Düşük veya ölü olarak doğan çocuklarla ilgili hükümler nelerdir?
Süleymaniye Vakfı > Cenaze > Yazılı Fetvalar Tarih: 07 Ağustos 2009  
Soru: Düşük veya ölü olarak doğan çocukla ilgili hükümler nelerdir? Bu cenazeler yıkanır mı, namazları kılınır mı?
Cevap: 

Dört aydan önce düşük olması durumunda bebek yıkanmaz, namazı kılınmaz. Bir beze sarılır ve defnedilir. Bu konuda ihtilaf yoktur. Fakat dört ay ve sonrasında düşük olması durumunda iki farklı görüş vardır:
 
1. Eğer çocuk canlı doğmuşsa hem yıkanır hem de cenaze namazı kılınır. Bu konuda ittifak vardır. Fakat doğarken herhangi bir canlılık alameti görülmemişse Hanefiler, İmam Malik, el-Evzâî ve Hasan-ı Basrî’ye göre bu bebeğin cenazesi yıkanır ama namazı kılınmaz. Bu görüşte olanlar şu hadisi delil getirmişlerdir:
 
“Eğer çocuk doğduğu zaman ağlar (yani bir canlılık alameti gösterir) de sonra ölürse onun namazı kılınır ve ona varis olunur.” (Ebu Davud, Cenâiz, 44-45; Nesâî, Cenâiz, 26; Dârimî, Ferâiz, 47.)
 
Görüldüğü gibi hadiste bu çocuğun namazının kılınması için ağlaması / canlılık alameti göstermesi şart koşulmuştur. (Seyyid Sâbık, Fıkhu’s-Sünne, 12. Bs., Müessesetu’r-Risâle, Beyrut, 1996, cilt: 1, sayfa: 277)
 
2. Çocuğun ölü doğması ile canlı doğması arasında fark yoktur; her iki durumda da namazı kılınır. Ahmed b. Hanbel, Saîd b. Cübeyr, İbn Sîrîn ve İshâk b. Râheveyh bu görüştedirler. Onlar bu konuda anne karnındaki çocuğa dördüncü ayda ruh üflenmesini esas alırlar. Çünkü cenîn ruh üflendikten sonra artık tam bir insan haline gelir ve canlı olarak doğup sonra ölen bebek gibi bunun da cenaze namazı kılınır. Bu görüşte olanlar ayrıca yukarıdaki hadisin muzdarip[1] olduğunu ve kendisinden daha kuvvetli olan ruh üflenme hadisine muârız olduğunu dolayısıyla bunun delil olarak kabul edilemeyeceğini söylerler. (Bkz.: Seyyid Sâbık, Fıkhu’s-Sünne, c: 1, s: 277)
 
Bu son görüş, Kur’an’a uygundur. Çünkü çocuğun vücut yapısı tamamlanınca ona ruh üflendiği, o andan itibaren tam insan olduğu Kur’an’ın hükmüdür. Allah Teâlâ şöyle buyurur:
 
“Yarattığı her şeyi güzel yaratan odur. İnsanı yaratmaya sulanmış topraktan (tîn) başlamıştır.

Sonra onun soyunu süzülmüş bir özden, dayanıksız bir sudan yaratmıştır.

Sonra onu düzenli bir şekle sokmuş ve içine ruhundan üflemiştir. Sizin için kulaklar, gözler ve gönüller var etmiştir. Ne kadar az şükrediyorsunuz!” (Secde 32/7-9)
 
Ayetler arası karşılaştırma yapıldığında ruhun 16. haftada üflendiği ortaya çıkmaktadır. Allah Teala şöyle buyurmaktadır:
 
“Biz insana, ana babasına karşı tavsiyede bulunduk. Anası onu zar zor taşıdı, sütten kesimi de iki sene içinde oldu.” (Lokman 31/14)
 
“Biz insana, ana babasına karşı iyilikte bulunmasını tavsiye ettik. Anası onu zahmetle taşıdı ve zahmetle doğurdu, taşıması ve sütten kesimi otuz ay sürer.” (Ahkâf 46/15)
 
Süt emzirme süresi 24 ay, ananın cenini bir insan olarak taşıdığı süreyle birlikte bu süre 30 ay olduğu için burada sözü edilen sürenin 6 ay olduğu ortaya çıkar.
 
Toplam hamilelik 40 haftadan biraz fazla yani 282 gün kabul edilir. Altı ay, kameri ay olacağı için yarısının 29 gün çektiğini düşünürsek toplam 177 gün eder. Bunu 282’den çıkarınca geriye 105 gün kalır. Onu da 7’ye bölersek toplam 15 hafta eder. Bundan sonra 16. hafta gelir. İşte altı aylık sürenin başlangıcı olan 16. hafta çocuğa ruhun üflendiği haftadır.
 
Kur’an bu haftadan itibaren cenine insan adı vermektedir. Dolayısıyla ikinci görüşte belirtildiği gibi bu aydan sonra çocuk ölü olarak da doğsa diğer insanlar gibi cenazesinin yıkanması ve namazının kılınması gerekir.

——————————————————————————–
[1] Birbirine metin veya sened itibariyla bir ya da daha fazla ravi tarafından, aralarını cem ve telif etme imkanı olmayacak şekilde farklı biçimde rivayet edilen hadis.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 İslam'da ceset yakmanın hükmü nedir? 2009.08.07 13199
2 Kur'an ve sünnette ölen insanların etlerinin çürüyüp kemiklerinin kalacağından, Rabbimizin bizi böyle dirilteceğinden haber verilmekte. Ama bazı kişilerin belli bir zaman sonra mezarları açılıp bakıldığında cesetlerinin çürümediği söyleniyor. Gazetelerden vs. okuyoruz, görüyoruz. Özellikle bu şahıslar peşlerinden yüzlerce kişiyi sürükleyen kimseler. Cesedin çürümemesi bir insanın doğru yolda olduğunu mu gösterir? 2009.08.07 12612
3 Kadınlar cenaze namazı kılarlar mı? Kılarlarsa arka safta mı yer almalıdırlar? 2009.08.07 5090
4 Düşük veya ölü olarak doğan çocukla ilgili hükümler nelerdir? Bu cenazeler yıkanır mı, namazları kılınır mı? 2009.08.07 47366
5 Cenazelerin yıkanması, namazlarının kılınması, mezara konulması nereden geldi bizlere? Bu uygulamaların örneğini nerden aldık? Dünyanın yaradılışından bugüne kadar var mıydı? Hangi peygamberden öğrenildi? 2009.08.07 5336
6 Vefat etmiş yakınlarımıza Yasin Suresi okuyup göndermenin hükmü nedir? Yasin’in sevabını onlara gönderince mevtaların haberleri olur mu? 2011.05.17 10551
7 Kadın ölünce kocası onun cenazesini yıkabilir mi? 2011.12.05 15257
8 Hocam bazıları mezara yeni defnedilen ölülere telkin yapmanın sünnet olduğunu söylüyor ve buna dair delillerin olduğunu belirtiyorlar. Gerçekten de ölüye telkin vermek sünnet midir? 2012.03.09 5681
9 Kimlerin cenaze namazı kılınır, kimlerin kılınmaz? 2012.03.15 8082
10 Bizim memlekette (Isparta’da) bir kişi vefat edince arkasından “altı üstü ve 3 savm, 2 yemin” diyerek millete 35’er lira para dağıtıyorlar. Bu 3 savm 2 yemini, rahmetlinin ölmeden önceki tutamadığı ve tutmadığı oruç ve yeminlerinin kefareti için yapıyorlar. Bu durum dinimizce ne kadar uygundur? 2012.06.20 14729
11 Bir adam vefat eden karısını mezara indirebilir mi? Bu, günah mıdır? 2013.06.11 9233
12 Cenaze defnedildiği zaman mezarın başından en son imamlar ayrılır. Bunun sebebi olarak mevtanın, öldüğünü ancak mezarın içinde anladığını ve kalkmaya çalışınca kafasını mezarın içindeki betona vurduğunu ve imamın da bu sesi duyduktan sonra kabri terk ettiğini duydum. Bunun bir doğruluğu var mıdır? 2010.10.05 18416
13 Cenaze evinde yemek yemenin hükmü nedir? 2009.11.12 13493
14 Ben 5 aylık hamileyken sancılandım ve ikiz ölü doğum yaptım, Allah’tan gelen her şeye razıyım elhamdülillah. Bazen çok üzülüyorum ve ağlıyorum, üzülmek ve ağlamak ne kadar caiz? 2010.12.25 11364
15 Geçenlerde köyümüzde şöyle bir olay oldu: 12 yaşında bir kız çocuğu elektriğe kapılarak can verdi. Tabi hemen hastaneye kaldırdılar ama sonuç olumsuzdu. Hastaneden getirilip imam arkadaşa haber vermeden defnetmeye başladılar. Tabi arkadaş da haberi alınca hemen mezarlığa gitti. Gittiğinde mevtanın gömüldüğünü gördü, namazı kılınmamıştı. O da mevta kabirdeyken mezarlıkta namazı kıldırdı. Ölü mezardayken o kılınan namaz olur mu? Bir de Şafilerde ayakkabıyla kılınan cenaze namazının hükmü nedir? 2011.01.13 4626
16 Ölen bebeğin arkasından ne yapmamız gerekir? Ergin birinin arkasından "Allah günahlarını bağışlasın" diye dua eder, Kur’ân-ı Kerim okuruz. Ya günahsız bebeklerin ardından ne yapacağız, nasıl dua edeceğiz? 2011.03.11 12601
17 Sorumu sormadan önce kendimi tanıtmak istiyorum. Ben 5 yıl önce İslam dinini tercih eden ve dinin tüm gerekliğini kabul eden ve ona göre de yasamaya çalışan bir Müslümanım. Aslen Alman Hıristiyan kökenli bir bayan idim. Allah’ın izni ile doğru yolu tercih ettim. Bu soruyu Almanca ve Türkçe bilen bir Müslüman kardeşim ile yazmaktayım. Geçenlerde çok iyi bir dostumun babası vefat etti. Bana yıllardır yardımcı olan ve çok sevdiğim bu insanın cenaze töreninde bulunmak istedim. Bu aile İslam’a girdikten sonra da bana saygı gösteren, destekleyen bir ailedir. Ama bana gayri Müslimlerin mezarlarına ve cenaze törenlerine katılamayacağımı söylediler. Kanıt olarak da Tevbe suresinin 84. ayetini gösterdiler. Ben ise gayri Müslimler ile ilişkiler konusunda Mümtahine suresinin 8 ve 9. ayetleri haricinde bir sınır bilmiyorum. Yaptığım araştırmalarda bir sonuca varamadım. Bir Müslüman kardeşim sizin sayfanızı tavsiye etti. Sorum şu olacak: Tahmin edeceğiniz gibi aile çevrem sırf Hıristiyanlardan oluşuyor. Annem, babam, kardeşlerim, amca, teyze vs. ileriki zamanlarda ecel onları benden önce alırsa onların cenaze törenlerinde bulunmam dinen sakıncalı mı? Çünkü eğer İslam’ı tercih etmezseler aile fertlerimin de cenaze törenleri İslami usulde olmayacaktır. Bu konuda nasıl davranmam gerekecek. Amacım İslami sınırları çiğnememe, İslam’ın kararı ne ise onu uygulamaktır. 2011.04.02 15030
18 Allah Teâlâ, Âdem peygamberimize her şeyin ismini öğretmesine rağmen ve onun günümüzde belki de hayal bile edemediğimiz büyük bir ilme sahip olmasına rağmen, neden oğullarından biri diğerini öldürdüğünde kardeşini gömmesini ona bir karga gösterdi? Böyle yapılması gerektiğini neden bilemedi? 2011.04.29 4055