Yıllar önce altınla borçlanan kişi günümüzde ödemeyi nasıl yapmalıdır?
Süleymaniye Vakfı > Borçlar > Yazılı Fetvalar Tarih: 27 Mart 2012  
Soru: Enflasyonla ilgili yazılarınızı okudum. Paranın değerinin değişmesiyle ilgili bir şey kafama takıldı. Parayı satın alma gücüyle değerlendiriyoruz. Peki, altın mal olarak mı görülüyor? Altın da yükselip düşüyor para gibi. Mesela, benim yakınım yıllar önce altın olarak borç almış, şimdi ise altın çok yükseldi. Nasıl ödeme yapması gerekir? Benim şahsi düşüncem yine alım gücüyle ilgili olması. Ama sizin yazılarınızda altın da mal sayılıyor. Altına göre para kıyaslanıyor. Bu altın borcu aynen gramıyla mı ödenmelidir? Peki, elde altın yoksa o zaman yıllar önce 3 milyar olan altını şimdi 15.000 liraya alıp mı ödeme yapacak? Burada bir haksızlık var. Öyleyse altın da paradır. Bir açıklama yapar mısınız?
Cevap: 

İki çeşit para vardır: Mal para ve itibari para.

Altın ve gümüş mal paradır. Yani onların paralık özelliği, değeri, onların özünden, yapısından, maddi niteliğinden kaynaklanır; değerleri gramına göre belirlenir.

Günümüzdeki yaygın kâğıt paralar ise itibari paradır. Onların değeri, sahip oldukları malın (kâğıdın) özelliğinden değil, onları piyasaya süren otoritenin ona yazdığı rakam (aynı ebattaki bir kâğıt paranın 10 TL, diğer bir kâğıt paranın 100 TL değerinde olması gibi) ve ülkenin ekonomik gücünden (yani temsil ettikleri mal ve hizmetlerden) kaynaklanır.

Dolayısıyla mallar borç olarak alındığında veya mallara dayalı olarak borçlanıldığında, o malların fiyatları değişse dahi gene o mallar aynı miktarla ödenmek zorundadır. Fakat itibari paraların değeri, temsil ettikleri mallara orantılı olduğundan onların değerleri de dayandıkları mallara göre hesaplanmalıdır.

Bu sebeple uzun süreli ödenmeyen borçlarda enflasyon farkının dikkate alınması tavsiye edilmektedir. Ama borçlanma altınla olmuşsa ödeme de aynı miktarda altınla olmalıdır. Mesela 100 gr. altın alınmışsa -değeri artsın veya azalsın- ödeme yine 100 gr altın olmak durumundadır.

Lütfen aşağıdaki linki de tıklayınız:

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/tl-olarak-borc-verip-dolar-veya-altin-olarak-geri-almak-caiz-mi.html

Doç. Dr. Servet Bayındır

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Birine Türk parasıyla borç para verip, daha sonra bu borcun karşılığını dolar veya altın cinsinden istememizde dinî açıdan bir sakınca var mıdır? 2009.08.10 15140
2 Benim bir katılım bankasında bir miktar param var. Her ay bana kâr payı veriyor. Arkadaşım ev alacak, bana “bankadaki parayı ver, ben sana onların verdiği kâr payını vereyim” diyor. Bu, faize girer mi? 2010.12.24 14393
3 Bir tanıdığıma belirli miktarda borç verdim. Üzerinden bayağı zaman geçti, hala vermedi. Bu borcu para olarak verdim, para olarak almam gerekiyor. Ama borç verdiğimde altın 50 TL idi, şu sıralar 100 TL ve hala da yükseliyor. Ben fazlasında değilim; ama içim de rahatsız. Bu arkadaş bana borcunu nasıl vermeli? 2012.01.19 5133
4 Eşim inşaat mühendisi idi. Bir trafik kazası sonucunda hayatını kaybetti. Dolayısıyla yarım kalan projeleri var. Bazı müşterilerinden proje bedelini almış, teslim edemedi. Bazı müşterilerine de teslim etmişti fakat ücretini alamadı. Eşimin biz evlenmeden öncesinden de bir takım borçları varmış, ben vefatından sonra öğrendim. Birinci sorum: Vefatından dolayı eşimin üzerinde kul hakkı kalır mı? İkinci sorum: Eşimin babasının mal varlığı olmasına karşın redd-i miras yapacaklarını öğrendim. Dinen bu durumda onlar borcu ödemekten kurtulabilirler mi? Böyle bir hakları var mı? Üçüncü sorum: Ben eşimin sağlığında bütün altınlarımı eşime vermiştim. Dolayısıyla benim şu anda eşimin üzerinde kul hakkı kalacaksa yapabileceğim ne var? Ben öğretmenim ve maaşımın yarısını bile ayırsam emekli oluncaya kadar yine eşimin borcunu kapatamayacağım. 2010.05.05 85894
5 Ölmüş kişiye borçlu kalındıysa borçlu olan kişi ne yapmalıdır? 2012.01.16 9007
6 Enflasyonla ilgili yazılarınızı okudum. Paranın değerinin değişmesiyle ilgili bir şey kafama takıldı. Parayı satın alma gücüyle değerlendiriyoruz. Peki, altın mal olarak mı görülüyor? Altın da yükselip düşüyor para gibi. Mesela, benim yakınım yıllar önce altın olarak borç almış, şimdi ise altın çok yükseldi. Nasıl ödeme yapması gerekir? Benim şahsi düşüncem yine alım gücüyle ilgili olması. Ama sizin yazılarınızda altın da mal sayılıyor. Altına göre para kıyaslanıyor. Bu altın borcu aynen gramıyla mı ödenmelidir? Peki, elde altın yoksa o zaman yıllar önce 3 milyar olan altını şimdi 15.000 liraya alıp mı ödeme yapacak? Burada bir haksızlık var. Öyleyse altın da paradır. Bir açıklama yapar mısınız? 2012.03.27 5842
7 Ben ticaretle uğraşıyorum. Birçok müşterim vadesinde borcunu ödemiyor. Bu durumda ne yapmalı, vade farkı veya gecikme cezası nasıl olmalıdır? Ödeme günündeki malın fiyatı mı esas alınmalıdır? 2013.04.24 5278
8 Bir kişiden borç aldığımızda daha sonra borcumuzu öderken kendi isteğimizle bir miktar fazla verirsek bunda sakınca var mıdır? 2014.04.30 6825
9 Borcun erken ödenmesi durumunda yapılan iskonto fâiz midir? Açıklayabilir misiniz? 2014.05.02 6932
10 Birkaç bankaya birden borcum var ve bunları ödeyemiyorum. Bu borçtan kurtulmak için son kez başka bir bankadan kredi alıp diğer bankalardaki borçlarımı kapatsam ve sadece son borcuma odaklansam daha kolay olacak. Bu amaçla gidip kredi almam caiz olur mu? 2015.09.29 8646
11 Bir insan varlıklı birine borçlu. Bu kişinin oturduğu evinden başka bir şeyi de kalmamış. Bu durumda alacaklı olan kişinin borçlunun evini sattırması bir zulüm olur mu? Alacaklı bundan dolayı Allah katında hesaba çekilir mi? 2016.06.15 1558