Süleymaniye Takvimi
Oruç tutamayan hasta, yaşlı ve güçsüz olanlar ne yapmalı?
Süleymaniye Vakfı > Oruç > Yazılı Fetvalar Tarih: 25 Ağustos 2009  
Soru: Oruç tutması mümkün olmayacak derecede hasta, yaşlı veya güçsüz olanlar ne yapmalıdır?
Cevap: 

Allah Teâlâ, hasta ve yolcu olanlara oruç tutmama ruhsatı verdikten sonra şöyle buyurmuştur:

“Oruç tutmanız sizin için daha iyidir. Eğer bilmiş olsaydınız!” (Bakara, 2/184)

Bir başka ayette de şöyle buyurmuştur:

“Allah, kimseye gücünün yettiğinden fazlasını yüklemez.” (Bakara, 2/286)

Allah Teâlâ hasta ve yolcuların oruç tutmalarının daha iyi olacağını bildirdiğine göre onların oruç tutabilecek güçte oldukları anlaşılır. Zaten Bakara 185. ayette bu ruhsatın sebebi şu şekilde açıklanmıştır:

“Allah size kolaylık ister, zorluk istemez.”

Oruç tutması mümkün olmayacak derecede güçsüz olanlar, ister yaşlı ister hasta isterse diğer durumlarda olsunlar Allah’ın oruçla mükellef kıldığı kişilerden olmazlar. Bunlar “oruç tutmaları daha hayırlı” olan kişiler gibi değildirler. Peygamberimizden rivayet edilen hamile ve emzikli kadınlarla ilgili şu hadis onların bu durumda sayıldıklarını gösterir:
 
“Allah yolculuk yapandan orucu ve namazın yarısını kaldırmıştır. Hamile ve emziren kadından da oruç tutmayı kaldırmıştır.” (Tirmizî, Savm, 21; Ebû Dâvûd, Savm, 43; Nesâî, Sıyâm, 61; İbn Mâce, Sıyâm, 12)

Peygamberimiz bunlara fidye verme yükü de yüklememiştir. Çünkü ayette (Bakara, 2/184) geçen fidye, oruç tutabilenlerin Ramazan bayramında vermekle yükümlü oldukları fitredir. Bunların oruca gücü yetmediği için fitre vermeleri de gerekmez.

NOT: Oruç fidyesi ile ilgili olarak sitemizde yer alan bir yazıyı okumak için lütfen aşağıdaki linki tıklayınız:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/oruc-fidyesi.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Kan, idrar vs. gibi tahliller orucu bozar mı? 2009.09.28 84320
2 Bazı senelerde Ramazanı 30 a tamamladığımızda bayram gününe geliyor. Bayram günü oruç oluyoruz. Bu orucun bayramdan sonra mı tutulması gerekiyor? Yoksa bayram günü de oruçlu olmak mı gerekiyor? 2009.09.28 36334
3 Sahuru yaptık, ezan okundu ve oruca başladık. Hemen sonra İstanbul'dan memlekete gitmek için yolculuğa çıkacağız. Bir yerde mola verdik. Ama orda hala sabah ezanı okunmamış. Biz orada okunmadı diye bir şeyler yiyip içebilir miyiz? 2009.09.28 64113
4 Dişçide diş temizletmek, yıkatmak orucu bozar mı? 2009.09.28 43726
5 Bir arkadaşım hocalardan birine sormuş. İstanbul'da sahur yapıp Ankara'ya giden bir vatandaş (ya da İstanbul'dan daha doğuda bir yere) Ankara'da orucunu açmak için İstanbul ezanını beklemeliymiş. Ben de arkadaşıma "tersi durumda ne olacak? Ankara'da sahur yapıp İstanbul'a giden bir vatandaş Ankara ezanıyla orucunu mu açacak?" diye sordum, cevap veremedi. Bu işin doğrusu nedir? 2009.09.28 61034
6 Ramazan'ın 30 gün olduğunun delili var mı? 2009.09.28 48345
7 Kocaeli Körfez ile il merkezi arasında 20 km olması nedeniyle iftar 1 dakika geç açılmakta iken İstanbul'da Tuzla ile Bakırköy aynı anda iftar etmektedirler. İki ilimiz de büyükşehir statüsünde olmasına ve büyükşehir sınırlarının bütün ilçeleri kapsamasına rağmen iftar açısından neden farklı uygulama yapılmaktadır? 2009.09.28 19584
8 Ramazanda lokantaların, kafeteryaların, dönercilerin vs. açık tutulması caiz midir? Buradan elde edilen kazanç haram olur mu? 2009.09.28 35323
9 Alzheimer hastası bir kişi, bir dakika içinde oruç tuttuğunu unutmaktadır. Hatırlatıldığında da tekrar unutması birkaç dakika sürüyor. Böyle biri oruç tutabilir mi? 2009.09.28 18124
10 Diyalize giren böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2009.09.28 14410
11 Oruçluyken ağızda karanfil kökü bulunmasında sakınca var mı? 2009.09.28 37006
12 Bayanlar evlerinde nasıl itikâfa girerler? Bir de en az üç gün diye duydum daha az olamaz mı, mesela bir gün akşama kadar? 2009.09.28 36171
13 Oruçlu iken saç boyamak orucu bozar mı? 2009.09.28 156893
14 Her Ramazanda ailecek bir sorun yaşıyoruz. Bu sorun iftar vaktiyle ilgili. Babam "orucu ezanla açın", annemse "ezandan 30 dk sonra açın" diyor. Hangisi doğru, ne yapmalıyız? 2009.09.28 30815
15 Oruçluyken yemeğin tadına bakmak caiz mi? Orucu bozar mı? 2009.09.28 37461
16 Bir insan eğer keyfi oruç tutmuyorsa yani hiçbir mazereti yokken oruç tutmuyor ve namaz kılmıyorsa o insana iftar yemeği verilir mi veya çağırılır mı? 2009.09.28 27500
17 Niyet ne demektir? 2009.08.25 12477
18 Bazıları oruca bir gün önceden başlamakta, hilalin görüldüğünü iddia etmektedirler. Bunun doğrusu nedir? Neye göre amel edeceğiz? 2009.08.25 14399
19 Oruç nedir? Tarifini yapar mısınız? 2009.08.25 8955
20 Ramazan orucuna ne zaman ve nasıl niyet edilir? 2009.08.25 62835
21 Ramazanda kimlerin oruç tutması gerekir? 2009.08.25 10784
22 Ergenlik çağı hakkında bilgi verir misiniz? 2009.08.25 14389
23 Oruca ve bayrama başlama ile ilgili bir soru soracağım: Ben yurtdışında yaşıyorum ve yaşadığım ülkede ramazan genellikle Türkiye ve Arabistan’a göre hep bir gün geç oluyor. Ben genellikle Arabistan’ı baz alarak oruca başlıyorum ve bayramı da ona göre yapıyorum. Ama çevremdeki müslüman arkadaşlarım bana hangi ülkede yaşıyorsan o ülkeye uyman gerekir diyor. Bir defasında ramazan Araplara göre 2 gün geç, Türkiye’ye göre de 1 gün geç oldu. Şimdi burada nereye uymak gerekir? Yaşadığım ülkeye mi, yoksa Arabistan’a göre mi? Ayrıca bu sene yine körfez ülkeleri Ramazan'a bir gün erken başladılar. Biz ne yapacağız? 2009.08.25 16657
24 Bakara sûresi 187. ayette geçen "tan yerinin ağırmasından gece oluncaya kadar orucu tamamlayın" ayetini siz "akşam" olarak çevirmişsiniz. Arapça "leyl" kelimesi geçmiyor mu orada ve de leyl gece demek değil mi? 2009.08.25 12897
25 Diyabet hastalarının Ramazan ayında oruç tutmaları gerekir mi? 2009.08.25 18501
26 Bir müslüman Ramazan günü oruca niyet etmemiş olsa akşama kadar bir şeyler yiyip içebilir mi? 2009.08.25 84515
27 Diş fırçalamak orucu bozar mı, bozmaz mı? 2009.08.25 31546
28 Diş fırçalamak ve misvak kullanmak orucu bozmaz dediniz. Misvak; tadı olmayan, ağızda lezzet bırakmayan bir ağaç parçasıdır. Diş macunu ise nane esansı ve şeker ihtiva eder. Acaba onların ağızda bırakacağı tad orucu bozmaz mı ? 2009.08.25 28750
29 Diş çektirmek için anestezi gereklidir. Bu da, diş etlerine enjekte edilen anestetik madde ile yapılır. Enjeksiyon ile vücuda herhangi bir şey ithali ise orucu bozar. Anestezisiz diş çektirmek mümkün olmadığına göre diş çektirmenin orucu ne suretle haleldar etmeyeceğini anlayamadım, lütfen beni aydınlatır mısınız? 2009.08.25 20167
30 Oruçlu bir kişi ağzını su ile çalkalayıp tükürse ağzında kalan yaşlık orucuna engel olur mu? 2009.08.25 57331
31 Oruçlu kişi birine sövse ve hakaret etse orucu bozulur mu? 2009.08.25 23043
32 Ramazan günü gündüzün uyuyan bir kimseye uykuda banyo yapması gereken bir hal olsa orucu bozulur mu? 2009.08.25 98883
33 Bir kişi akşam hanımıyla beraber olsa fakat abdest almadan uyusa, sahura kalkamadan sabah uyansa ve işe geç kaldığından dolayı banyo yapmadan oruç tutabilir mi? 2009.08.25 338247
34 Kan vermek, bağışlamak orucu bozar mı? 2016.06.08 22056
35 Oruçlu iken vücuda adale ve deri için sürülen visk, krem vs. orucu bozar mı? 2009.08.25 74389
36 Oruçlu olan bir kişi şehvetle hanımını öpebilir mi? 2009.08.25 28661
37 Oruçluyken nişanlımla el ele tutuşabilir miyiz, haram mıdır? 2009.08.25 27891
38 Bir bayanın erkek arkadaşıyla yanak yanağa öpüşmesi, el ele tutuşup sarılması sonucunda ıslaklık hissedilse fakat şehvet duyulmazsa acaba orucu bozulur mu, kaza veya kefaret gerekir mi? 2009.08.25 33161
39 Oruçlu iken kız arkadaşımı öpmem ya da sarılmam (boşalma olmadan) orucumu bozar mı? 2009.08.25 128868
40 Oruçluyken sabah namazından sonra tahrik edici bir rüya görsem orucum bozulur mu? Bir de boy abdesti alırken oruç bozulur mu? 2009.08.25 48822
41 Yaklaşık üç sene kadar hastalıkla uğraştım. Bu müddet içerisinde Ramazan oruçlarımı tutamadığım gibi, bütçem zayıf olduğu için fidyesini de verememiştim. Şimdi ise, hamdolsun sağlığıma kavuştum ve bütçem düzeldi. Acaba tutamadığım oruçların fidyelerini toptan bir fakire vermem caiz midir? 2009.08.25 11418
42 Özürlü veya özürsüz olarak oruç tutmayan bir kişi, kendi yerine bir başkasına oruç tutturabilir mi veya tutamadığı günler yerine fidye verebilir mi? 2009.08.25 19888
43 Sabah namazını, sabah ezanı okunduktan sonra en az 15 dk sonra kılmak gerekiyormuş, bu doğru mu? 2009.08.25 46233
44 Başta astım olmak üzere birçok hastalıkta kullanılan spreyler orucu bozar mı? 2009.08.25 45459
45 Keyfi olarak tutulmayan ramazan orucunun cezası nedir? 2009.08.25 49906
46 Oruçluyken duş almak veya denizde yüzmek orucu bozar mı? 2009.08.25 87806
47 Oruçluyken aşırı bir şekilde diş ağrısı tutan bir kişi ağrı kesici yutsa ne lazım gelir? 2009.08.25 20050
48 Ağlarken gözyaşı yutmak orucu bozar mı? 2009.08.25 28112
49 Ben Kosova'da yaşıyorum. 3 gün sonra Türkiye’ye gideceğim. Kosova'dan Türkiye uçakla yaklaşık 1 buçuk saat sürer. Şimdi benim oruç tutmam caiz midir değil midir? 2009.08.25 71286
50 Benim hastalık sebebiyle tutamadığım beş senelik ramazan orucu borcum bulunmaktadır. Bu beş senelik borcumu oruç tutarak mı ödeyeceğim veya bedel ödeyerek de borcu ödeyebilir miyim? 2009.08.25 12878
51 Fitil kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 43302
52 Ağda yapınca oruç bozulur mu? 2009.08.25 106761
53 Oruçlu iken ağız yarası için gargara yapmak orucu etkiler mi? Etkilerse ne kadar etkiler ve etkileri nelerdir? 2009.08.25 44098
54 Unutarak yemek içmek orucu bozar mı? 2009.08.25 28282
55 Recep, Şaban ve Ramazan ayları ile Recep, Zilkade, Zilhicce ve Muharrem aylarının birbirlerinden farkı nedir? 4 haram ay diyorsunuz, peki Ramazan ayı bunun neresinde? 2009.08.25 65923
56 KPSS'ye hazırlanan bir öğrenciyim. Daha önce sınavlara hazırlanırken oruç zamanı derslerden düşüyor, anlayamıyordum. Bu sene de KPSS oruç zamanına denk geliyor. Oruç tutarsam bu, derslerimi mutlaka etkileyecek. Dinimizde kolaylıklar olmalı. Ne yapmam gerekiyor hocam? Orucun kazası olur mu? Tutmayıp kazaya bırakabilir miyim? 2009.08.25 45151
57 Niye her sene 10 gün önce tutuyoruz? 2009.08.25 24144
58 Çocuklarımıza kaç yaşlarından itibaren oruç tutturmamız gerekiyor? 2009.08.25 71357
59 Ramazan ayı gelmeden bir iki gün önce oruç tutulmaması gerektiği doğru mudur? 2009.08.25 11750
60 Kasıtlı olarak oruç tutmayan müslim veya gayrimüslim kimselere ikramda bulunmak şer’an caiz midir? 2009.08.25 10239
61 Dudağa sürülen ruj orucu bozar mı? 2009.08.25 44499
62 İftarı hurma ile mi açmak gerekir, su ile mi? 2009.08.25 12967
63 Sigara neden orucu bozuyor anlamış değilim. İzah edebilir misiniz? Doyurucu ya da vücuda gıda veren bir şey değil. Sigara içenler bu bağımlılık yapan maddeye olan bağımlılıklarından dolayı oruçlarını tutamıyorlar. 2009.08.25 20764
64 Nafile oruç bozulduğunda yerine tutulması gereken oruç farz mı yoksa vacip mi olur? 2009.08.25 70797
65 Peygamberimiz iftardan sonra nasıl dua ederdi? 2009.08.25 11262
66 Banyo yapmak orucu bozar mı? 2009.08.25 70174
67 İğne yaptırmak ve serum kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 30206
68 Sadece Cuma günleri oruç tutulur mu? Perşembeyi veya cumartesiyi de eklemek gerekir mi? 2009.08.25 171900
69 Neden Ramazan ayına 11 ayın sultanı denilmektedir? Hicri takvimde de 12 ay yok mudur? 2009.08.25 20855
70 Ramazan bu yıl da yaz tatiline denk geldi. Oruç tutanlar nelere dikkat etmeli? Ramazan ayında tatil yapılır mı? Sahil yörelerinde tatil yapmakta olan veya oralarda yaşayanlar nelere dikkat etmeli? Oruçlu kişiler denize veya havuza girerse oruçları bozulur mu? 2009.08.25 11027
71 Mayolu erkek-kadın görünce oruç bozulur mu? 2009.08.25 24917
72 Tatil yörelerindeki beach olarak adlandırılan sahil bar-cafe benzeri alanlarda iftar açmakta sakınca var mıdır? İftarın nerede açıldığı önemli midir? 2009.08.25 12893
73 Alkol kullanan ama Ramazanda alkolü bırakıp, oruç tutanların oruca başlamadan ne kadar süre önce içkiyi tamamen kesmeleri gerekir? 2009.08.25 32008
74 Ramazanda ezan okunduğunda önce akşam namazını mı kılmak gerekir yoksa yemeğimizi yemek mi? Kur'an ve sünnet ışığında tercihimiz ne olmalı? Ya da ezan okununca orucu açıp, yemek yemeden akşamın farzını kılıp sünnet kılmadan, dua etmeden, tesbih çekmeden, ondan sonra yemek yemek mi? Bütün ilçede bu konuda bir yanlışlık zinciri var, aydınlatmanızı rica ediyorum. 2009.08.25 28356
75 Ramazanda bütün bir ayı oruçlu geçirmek için adet geciktirici ilaç alıp adet olmayan bayanlar var. Bunun dinen bir zararı var mı? 2009.08.25 21960
76 Oruç tutması mümkün olmayacak derecede hasta, yaşlı veya güçsüz olanlar ne yapmalıdır? 2009.08.25 55267
77 Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir? 2009.08.25 20912
78 Ramazanın bu yaz sıcaklarına gelmesi sebebiyle zorlanacağız gibi. Çok sıcak olduğu günlerde 2 gün tutulup bir ara verilmesi veya kışın tutulması gibi bir uygulama daha önce olmuş mudur? 2011.07.29 16358
79 Bir ramazan ayında isteyerek 1 gün orucumu bozdum. Bunun kefareti ne şekildedir? Parayla ödenebilir mi? Kıstası nelerdir? 2012.07.17 28391
80 Hamile veya emzikli kadınların Ramazanda oruç tutmaları şart mıdır? Bunlar oruç tutmazlarsa daha sonra kaza mı edecekler, yoksa fidye mi ödeyecekler? 2014.06.28 121233
81 Şeker, tansiyon ve migren gibi kronik hastalığı bulunan kişiler oruç tutmalı mıdırlar? Mesela ben tansiyon hastasıyım ve sabah-akşam kullanmam gereken ilaçlarım var. Ne yapmamı tavsiye edersiniz? 2011.08.01 21710
82 Midemde sorun var. Günde 3 kez aç karnına ilaç kullanmam lazım. Kullanmayınca kusuyorum. İlaç kullanırsam orucum bozulur mu veya oruç tutmam farz mı? 2012.08.03 9152
83 Oruç tutmak için sahura kalkmak şart mı? 2015.06.19 3655
84 Ben sigarayı bırakmaya çalışıyorum bunun için nikotin bandı kullanıyorum. Acaba bu nikotin bandını oruçlu iken de kullanabilir miyim? Bir hoca “nikotin bandı orucu bozar”, diğeri “bozmaz” diyor. Hangisi doğru? 2011.08.02 9963
85 Oruçlu iken iradem dışında kustum. Orucumu bozup sonradan kaza edebilir miyim? 2012.08.10 46584
86 KPSS, LYS vs. gibi Ramazanda sınavı olan öğrencilerin oruç tutmama ruhsatı var mı? 2015.06.20 9501
87 Kızım kemik tüberkülozu hastası ve şu an tedavi görüyor. Oruç tutması sakıncalı mıdır? 2013.07.22 5550
88 Ramazan ayı içinde “bugün çok sıcak, çalışmam lazım” deyip niyet etmeden o gün oruç tutmazsam kaza veya kefaret gerekir mi? 2011.08.05 14765
89 Ramazan ayında oruçluyken ağzıma su verdiğim zaman sanki suyu yutacakmışım gibi bir his oluyor ve yaklaşık 15 dakika yutkunamıyorum. Oruçluyken ağzıma su vermesem olur mu? 2012.08.13 88520
90 Sık sık su içmesi gereken böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2015.06.22 3804
91 Susuz olarak hap içmek orucu bozar mı? Bende bel fıtığı var. Günde en az 2 hap almaya mecburum. Ramazan'da da oruç tutmak istiyorum. Susuz içilen haplar var, acaba susuz içilen haplardan alsam iki tane oruç bozulur mu? 2009.11.09 27135
92 Namaz kılmayan birisinin ramazan orucu tutmasının hükmü nedir? Ya da namaz kılmadan ramazan orucu tutmak İslam'a göre nasıl değerlendirilebilir? 2010.05.01 58741
93 Malumunuz üzere geçen sene yani 2010’da Diyanet bize 40 dakika fazladan oruç tutturdu. Bu sene yani 2011’de de Diyanet takvimlerinde aynı hatalar var mı? 2011.08.05 7965
94 Kur’an-ı Kerim’de zina, faiz gibi büyük günahlar için cehennem azabının kaçınılmaz olduğu yazıyor, bunu anlamayacak bir durum yok. Fakat oruç tutmayanlar için hiçbir ayette bu tür ifadeler yer almazken siz, oruç tutmamanın Allah’a isyan olacağı düşüncesine nereden varıyorsunuz? Elbette ki tutmamız gerekiyor; ama sizin ifadenizden oruç tutmayanın büyük günah işlediği anlamı çıkıyor. İsyan büyük bir günahtır. Zina, faiz vb. işler için “Elem dolu azap var.” diyen Rabbim oruç için böyle bir ifade kullanmamış. Kalbimin rahatlaması için değerli görüşlerinize ihtiyacım var. Yardımcı olur musunuz? 2012.08.15 16118
95 Aç kaldıkları için şiddetli baş ağrısı yaşayan migren hastaları oruç tutabilir mi? 2015.06.23 5883
96 Sakız çiğnemek orucu bozar mı? Mekruh mu? Yoksa bir sakınca yok mu? 2010.08.17 17815
97 Ramazan ayında orucu açtıktan sonra karı-koca ilişkisi günah mıdır? 2010.08.14 190872
98 05 Ağustos 2011 tarihli fetvanızda imsakla ilgili yanlışlığın 40 dakikadan da fazla olduğunu söylediniz. Şimdi Diyanet “18 derecede imsak vakti” diyor. Sizin imsak vakti ile ilgili sitedeki yazınızda “10 derecede fecr-i sâdıkın oluştuğunu” yazıyorsunuz. 8 derece 5 dakikadan 40 dakika eder. Buna göre nasıl “bir saatten fazla yanlışlık yapıldı” diyebiliyorsunuz? 2011.08.06 6824
99 Keyfi olarak tatile giden kişi seferi sayılır mı ve orucunu kazaya bırakabilir mi? Havaların sıcak olması sebebiyle oruç tutmak istemeyen kişi yolculuğa çıkıp orucunu kazaya bırakırsa hükmü nedir? 2012.08.16 15707
100 İtfaiyecilik, doktorluk vs. gibi yoğun mesai gerektiren meslek erbabı oruç tutmaları halinde görevlerini hakkıyla yerine getiremezler. Bu kişiler Ramazan’da ne yapacaklar? 2015.06.24 5018