Üçüncü talaktan sonra kadın ne kadar iddet bekler?
Süleymaniye Vakfı > Boşanma > Yazılı Fetvalar Tarih: 16 Mayıs 2011  
Soru: Kur’an’a göre yapılmış 3. talaktan sonra kadının iddet beklemesi gerekir mi, gerekmez mi? İddet bekleme konusunda tespit ettiğim hikmetler şunlardır: Birincisi; 1. ve 2. talakta geri dönüş umudu ve hamilelik ihtimali. İkincisi; 3. talakta hamilelik ihtimali ve kötü zandan kurtuluş (hemen evlendiği takdirde zan beslenebilir). Ayrıca hadis kitaplarından “hul’” dan sonra da 1 ay iddet bekleneceğine dair bilgilere ulaştım. Bu durumda kadının iddet beklemeyeceğine dair delilin, iddia eden tarafından getirilmesi gerektiği söylendi. Bu durumda yardımlarınızı bekliyorum.
Cevap: 

Talakla ilgili ayetlerde (Talak, 65/1-2, Bakara, 2/229), birinci ve ikinci boşanmanın iddet süresinin üç kur’ yani üç temizlik dönemi olduğu bizlere bildirilmektedir.  Talak Suresinin “Bilemezsin, belki Allah bunun ardından yeni bir durum ortaya çıkaracaktır.” (Talak 65/1) ayetinde ise, iddet beklemenin hikmeti açıklanmaktadır. Talakla ilgili tüm ayetleri (Bakara, 2/229 ve Talak, 65/2) göz önünde bulundurduğumuzda, o ayetlerde anlatılan iddetin, ric’î (dönüşlü) talak için olduğu görülmektedir.

Üçüncü talaktan sonra eşlerin birbirilerine dönmeleri helal olmadığından (Bakara, 2/230), bu durumda kadının üç kur’  iddet beklemesi de gerekmemektedir. Böyle birinin bekleyeceği süre bir hayız dönemidir. Bu da “istibra” yani kadının hamile olmadığının belli olması içindir.

Üçüncü talaktan sonra iddet beklenmesi/beklenmemesi ile ilgili olarak peygamber aleyhisselam’dan çok sayıda hadis rivayet edilmemiş olması da bu konunun ayetlerde gayet açık olmasından dolayıdır. Konuyla ilgili bir hadis şöyledir:

Ebû Amr b. Hafs, Fatıma’yı gıyaben boşamış da vekili ona arpa göndermiş. Fâtıma buna razı olmamış. Fakat Ebû Amr’ın vekili;

— Vallahi senin bizde bir hakkın yoktur; demiş. Bunun üzerine Fatıma, Resülüllah aleyhisselama gelerek bu meseleyi ona anlatmış. Peygamber aleyhisselam: “Senin onda nafaka hakkın yoktur.” buyurmuş ve iddetini Ümmü Şerîk’in evinde geçirmesini emretmiş. Sonra: “Ümmü Şerik ashabımın daima ziyaretine gittikleri bir kadındır. Sen İbn Ümmi Mektûm’un yanında iddet bekle, çünkü o a’mâ bir adamdır. (Yanında) çarşafını atabilirsin! (evlenmek için) helâl olduğun zaman bana bildir!” buyurmuşlar….” (Müslim Talak, 36(1480)

Hadiste görüleceği gibi Peygamber aleyhisselam Fatıma bnt. Kays’a, “git üç kur’  bekle” dememiş, aksine “git, iddetini geçir ve helal olduğunda (yani evlenebileceğin zaman geldiğinde) bana gel” demiştir.

Bu hadisle ilgili olarak İbn Teymiyye şunları söylemiştir:

“Bu hadisin lafızlarında “üç hayız müddeti iddet bekle” ibaresi yoktur. Bize ulaştığı kadarıyla âlimler de böyle bir şey söylememişlerdir. Şayet bu görüş icma ise, bu haktır ve ümmet batıl üzerinde birleşmez. “Üçüncü boşanma sonrası kadının beklemesi gereken süre üç hayız süresi değildir ancak istibra’dır” sözü, şayet bazı âlimlerin görüşü ise, bu taktirde bu görüşü güçlü kılacak bir yön vardır. Şöyle ki: İddet süresinin uzun olması, ric’at hakkının sabit olmasıyla ilgilidir. Yani iddetin üç hayız süresi olması bundandır. Ric’at hakkı olmayanlar, üç hayız süresi beklemez. Kur’an’ın zahirinde bu söze uygunluktan başka bir şey de yoktur.” (İbn Teymiyye, Mecmûu’l-Fetava, c: 32, s: 342)

Hul’ yoluyla kocasından ayrılan kadının durumuna gelince: Bu konu talaktan bahseden Bakara Suresinin 229. ayetinin devamında anlatılmaktadır. Ancak bu olay ayet-i kerimede hul’ veya talak olarak değil, “iftidâ” şeklinde geçmektedir.

Kur’an-ı Kerim ve Peygamber aleyhisselamın sünnetinde iftida, talak sayılmadığından bu yolla eşinden ayrılan kadının da üç kur’ iddet beklemesi gerekmemektedir.

Abdullah İbn Abbas (r.a.)’tan gelen rivayete göre Sabit b. Kays’ın karısı Resûlullah aleyhisselam zamanında Sabit’ten hul’ yoluyla (yani bir bedel karşılığında) ayrılmıştı. Peygamber aleyhisselam ona bir hayız müddeti iddet beklemesini emretmişti. (Tirmizi, Hul’, 10)

Görüldüğü gibi iftidâ sonucu kocasından ayrılan kadının beklemesi gereken süre, bir hayız müddetidir. Bu da kadının hamile olup olmadığının tespiti içindir.

http://www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/ucuncu-bosanmadan-sonra-kadin-hemen-bir-baskasi-ile-evlenebilir-mi.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Evli bir erkek başka bir bayanla birlikte olursa eşiyle olan imam nikâhı bozulur mu, yani düşer mi? 2009.08.14 183037
2 İslam Hukukuna göre, anası babası boşanmış çocukların bakımı ve ye­tiştirilmesi kimin görevidir? 2009.08.07 69353
3 Evli bir kadın yabancı erkeklerin de bulunduğu bir düğünde oynarsa acaba imam nikâhı hükmünü yitirir mi? 2009.08.06 47459
4 Ben 9 ay önce evlendim. Karımla toplam 4 ay aynı evde kaldık. Mehir olarak annemin taktığı bilezikleri verdik. 4 ay içinde cinsel yönden karı koca olamadık. Ama aynı yatakta yattık kalktık. Şimdi boşanacağım. Eşim mihre hak kazandı mı yoksa takıları geri alabilir miyim? 2009.08.06 18507
5 İşlerimin kötü gitmesi, iş yerimi kapatmış olmam ve eve gelir getirememem sebebiyle eşim evi terk etti. Kendisi sağlık ocağında hemşire olarak çalışıyor. Boşanmak için İslami olarak neler yapmam gerekir? Resmi olarak daha ayrılmadık ve ben, dönmediği takdirde boşanacağımı belirtmeme rağmen eşim işi bahane ederek eve dönmemekte. Ben ise annemin rahatsızlığı sebebiyle işe başlayamıyorum. İki tane oğlum ve ayrılmadan aldığımız -dörtte bir parasını eşimin ödediği- bir evimiz var. İslami olarak mal paylaşımı ve çocukların durumu ne olur? 2009.08.06 16558
6 Avrupa'da birçok kişi devletten maddi yardım almak için dini nikâhını koruduğu halde devlet nikâhını bozuyorlar. Böyle yapan Müslümanlara nasıl cevap vermemiz gerekiyor? 2009.08.06 9147
7 Ben hanımımı ayrı ayrı zamanlarda iki kez boşadım. Bu boşamaları hanımımın temizlik döneminde ve onunla cinsel ilişkiye girmeden yaptım. Yani boşadığımda karım adetli değildi ve o dönemde onunla ilişkiye girmemiştim. Boşamaların ikisi de farklı zamanlarda gerçekleşti. Boşadığım zaman karımı evden çıkarmadım o da çıkmadı. Bu iki boşamadan sonra da karıma geri döndüm. (Henüz iddeti bitmeden döndüm) Sitenizde boşanmak için iki şahit bulundurulması gerektiği de yazıyor. Ben bunu sadece son boşamada gerekli sanıyordum. O yüzden iki boşamamda da şahit bulundurmadım. Sorum şu: Benim bu boşamalarım geçersiz mi? (Bu iki boşamada kurallara uydum ama -bilmediğimden dolayı- sadece iki şahit eksikti.) Üçüncü boşamayı yaptığımda nasıl olacak? Şahit olmadığı için bu iki boşama geçersiz olup yeni bir boşama mı sayılacak? Yoksa önceki iki boşama geçerli olup üçüncü boşamada iddet beklemeden hemen mi ayrılmalıyız? 2009.08.06 18421
8 İslam hukukunda boşanma nasıl olur? Erkek geçimsiz ve ailesine karşı sorumsuzsa kadın boşanmak isteyebilir mi? Ve boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır? Evlilik sonrası edinilen mallarda paylaşım nasıl yapılır? Çocukların durumu ne olur? Kadının ve erkeğin üzerindeki mallar nasıl paylaşılır? Ve çocuklar için nafaka ödenir mi? 2009.08.06 21838
9 Boşanma konusunda sıkça geçen iddet, iddet bekleme ne demektir, açıklar mısınız? 2009.08.06 83933
10 İmam nikâhında iftida için bayan boşanma yetkisini kimden alacak, eşi onu anlaşamadığı halde inadına boşamıyorsa? 2009.08.06 47731
11 Bir kızgınlık anımda eşime, bundan böyle benden habersiz anne ve babası ile telefon görüşmesi yaparsa üçten dokuza boş olacağını söyledim. Bugüne kadar böyle bir şey olmadı ama ya unutur da ararsa nikâhımız düşer mi? Esasında ben de pişman oldum fakat sözümün geçersiz olması için bir şey yapma imkânım var mı? 2009.08.06 14918
12 Yeni nişanlandım fakat yurt dışında yaşadığım için nişanlıma kolayca vize alırız diye resmi nikâh ve imam nikâhımızı yaptık. Belirlediğimiz mehir ve takıyı verdik ama düğün yapmadık. Yani kız ve erkek baba evinde. Her hangi bir yakınlaşma yok. Olaylar istediğimiz gibi olmadı ve ayrılmaya karar verdik. Sorum şudur ki, mehri ayrıldığım bayanda mı bırakmam gerekir yoksa bu bayana mehir düşmez mi? 2009.08.06 6430
13 Akşam Beraat kandilinde bir tartışmada eşim kapıdan çıkarken "beni boşa" dedim. O da üç defa "boş ol boş ol boş ol" dedi. Şimdi "ben onu gönülden demedim" diyor. Bu üç talak durumunda kadının başka bir erkekle evlenmeden kocasına dönemeyeceği yazıyor. Bizim şimdi ne yapmamız gerekiyor? Ben başkasıyla evlenemem. Kocama dönemeyecek miyim? 2009.08.06 64230
14 Ben eşimle 2,5 aydır ayrıyım. Küçük bir tartışmada beni imam nikâhından boşadı. Boşadıktan sonra 3 gün aynı evi paylaştık. Bunun benim gururumu incittiğini düşünerek evden ayrılıp baba evine döndüm. Bu esnada eşim beni hiç aramadı. Sonra kendisi ayrılma kararı almış, 2 ay çok mücadele ettim. Bu arada 9 aylık hamileyim, sırf çocuk için birleşmek istedim. Ailesi istemediği için o beni reddetti. Şimdi de bana: “Anlaşmalı ayrılalım, sana ya evin eşyalarını ya da 6,5 milyar para vereyim, ayrılalım” diyor. Bu para sadece benim altınlarımın yani mehrimin parası değil. Ben bu durumda ne yapabilirim? 2009.08.06 37874
15 Ben 6 senelik evliyim ve 2 yaşında bir oğlum var. Eşimle severek evlendik. Son bir senedir çok kavga ediyorduk. Bu kavgalar sırasında eşim bana 3 defa "boş ol" dedi ama şimdi tüm problemlerimizi hallettik. Ve eşim çok pişman. Ne yapmamız gerekiyor? Eşimle cinsel hayatımız devam ediyor, bu şekilde zina mı yapmış oluyoruz, vicdanım rahat etmiyor? 2009.08.06 154814
16 Bir erkek karısını boşadığında iddet dönemi içerisinde Talak Suresinde belirtilen hükümlere aykırı olarak karısını evinden çıkarırsa veya kadın evini terk ederse bu evliliğin hükmü ne olur? Bu durumda, özellikle eşi tekrar evine dönmez ise talak işlemini nasıl tamama erdirmesi gerekir? 2009.08.06 10114
17 Boşanmayla ilgili yazılarınızı okudum. Bu konuyu arkadaşlarla tartışırken aramızda farklı düşünceler oluştu. "Talak ikidir" sözünü ben bir çift iki kez boşanabilir ve tekrar evlenebilir, üçüncüden sonra hanımın bir başkasıyla evlenmeden tekrar eski eşiyle evlenmesinin yasak olduğu şeklinde anladım. Bazı arkadaşlar iddet dönemi içinde barışılmaz ve kesin boşanma olursa, bu durumda eski eşiyle tekrar evlenemeyeceğini; ancak başka biri ile evlenir ve boşanırsa eski eşiyle tekrar evlenebileceğini söylediler. Bir kez boşanma gerçekleşmiş ve iddet süresi içinde barışılmamışsa aynı kişiyle tekrar evlenmesi için bir başkasıyla evlenip bu evliliği de yürütemeyip boşanmış olması mı lazım? Bu konuyu aydınlatırsanız sevinirim. 2009.08.06 12597
18 Talak sırasında iki şahit olmaması durumunda boşanma işlemi gerçekleşmiş sayılır mı, yoksa evliliğin sürdüğü mü kabul edilir? 2009.08.06 23386
19 Ben yedi ay süren bir evlilik geçirdim ve boşanmayla neticelendi. Boşadığım eşime mehrini de vermedim ve ne aldıysam eşya, zinet, elbise vs. hepsini de geri aldım. Dayandığım gerekçe ilmi değildi. Daha doğrusu o anki ruh halimle yaptığım şeylerdi. Gerekçem şuydu: Eşimin gizli bir dost edindiğini öğrendim. Kendisi de bunu itiraf etti. Ancak bu ilişkinin ne boyutta olduğunu bilmiyorum. Kendisi çelişkili ifadelerle ve benim içimde ciddi şüpheler bırakacak şekilde olayı anlattı. Sadece konuştuklarını, arkadaş olduklarını söylüyor. Ama ileri sürdüğü zaman ve mekân tanımlarında çok ciddi çelişkiler var. Velhasıl insan yaptığı bir günahı açıklamayabilir ve benim de görmediğim ve şahidim olmadığı için bu konuda şüpheden öteye gidemiyorum. Dava açtık ve boşandık. Benim yaptığım hareketin dinen hükmü nedir? Yani mehri vermeli miydim ve ona aldığım eşyaları, giyecekleri, zinetleri ondan geri almam doğru muydu? 2009.11.13 21200
20 Kocası tarafından boşanan bir kadın başka biriyle ne zaman evlenebilir? Boşandıktan sonra ne kadar bir süre beklemek zorundadır? 2013.03.14 15059
21 Talak suresinde kadınların iddetleri içinde boşanacağı söyleniyor ve şahit tutulması emrediliyor. Peki, boşama nikâhtan sonra ama zifaftan önceyse de şahit tutulacak mı? 2010.01.27 5454
22 Bir yakınım on gün önce babasını trafik kazasında kaybetti. Bir kadın evlerine gelerek merhumun eşinin 4 ay 10 gün süreyle hiçbir şekilde evden dışarı çıkmaması gerektiğini ve bunun da Kur’an’da yazdığını söylüyor. Böyle bir şey var mı? 2013.04.06 40011
23 Bir videonuzda kocasından ayrılan kadının yeni bir nikâh yapabilmesi için 3 iddet süresi değil sadece 1 iddet süresinin geçmesinin yeterli olduğunu anlattınız. “Yeni bir nikâh için kadının bir temizlik müddeti beklemesi yeterlidir” dediniz. Bu konuda çelişkide kaldım. İddet süresi konusunda net bir cevap alabilir miyim? Yeni bir nikâh için kadın üç iddet mi yoksa bir iddet mi beklemeli? 2013.06.04 11009
24 Erkeğin boşaması ile ilgili yazınızda iki şahit huzurunda boşanmadan sonra hakemlerin devreye gireceğini yazmışsınız. Daha önce yani barıştırma safhasında devreye girmeleri gerekmiyor mu ki boşanma olmasın? 2011.03.09 4696
25 Sitenizde yer alan bir cevabınızda kadının boşanmayı istemesi ve iftidâ yoluyla boşanması durumunda üç iddet süresi beklemesinin gerekmediğini, sadece bir adet görmesinin yeterli olduğunu yazmışsınız. Bunun bir delili var mıdır? 2013.06.14 7672
26 Kur’an’a göre bir talağın/boşanmanın üç ayda tamamlanabileceğine dair bir delil var mıdır? İbn Teymiye buna da bid’i talak diyor. Ama birçok âlimin böyle olabileceğine dair açıklamaları var. Siz ne dersiniz? 2011.03.23 7108
27 İddet döneminde kocasıyla ayrı olan kadına kocasının dönmesi halinde kadının “hayır” deme hakkı var mıdır? 2013.11.08 6605
28 Boşanan kadınların evden çıkmaları veya çıkarılmaları halinde de boşanmanın gerçekleşeceğini yazmış, bunları diğer şartlardan ayırmışsınız. Hepsi de emir değil mi? Bunu nasıl izah edeceksiniz? 2011.03.23 8108
29 Son günlerde “cemaatten ayrılırsam eşim boş olsun” ifadeleriyle bağlılık yemini ettirilen kişilerden söz ediliyor. Bunlar o cemaatten ayrılırlarsa eşleri boş olur mu? 2014.04.09 11735
30 Üç aylık boşanma iddeti içinde erkek karısına geri döndüğü takdirde yeni bir nikâha gerek duyulmuyor. O zaman bu nasıl bir boşanma sayılıyor? Tekrar boşanmak için bir nikâh daha gerekli değil mi? 2011.03.24 7792
31 Boşanmalarda şahit getirilmesi ile alakalı şöyle bir yorum var: “Talak Suresi ikinci ayette gelen işhâd (şahit getirmek) emrinin birinci ayetin başındaki talak emrine (onları iddetleri içinde boşayın) hamledilmesi zahiren pek mümkün görünmemektedir. Bunun yerine firkat kelimesi ile talak süreci bitiminin kastedildiğini kabul etmek ve şahitliği o an için gerekli saymak daha tutarlıdır.” Bu yorum hakkındaki düşünceniz nedir? 2011.04.11 11598
32 Kur’an’a göre yapılmış 3. talaktan sonra kadının iddet beklemesi gerekir mi, gerekmez mi? İddet bekleme konusunda tespit ettiğim hikmetler şunlardır: Birincisi; 1. ve 2. talakta geri dönüş umudu ve hamilelik ihtimali. İkincisi; 3. talakta hamilelik ihtimali ve kötü zandan kurtuluş (hemen evlendiği takdirde zan beslenebilir). Ayrıca hadis kitaplarından “hul’” dan sonra da 1 ay iddet bekleneceğine dair bilgilere ulaştım. Bu durumda kadının iddet beklemeyeceğine dair delilin, iddia eden tarafından getirilmesi gerektiği söylendi. Bu durumda yardımlarınızı bekliyorum. 2011.05.16 9384
33 Kadın iftida yapınca yani kocasından boşanınca ondan aldığını neden vermek zorunda? İşin mantıklı açıklamasını merak ettim, açıklar mısınız? 2011.07.14 23667
34 Kadının iddet beklemesinin asıl sebebinin hamile olup olmadığının anlaşılması olduğunu biliyoruz. Günümüzde tıp ilmi bir kadının hamileliğini kan ve idrar tahlilleriyle 15 gün içinde tespit edebiliyor. Dolayısıyla iddetin de buna bağlı olarak 15 güne düşürülmesi gerekmez mi? 2011.11.25 6772
35 Evli bir kadının plajda mahrem yerlerini bir erkek görürse eşi ile nikâhı bozulur mu? 2012.09.06 15045
36 Nikâh yapılırken kadının üç talaktan birini alma hakkı var mıdır? 2010.01.19 18066
37 Karı-koca arasında cinsel ilişki olmamışsa boşanma durumunda erkeğin kadına mehir vermesi gerekir mi? 2012.09.07 6235
38 Dini nikâh kıyılmış, fakat cinsel birliktelik olmamış. Söz, nişan, resmi nikâh da yok. Bu durumda mehir iade edilir mi ya da mehir verilmediyse verilmesi gerekir mi? 2009.12.30 23692
39 Şarta bağlanan talak (boşanma) geçerli olur mu? 2012.10.05 9880
40 Benim kocam Müslümanken Katolik oldu. Artık onunla nikâhım devam eder mi? Yoksa otomatikman boşanmış mı sayılıyoruz? 2009.12.17 9543
41 Dinimize göre sadece imam nikâhıyla yapılan bir evlilikte, kadın tek taraflı olarak yani Kur’ânî tabirle “iftidâ” ile boşansa aradan uzun zaman geçse de (aynı eşine) tekrar geri dönebilir mi? 2012.11.08 36002
42 Karısının zina ettiğini iddia eden biri bunu 4 şahitle başvurduğu mahkemede ispat edemiyor. Sonunda hâkim bu kişiye “Allah’ın laneti üzerime olsun” diye yemin ettiriyor ve boşanmayı onaylıyor. Fıkıh ilminde böyle bir şey var mıdır? Varsa bunun fıkıh ilmindeki adı nedir? 2010.03.31 5643