Bize birisinin kusuru anlatıldığında nasıl davranmamız gerekir?
Süleymaniye Vakfı > Muhtelif > Yazılı Fetvalar Tarih: 04 Nisan 2011  
Soru: Bir kişinin kusuru bize anlatıldığında gerçekten öyle miymiş diye araştırma ve tahkik etmemiz gerekir mi?
Cevap: 

Anlatılan kusur, çevreye zarar verecek olmasından dolayı düzeltilmesi gereken bir kusur ise aşağıdaki ayete göre davranmanız gerekir:

“Ey iman edenler! Eğer bir fâsık size bir haber getirirse onun doğruluğunu araştırın. Yoksa bilmeden bir topluluğa kötülük edersiniz de sonra yaptığınıza pişman olursunuz.” (Hucurât, 49/6)

Fakat kusur, sadece sahibini ilgilendirip başka kimseye zarar vermeyecek bir nitelikte ise bu durumda da aşağıdaki ayete ve hadislere göre amel etmek gerekir:

“Ey iman edenler! Zandan çok sakının. Çünkü zanların bir kısmı günahtır. Birbirinizin gizli hallerini araştırmayın. Kiminiz kiminizi gıybet etmesin. Hiç sizden biriniz ölmüş kardeşinin cesedini dişlemekten hoşlanır mı? İşte bundan hemen tiksindiniz! Öyleyse Allah’ın azabından korkun da bu çirkin işten kendinizi koruyun. Allah tevbeleri kabul eder, ikramı boldur.” (Hucurât, 49/12)

Ebû Hureyre radıyallahu anh‘den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

“Zandan sakınınız. Çünkü zan (yersiz itham), sözlerin en yalan olanıdır. Başkalarının konuştuklarını dinlemeyin, ayıplarını araştırmayın, birbirinize karşı öğünüp böbürlenmeyin, birbirinizi kıskanmayın, kin tutmayın, yüz çevirmeyin. Ey Allah’ın kulları! Allah’ın size emrettiği gibi kardeş olun.” (Buhari, Nikah, 45, Ferâiz, 2, Edep, 57, 58; Müslim, Birr, 28 (2563); Ebu Davud, Edep 37, 48; Muvatta, Hüsnü’l-Huluk, 15; Ahmed b. Hanbel, 2/287, 342, 465, 470, 482, 492, 517, 539)

Muâviye radıyallahu anh şöyle dedi: Ben Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in şöyle buyurduğunu işittim:

“Müslümanların ayıplarının, gizli durumlarının peşine düşer, araştırmaya kalkışırsan, onların ahlâkını bozarsın veya onları buna zorlamış olursun.” (Ebû Dâvûd, Edeb, 37)

Abdullah İbn Mes’ûd radıyallahu anh, bir gün kendisine bir adam getirilerek, “Bu, sakalından şarap damlayan falanca kişidir” denildiğini, bunun üzerine kendisinin de şu cevabı verdiğini bildirmektedir:

“Biz ayıp ve kusur araştırmaktan menedildik. Kendiliğinden bir kusur veya ayıp ortaya çıkarsa biz onun gereğini yaparız.” (Ebû Dâvûd, Edeb, 37 )

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Denizde bulunan şeyler günah mıdır? Ben denizin dibinde bir yüzük buldum. Sahibini bulamadım. Denizden bulunan helaldir diye fetva verenler oldu. Ama içime sinmiyor. Muhtaç birine mi vermeliyim? Yoksa ne yapmalıyım? 2009.10.05 19687
2 Aynı koşullarda dünyaya gözlerini açmayan iki insan nasıl olur da aynı şartlarda sınav olur anlayamıyorum. Mesela annesi fuhuşla uğraşan, sıcak bir yuva bulma şansı olmayan bir bebekle, hayata dair her şeyi hazırlanmış, sevgi ortamında dünyaya gözlerini açan bir yavrucağın hayat sınavı aynı değilken yani fırsat eşitliği yokken nasıl olur da cennet cehennem bunlar için aynı nimetleri ve cezaları sunar? Neden birçok sınav var fakat sınav sonucu aynı? Okulda bile farklı bir sınav grubuna düşsek üzülürüz, diğer gruptaki soruları biliyordum diye. Herkese aynı sınav olsa daha iyi olmaz mıydı? Birazcık olsun kafamdaki sorulara ışık tutarsanız sevinirim. 2009.10.05 24704
3 Ramazan ve Kurban Bayramları aslında kaç gündür? 2009.10.05 19116
4 İsim belirtmeden bir kişi hakkında konuşmak gıybet olur mu? 2009.10.05 16488
5 Dünya ahiretin tarlasıdır deniyor. Bunu nasıl izah ediyorsunuz? 2009.08.20 16207
6 Hocam, "öksüzün, yetimin malı yenmez, ta ki onlar kendi paralarını kazanana kadar" diye duydum. Ve benim de çok yakın bir arkadaşım hem öksüz hem de yetim ve o da benim gibi bir öğrenci. Beraber gezdiğimizde vs. bir şeyler ısmarlamak istiyor veya bir şey yediğinde ikram ediyor. Hatta bana borç para bile verdi bugün ben her ne kadar istemesem de. Çalışmıyor ama parasal olarak çok problemi yok aileden ve burslardan aldığı para yetiyor ona. Yani kısacası hocam, ben onun malını, ikramını alabilir miyim? 2009.08.20 12205
7 Bir kaç yerde fetvalarınızda kimse gücünün yetmediğinden sorumlu değildir demişsiniz. Buna istinaden Allah kimseye kaldıramayacağı yük yüklemez deniliyor. Bu iki kavram neyi ifade ediyor? 2009.08.20 8899
8 Biz Âdem'in çocuklarının birbiri ile evlenmesi sonucu mu çoğaldık? Bizi bu konuda bilgilendirirseniz memnun oluruz. 2009.08.20 31182
9 Bizim bu dünyada amacımız cenneti mi kazanmak, yoksa Allah’ın rızasını mı kazanmak? Kısacası amacımız cennet mi olmalı? Ya da şöyle sorayım: Bizler Allah'tan kortuğumuz için mi, onu sevdiğimiz için mi, yoksa kabir azabı çekmekten korktuğumuz için mi ibadet etmeliyiz? 2009.08.20 13033
10 Enes radıyallahu anh ne zaman ölmüştür? Bazı sohbetlerde yani benim dinlediğim ve okuduğum sohbetlerde Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellemden 80 sene sonra öldüğü, bazı sohbetlerde ise Uhud savaşında öldüğü söyleniyor. Acaba ne zaman ölmüştür Enes radıyallahu anh? 2009.08.20 4015
11 Askerde yemeğe girerken dua ediyoruz ve bize “Allah’ımıza hamdolsun” yerine “Tanrımıza hamdolsun” diye dua ettiriyorlar. Bu, Allah’a eş koşmak mı oluyor? Duanın tamamı şöyle: Tanrımıza hamdolsun, milletimiz var olsun. 2009.08.20 13373
12 Allah'tan başka tanrı yoktur, demek doğru mudur? Allah için tanrı kelimesi kullanılır mı? Sizin sitenizde de birkaç yerde bu ifadeye rastlıyoruz. Neden bu kelimeyi kullanıyorsunuz? 2009.08.20 10940
13 Bir bayanın kadın doğumcu bayan doktor varken erkek doktoru tercih etmesi haram mıdır? 2009.08.20 18616
14 Aynı iş yerinde çalışan ve bir birine İslami bağlarla bağlı bulunan dört arkadaşız. Kendi aramızda ayrıca bir de kan kardeşliği tesis ettik. Kan kardeşliğinin İslami bakımdan hükmü nedir? 2009.08.20 5754
15 Peygamberimizin ilk eşi Hatice validemizin peygamberimizle evlenmeden önce çocuğu var mıydı? 2009.08.20 33787
16 Biz Fransa'da bir dernek açtık ve bu sıralar kadınlar arasında bir eğlence tertip etmeyi planlıyoruz. Filistin'deki kardeşlerimize yardım göndermek için. Eğlencemiz bir kadınlar matinesi... Düzenlemek caiz midir? Bütün kadro kadın... Burada bir kaç bayan protesto ettiler şeytan işi ve cehennemlik bir iş diye. Peki, sizler neler düşünüyorsunuz? Gerçeği var mı bu düşüncenin? 2009.08.20 4441
17 Hz. Ali için "aleyhisselam" kelimesi kullanılıyor. Fakat alışageldiğimiz literatürlerde aleyhisselam peygamberlere deniyor. Acaba farklı mana yükledikten sonra Hz. Ali için aleyhisselam denilir mi? 2009.08.20 12270
18 Evlerin çatısına veya arsalara baz istasyonu kurulmasına izin vererek bundan para kazanmak caiz midir? Sağlığa zararlı olduğu için caiz olmaz diyenler var. 2009.08.20 3708
19 Acaba insan ilişkilerinde dinimiz ceza ve af hakkında ne buyurur? Sürekli affetmek yanlış sonuçlara mı götürür? 2009.08.20 5095
20 18 bin âlem var mıdır? Yoksa bu sadece söylemden ibaret mi? 2009.08.19 15019
21 Hubb-i fillâh buğz-i fillâh ne demektir? 2009.08.19 7223
22 Hacamat hakkında bilgi verir misiniz? Peygamber efendimiz bu uygulamayı yapmış mıdır? 2009.10.24 16479
23 Yabancı bir kişinin internetinden ondan izinsiz olarak faydalanıyorum. Tanımadığım için internetinden faydalandığımı söyleyemiyorum. Bu durum caiz midir? 2011.02.21 7363
24 Yaşadığımız bu asırda insanların manevi huzuru çok az, hatta yok bile. Sanırım bunun asıl nedeni İslam'ı ALLAH'IN emrettiği şekilde yaşamadığımızdan olsa gerek. Ama nedense insan olarak sürekli bir şeylerin peşinde koşuyor ve bir takım işleri kendimize meşgale ediyoruz. Sanırım bu yüzden de kendimize, ailemize, topluma zaman ayıramıyoruz. Benim size bu konudaki sorum; çağımızın hastalığı adı ile anılan stres, depresyon ve şizofreni hakkında olacak. İslam dini muhakkak ki her şeyin çözümünü sunmuştur. Bu dertlerin çözümü de yine ondadır. Bu konu hakkında beni bilgilendirirseniz çok memnun olurum. 2009.10.26 13238
25 Hocam neden her doğruyu her yerde söylüyorsunuz? Evet, söyledikleriniz ayetlere dayanıyor ama her şeyi de açık açık söylediğinizde millet ürküyor. Bazı şeyleri en azından şimdi söylemeseniz de zamanı geldiğinde açıklasanız olmaz mı? 2011.02.24 4756
26 Sayın hocam tıraş olurken kullandığımız fırçaların domuz kılından yapıldığı ve domuz kılı da necis olduğu için kullanılmasının caiz olmadığı, yüzümüz pis olduğu için namaza da mani olduğu söyleniyor. Sizin bu konudaki görüşünüz nedir? 2010.01.26 14171
27 Günlük konuşmalarımızda kullandığımız bazı kelimeler var. Mesela “gelir, gider, olur” gibi. Bu tarz, sanki bir şeyin olacağını biliyormuş gibi ifadelerin geçtiği konuşmalar gelecekle ilgili bir şeyi konuşmak gibi midir? Misal: “Bunu yaparsan böyle olur veya oraya gitme gidersen başına şu gelir” gibi… Yoksa başına “Allah’ın izniyle” eklememiz mi gerekir? Bu tarz konuşmaların sakıncası var mıdır? 2011.03.01 3903
28 Müslümanın müslümanı şaka amaçlı korkutması ya da eşek şakası gibi durumları peygamber efendimiz yasaklamış mıdır? Bununla ilgili bir durum var mıdır? 2009.11.21 8662
29 Son zamanlarda adından sıkça bahsedilen “istikrâi okuma” ne demektir? 2010.02.13 4195
30 Hocam “hilye-i şerif” nedir? Tablo ve resim olarak taşınması ve bakılması ile elde edilmesi muhtemel ve mümkün kazançlardan söz ediliyor. Bilgi verebilirseniz seviniriz. 2011.03.08 53183
31 Cennetteki yasak meyveden ilk yiyen Âdem aleyhisselam mi yoksa Havva anamız mıdır? Buradan şuna varmak istiyorum: Erkekler kadınlara karşı çok mu zayıftır? Şöyle deniliyor: Şeytan Âdem’i kandırıp yediremediği meyveyi Havva'ya yedirdi, Havva da Âdem’e yedirdi. 2009.11.14 20076
32 Sağ yanağına vurana, sol yüzünü çevir düsturu İslam’da var mıdır? 2010.02.18 6184
33 Hz. Fatıma kaç yaşında vefat etmiştir? 2011.03.28 31846
34 Selefi/Vahhabi meşrepli Elbani için muhaddis diyorlar. Bu şahıs muhaddis midir? Hadislerin sıhhati hakkındaki beyanatı nazar-ı itibara alınır mı? Ve kendisine “şeyh” deniyor. Bu zat ne şeyhidir? 2010.05.01 6377
35 Şefkat tokadı diye bir şey var mı? Allah sevdiği kullarına hata yapmaları durumunda sıkıntıya sokarak v.b. şekilde uyarıda bulunur mu? 2010.02.19 7810
36 Muhafazakâr kesimin dernek, vakıf, parti vb. toplantılarının sonunda genellikle Asr Suresi okunur. Bunun dini bir gerekliliği var mı, yoksa gelenek haline gelmiş bir şey mi? 2011.03.29 5678
37 Kişi aklından ve içinden geçen kötü şeylerden sorumlu olacak mıdır? Bu tür vesveselerden kurtulmak mümkün müdür? 2010.03.02 46320
38 Bir kişinin kusuru bize anlatıldığında gerçekten öyle miymiş diye araştırma ve tahkik etmemiz gerekir mi? 2011.04.04 4713
39 Haram olup olmadığı konusunda çok emin olamadığım bir miktar param var. Bu parayı yemek içime sinmiyor, bir ihtiyaçlıya vermek istiyorum. Kayınpederimin maddi durumu çok iyi değil, borçları var. Ona vermem uygun olur mu? 2010.04.03 8679
40 Şeytan cennetten kovulduysa Hz. Âdem ve Havva’yı yasak meyveyi yemeleri konusunda nasıl ikna etti? 2011.05.10 11566
41 Günümüz dünyasında televizyonun büyük yeri var. Çoğumuz TV izlemekten alıkoyamıyor kendini, ben de onlardan biriyim. Televizyon izlemenin hükmü nedir? Bazı film ve dizilerde erotik sahneler de oluyor. Bunları izlemek günah mıdır ve derecesi nedir? İzleyen zina mı etmiş oluyor? 2010.02.01 15845
42 Türkçemizde ve günümüzde Müslümanların da özellikle çok kullandıkları “yaratmak” kelimesi var. Hayatın her alanında kullanılmaya başlandı. “Olay yaratmak, eser yaratmak, şiir yaratmak” vb. Bir insan bu kelimeyi hangi manada olursa olsun kullanabilir mi? Veya kullanabilirse hangi manalarda kullanabilir? 2009.12.23 13894
43 Hocam sizi dinliyor ve izliyorum. Özellikle fıkhi yaklaşımlarınız konusunda ilminizden istifade etmişimdir. Ancak istişhad eylemleriyle ilgili yaklaşımlarınızı tasvip etmediğimi belirtmek isterim. Bu konuda hata yaptığınızı düşünüyorum. Özellikle konu Filistin direnişi olunca... Birçok hoca buna fetva vermektedir. Lütfen siz de fetvanızı tekrar gözden geçirir misiniz? 2010.05.10 5280
44 Bayanların aralarında gün yapıp para ya da altın toplamalarında bir sakınca var mı? 2011.09.27 6440
45 Hristiyan dünyasının, dünya ekonomisine katkıları var mıdır? Varsa nasıl olmuştur? Bu konuda araştırma yapmak için başvurulacak kaynaklar var mıdır belirtebilir misiniz? 2009.12.17 2752
46 Dinimize göre chat yapmak caiz midir? 2010.05.20 7570
47 Malum, teknoloji çağındayız. Cep telefonları ve bilgisayarlarda Kur’an-ı Kerim ve hadis-i şerif programları yüklü. Bunlarla tuvalete de giriliyor. Bunun herhangi bir sakıncası var mı? 2012.01.23 9370
48 Ali radıyallahu anh kaç evliydi? Bulunduğum yerde onun iki evli olduğundan bahsediliyor. Bir de Hasan ve Hüseyin’den başka çocukları da varmış. Bu hususta bilgi verir misiniz? 2009.12.15 121649
49 İnsanın dini ve kalbi fesada uğrar mı? Bu nasıl gerçekleşir ve nasıl anlaşılır? Kalbin günahlarla kirlenmesi ne demektir? 2010.05.27 7753
50 Sahabilerin arkasından söylediğimiz “radıyallahu anh” cümlesi bid'at midir? 2012.01.24 21974
51 Allah yazılı bir kolyem var. Acaba bu kolye ile tuvalete girebilir mi? 2010.06.05 28588
52 Zorunlu durumlarda haraç vermenin dindeki yeri nedir? Haraç veren de alan gibi günah işlemiş mi olur? 2012.05.18 4363
53 Vücut geliştirmek günah mıdır? 2010.06.25 17341
54 Aişe validemiz, Peygamberimizin vefatından sonra evlenmiş midir? Efendimizden ne kadar sonra vefat etmiştir? 2012.12.20 11290
55 Bir cuma namazında vaiz Uhud harbinde henüz içkiyi yasaklayan ayetlerin inmediğini ve sahabenin zilzurna sarhoş olduğunu, bu nedenle de harbi Müslümanların kaybettiğini ifade etti. Bu sözler beni çok rahatsız etti. Uhud harbinin bu sebepten kaybedildiği doğru mudur? Cuma sonrası babam bu vaizi beklemiş ve hangi kaynağa dayanarak bu sözleri sarf ettiğini sormuş. Hocanın cevabı “Sahih-i Buhari’de yazıyor” olmuş. Bu işin aslı nedir? 2010.07.16 11742
56 Çocuğumun yatağı ayakları kıbleye gelecek şekilde sığıyor. Başka türlü sığdıramıyorum. Mecburen ayakları kıbleye bakıyor. Bu durum caiz midir? Niyetimiz asla umursamamazlık değil, üzülüyorum ama sığdıramıyorum. Lütfen bu konuda bana bilgi verir misiniz? 2013.08.20 39656
57 Cep telefonuma Kur’an-ı Kerim’in hem MP3 hem de yazılı şeklini yükledim. Bu telefonu pantolon cebinde taşımak günah olur mu? 2010.08.23 10620
58 Peygamberimiz miraç gecesinde Allah Teâlâ'yı görmüş müydü? 2009.10.21 10586
59 Süleymaniye Vakfı kendisini nasıl tanımlıyor? Selefi mi, Vehhabi mi, Süleymancı mı? Fetvalarınızda hangi mezhebe başvuruyorsunuz? 2011.02.09 22946