Namazını bilerek terkedenlere kaza namazı farz değil mi?
Süleymaniye Vakfı > Kaza Namazı > Yazılı Fetvalar Tarih: 18 Ağustos 2009  
Soru: Peygamberimiz uyuyakalanların ve unutanların vakti çıkmış olsa da namazlarını uyandıklarında/hatırladıklarında kılmalarını emretmiştir. Uyumak ve unutmak fıkıh usulünde ehliyet arızlarından kabul edilir. Böyle kimseler bile namazı kaza etmekle emrolunduklarına göre, hiçbir mazereti olmadığı halde namazı terk edenlerin öncelikli olarak kaza ile emrolunması gerekmez mi? Yani kendilerinden sorumluluğun kaldırıldığı unutan ve uyuyan kimseye kaza farz olunca, bilinçli olarak terk edene evleviyetle farz olmaz mı?
Cevap: 

Uyuyakalanların ve unutanların vakti çıkmış dahi olsa namazlarını uyandıklarında ve hatırladıklarında kılmalarına dair emir Kur’an’ın gereğidir. Çünkü unuttuklarımızdan ve hatalarımızdan Allah bizleri sorumlu tutmayacaktır. (Bakara, 2/286) Bu haller, kulun gücünün yetmeyeceği hallerdir. Allah kullarını güçlerinin yetmediği şeyden sorumlu tutmaz.
 
Vakitle mukayyet olduğu Kuran’la sabit olan namaz, (Namaz inananlara vakitleri belirlenmiş olarak farz kılınmıştır.” Nisa, 4/103) bu belirli vakitler dışında kılınamaz. Bu sebeple Allah Teâlâ, yolculukta bir düşmanla karşılaşan Müslümanların, namazlarını bir rekâta indirebileceklerini Nisa 102. âyette bildirdikten sonra Nisa 103’te bunun sebebi olarak yukarıdaki hükmü zikretmiştir. Kuran’da belirtilen ve Resulullahın sözleriyle teyit edilen mazeret durumları istisna edilmiştir. İstisnai olan bir hüküm kıyası kabul edenlerin kıyas nazariyesine göre bir başka hükme “asıl” olamaz. Mazeret kapsamına girdikleri için vakit şartı düşürülen ve vakti dışında kılmalarına rağmen bu kişilerin mazeretlerinden dolayı sanki vaktinde eda etmiş gibi kabul edildiklerine dair bir hüküm namazı kasten terk edenler için nasıl evleviyetle geçerli olabilir? Bu kişiler vakti dışında kıldıklarında namazlarını kaza değil eda etmiş oluyorlar. Eda edenlerin durumu kaza için asıl olamaz.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu fetva 8210 kez görüntülendi.

Etiketler: ,

Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Günümüzde hocalar tarafından özellikle mübarek gecelerde kılınması söylenen kaza namazları hususuna ne dersiniz? Kaza namazı var mıdır? Ben bir hadiste namazın kazası unutmak ve uykuya dalmak hallerinde olur şeklinde okumuştum. 2009.08.18 26309
2 Hanefi mezhebine göre sünnet namazları kılmayıp onların yerine kaza kılınabilir mi? 2009.08.18 42239
3 Unutulan veya uyuya kalınıp geçirilen namaz için, o kişi uyandığı vakit geçen namazın vaktidir, uyandığında kılabilir. Diyorsunuz. ''O halde sabah namazına niye kalkalım, ne zaman uyanırsak o zaman kılarız!'' Diyen birisine ne cevap vermemiz lazım? 2009.08.18 14130
4 İş yerinde namaz kılmam imkânsız. Çünkü izin vermiyorlar. Bulunduğumuz odadan farklı bir yer yok. Ayrıca abdest alacağım bir yer de yok. Akşam eve gittiğimde yatsı namazını kılıyor ve ardından günlük kazalarımı yapıyorum. Namazlarımın sevapları eksik midir? Ya da başka yapabileceğim bir şey var mı? Hiç kılınmamasından iyidir diye düşünüyorum. 2009.08.18 22944
5 Sorum iş yerinde namaz ile alakalı. Gündüz iş yerinde namazlarımı vaktinde kılamıyorum. Kılamadığım namazlarımı işten gelince akşam kılarsam olur mu? Benim açımdan günah sayılır mı? 2009.08.18 37138
6 Allah Teâlâ, Ramazan ayında hasta veya yolcu olanların oruç tutmayabileceklerini bildirmiştir. Fakat o hasta iyileştiğinde ve o yolcu evine geri döndüğünde Ramazanda tutamadıkları oruçlarını tutmakla yani kaza etmekle mükelleftir. Oruç ibadetinde kaza varsa namaz ibadetinde neden olmasın? Her ikisi de ibadet değil mi? 2009.08.18 4969
7 Fetavay-i Hindiyye'de kaza namazları adlı bölümünü okurken şu fetvaya rastladım. Diyor ki; eğer bir erkek çocuk yatsı namazını kılıp uyusa sonra ihtilam olsa ve tan yeri ağarmadan uyansa o namazı tekrar kılar. Bir de bir kişi bir vaktin namazını kılsa sonra dinden çıksa ve dine tekrar girdiğinde eğer o namazın vakti çıkmamışsa tekrar kılar diyor. Bu bilgiler doğru mudur? 2009.08.18 3997
8 Peygamberimiz uyuyakalanların ve unutanların vakti çıkmış olsa da namazlarını uyandıklarında/hatırladıklarında kılmalarını emretmiştir. Uyumak ve unutmak fıkıh usulünde ehliyet arızlarından kabul edilir. Böyle kimseler bile namazı kaza etmekle emrolunduklarına göre, hiçbir mazereti olmadığı halde namazı terk edenlerin öncelikli olarak kaza ile emrolunması gerekmez mi? Yani kendilerinden sorumluluğun kaldırıldığı unutan ve uyuyan kimseye kaza farz olunca, bilinçli olarak terk edene evleviyetle farz olmaz mı? 2009.08.18 8210
9 Fıkıh ve usul-ü fıkıh kitaplarında "kaza, edâ'yı âmir olan delilin bir gereğidir." İbaresi yer almaktadır. Yani bir şeyi/ibadeti vaktinde yapmayı gerektiren emir, zamanında eda edilmemiş bu görevin kazasını da gerektirir. Bu doğru değil midir? Kaza namazı konusu çerçevesinde bir açıklama yapar mısınız? 2009.08.18 6044
10 Yoğun bakımda yatan hasta kişi namazlarını kazaya bırakıp iyileştikten sonra mı kılması gerekir? 2009.10.23 7239
11 Benim kaza namazlarım var. Bazı arkadaşlar “sünnetleri kılmayıp onların yerine kaza namazlarını kılarsan bu hem kaza namazı olarak geçer hem de sünnetin sevabını almış olursun” diyorlar. Böyle mi yapmam gerekiyor? 2011.01.29 20267