark var mıdır? 2016.07.28 671
82 Ben sigarayı bırakmaya çalışıyorum bunun için nikotin bandı kullanıyorum. Acaba bu nikotin bandını oruçlu iken de kullanabilir miyim? Bir hoca “nikotin bandı orucu bozar”, diğeri “bozmaz” diyor. Hangisi doğru? 2011.08.02 10188
83 Oruçlu iken iradem dışında kustum. Orucumu bozup sonradan kaza edebilir miyim? 2012.08.10 49231
84 KPSS, LYS vs. gibi Ramazanda sınavı olan öğrencilerin oruç tutmama ruhsatı var mı? 2015.06.20 9904
85 Kızım kemik tüberkülozu hastası ve şu an tedavi görüyor. Oruç tutması sakıncalı mıdır? 2013.07.22 5659
86 Ramazan ayı içinde “bugün çok sıcak, çalışmam lazım” deyip niyet etmeden o gün oruç tutmazsam kaza veya kefaret gerekir mi? 2011.08.05 15174
87 Ramazan ayında oruçluyken ağzıma su verdiğim zaman sanki suyu yutacakmışım gibi bir his oluyor ve yaklaşık 15 dakika yutkunamıyorum. Oruçluyken ağzıma su vermesem olur mu? 2012.08.13 92270
88 Sık sık su içmesi gereken böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2015.06.22 4042
89 Susuz olarak hap içmek orucu bozar mı? Bende bel fıtığı var. Günde en az 2 hap almaya mecburum. Ramazan'da da oruç tutmak istiyorum. Susuz içilen haplar var, acaba susuz içilen haplardan alsam iki tane oruç bozulur mu? 2009.11.09 28767
90 Namaz kılmayan birisinin ramazan orucu tutmasının hükmü nedir? Ya da namaz kılmadan ramazan orucu tutmak İslam'a göre nasıl değerlendirilebilir? 2010.05.01 61126
91 Malumunuz üzere geçen sene yani 2010’da Diyanet bize 40 dakika fazladan oruç tutturdu. Bu sene yani 2011’de de Diyanet takvimlerinde aynı hatalar var mı? 2011.08.05 8107
92 Kur’an-ı Kerim’de zina, faiz gibi büyük günahlar için cehennem azabının kaçınılmaz olduğu yazıyor, bunu anlamayacak bir durum yok. Fakat oruç tutmayanlar için hiçbir ayette bu tür ifadeler yer almazken siz, oruç tutmamanın Allah’a isyan olacağı düşüncesine nereden varıyorsunuz? Elbette ki tutmamız gerekiyor; ama sizin ifadenizden oruç tutmayanın büyük günah işlediği anlamı çıkıyor. İsyan büyük bir günahtır. Zina, faiz vb. işler için “Elem dolu azap var.” diyen Rabbim oruç için böyle bir ifade kullanmamış. Kalbimin rahatlaması için değerli görüşlerinize ihtiyacım var. Yardımcı olur musunuz? 2012.08.15 16714
93 Aç kaldıkları için şiddetli baş ağrısı yaşayan migren hastaları oruç tutabilir mi? 2015.06.23 6244
94 Sakız çiğnemek orucu bozar mı? Mekruh mu? Yoksa bir sakınca yok mu? 2010.08.17 18388
95 Ramazan ayında orucu açtıktan sonra karı-koca ilişkisi günah mıdır? 2010.08.14 195537
96 05 Ağustos 2011 tarihli fetvanızda imsakla ilgili yanlışlığın 40 dakikadan da fazla olduğunu söylediniz. Şimdi Diyanet “18 derecede imsak vakti” diyor. Sizin imsak vakti ile ilgili sitedeki yazınızda “10 derecede fecr-i sâdıkın oluştuğunu” yazıyorsunuz. 8 derece 5 dakikadan 40 dakika eder. Buna göre nasıl “bir saatten fazla yanlışlık yapıldı” diyebiliyorsunuz? 2011.08.06 6956
97 Keyfi olarak tatile giden kişi seferi sayılır mı ve orucunu kazaya bırakabilir mi? Havaların sıcak olması sebebiyle oruç tutmak istemeyen kişi yolculuğa çıkıp orucunu kazaya bırakırsa hükmü nedir? 2012.08.16 16932
98 İtfaiyecilik, doktorluk vs. gibi yoğun mesai gerektiren meslek erbabı oruç tutmaları halinde görevlerini hakkıyla yerine getiremezler. Bu kişiler Ramazan’da ne yapacaklar? 2015.06.24 5270
99 Reflü hastasıyım. Oruç tutmamam gerekiyor, çünkü günde üç ilaç içiyorum. Ama yine de denemek istiyorum. Nefsime zulmetmiş sayılır mıyım? Yoksa keffaretini mi ödemeliyim? Hastalığım mazeret sayılır mı? 2010.08.14 17238
100 Ramazanda kasten orucu bozmanın cezası 61 gün müdür? Orucunu kasten bozan bir kişi ne yapmalıdır? 2016.06.22 104679