Namaz vakitleriyle ilgili fecr ve felak kelimeleri aynı manaya mı geliyor?
Süleymaniye Vakfı > Namaz Vakitleri > Yazılı Fetvalar Tarih: 29 Ağustos 2012  
Soru: “Fecr” kelimesinin anlamı ‘yarmak’tır diyorsunuz. En’âm 96’da “fâliku’l-isbâh”ın anlamındaki “fâlik” kelimesi de meallerde ‘yarmak’ olarak veriliyor. Ve En’âm 95’te “İnnellâhe fâliku’l-habbi ve’n-nevâ” cümlesi “Şüphesiz Allah taneleri ve çekirdekleri yarandır.” diye meallendirilince otomatik olarak kavram kargaşası yaşanıyor. Sorum şu: Siz “felaka” fiiline ne anlam veriyorsunuz? Sizce “fecera” ve “felaka” fiilleri aynı manaya mı geliyor?
Cevap: 

Fecr (الْفجْر) kelimesi mastar olarak ‘yarma’, ‘akıtma’ ve ‘fışkırma’ anlamlarına gelir. İsim olarak ise ‘sabahın erken saatlerinde güneşten doğu ufkuna ulaşan kızıllık’ demektir. Gecenin sonuna doğru ufkun üst tarafında görülmeye başlayan kızıl ve beyaz ışıklar, zayıf bir ışık kubbesi oluşturarak yavaşça ufka iner. Giderek renkler ayrışmaya ve ufuk açılmaya başlar. Sonra fecrin, yani ufka gelen kızıl ışıkların, ufuk boyunca kümeleşerek bir kızıl ışık kuşağı oluşturduğu görülür. Onun üstünde de beyaz ışık kuşağı oluşur. Bu sırada yeryüzü karanlık olduğu için kara parçası, ufuk boyunca uzayan siyah bir kuşak gibi gözükür. Bu kuşaklar şüpheye yer kalmayacak şekilde netleşince ışıklar ikiye ayrılmış, ikinci doğuş başlamış olur. O ana kadar olan aydınlık, seher vakti aydınlığıdır, onunla sabah namazı ve oruca başlama vakti girmez. O aydınlık insanları yanılttığı için ona “fecr-i kâzib” denir.

“Fâliq’ul-ısbâh (فَالِقُ الْإِصْبَاحِ) sabahı bölen Allah” anlamına gelir. Allah, seher vaktinin başından itibaren ufuktaki karanlıkla karışık olan kızıl ve beyaz ışıkları,  kızıl ve beyaz ışık kuşağıyla böler. Dolayısıyla “fecr” ufku yararak seheri ayıran kızıl ışığın adı, Fâliq de o yarmayı yapan zat yani Allah Teala’dır.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Sabah namazını, sabah ezanı okunduktan sonra en az 15 dk sonra kılmak gerekiyormuş, bu doğru mu? 2009.08.25 48631
2 Namaz vakitlerinde ve imsak vakitlerinde (özellikle ramazanda imsak vakti önemli oluyor) piyasada iki değişik takvim ve imsakiye bulunuyor. Bunlardan hangisi doğrudur? Diyanetinki doğru mudur? Buna göre namazlarımızı kılabilir miyiz? Diğer takvimi kullananlar ise kendilerininkinin doğru olduğunu, müslümanların yıllardır bu takvimi kullandığını, Osmanlı zamanında da bu takvimin kullanıldığını, dolayısıyla Diyanet Takvimi'nin yanlış olduğunu söylemektedirler. Temkin vakitlerinin ihmal edildiğini söylemektedirler. Biz hangisine inanalım, hangisi doğru? 2009.08.21 21865
3 Namaz vakitleri ile ilgili bir soru sormak istiyorum: Namazların gece zifiri karanlık çökünceye kadar kılınması mı gerekiyor yoksa zifiri karanlık çökse de kılınabilir mi? Akşam namazının ardından hemen yatsı kılınır mı? Sizin bir sohbetinizde "zifiri karanlık çöktü mü yatsının vakti bitmiştir" diye dinledim. Emin olmak için tekrar soruyorum. 2009.08.21 17035
4 Yatsı namazının son vakti ne zamandır, gece saat kaça kadar kılınabilir? 2009.08.21 50578
5 Hocamız sabah namazının ışığın yoğunlaştığı zamanda başladığını ve güneşle bittiğini söylüyor. Şimdi buna göre bugün için örnek verirsek: 6:25 civarlarında sabah namazı başlıyor ve 7:15 te bitiyor. Sabah namazının bu kadar kısa bir süreye indirilmesi acaba olabilir mi? Lütfen sadece ama sadece Kuran'dan örnek vererek açıklar mısınız? 2009.08.21 27198
6 Sabah namazı, gece namazı mıdır, yoksa gündüz namazı mı? Bir ayette Allah Teala "gündüzün bölümlerinde namaz kıl, özellikle de sabah namazına dikkat et, önem göster" diyor. Buna göre gündüzün bölümlerindeki namazlardan bahsederken siz "gündüz namazlarını kıl özellikle bunlardan olan sabah namazını da" anlamaz mısınız? Ama hocamız sabah namazını "geceleri çoğuldur, çoğul da en az üçtür" diyerek gece kılınan namaz olarak niteledi. Bu işin aslını Kuran'dan açıklar mısınız? 2009.08.21 8862
7 Televizyonda bir hoca “Cuma namazının öğle vakti olduğunun Kur’an’da bir delili yok, ikindi de olabilir. Eğer peygamberimizin uygulaması olmasa bunu anlamamız kesinlikle mümkün değil!” dedi. Kafamız karıştı. Kur’an’da gerçekten de cuma namazının öğle vakti olduğunun bir delili yok mu? 2014.04.04 10094
8 Sabah namazı imsakten önce kılınabilir mi? 2010.02.11 66038
9 Namaz esnasında namaz vakti çıkarsa namaz bozulur mu? 2010.04.30 12692
10 “Cuma gecesi” ne zaman oluyor? Efendimizin (sav) “cuma gecesini değerlendirin” şeklinde hadisleri var. Buna göre cuma gecesi, perşembeyi cumaya bağlayan gece mi, yoksa cumayı cumartesiye bağlayan gece mi olmuş oluyor? 2011.07.05 52074
11 “Kur’an’a göre farz namazlar, kaç vakit ve kaç rekattır?” sorusuna 16 Şubat 2011 tarihinde verdiğiniz görüntülü cevapta aynen şu ifadeyi kullanıyorsunuz: “Namazın 5 vakit olduğu, hiç kimsenin şüphe etmeyeceği kadar açık ve nettir Kur’an-ı Kerim’de.” Süleyman Ateş Hoca da 7 Eylül 2011 tarihinde “Namaz kaç vakit?” başlıklı soruya sitesinde verdiği cevapta “Kur’an’da 3 vakit namazdan söz edilir. Öğle ile ikindi namazları, Kur’an ile sabit değildir.” diyor. Her ikinizin de görüşünüze kanıt olarak kullandığınız ayet aynı: Hud suresi 114. Şimdi Allah için, kendinizi, sizi tanımayan, dışarıdan sizi dinleyen/okuyan üçüncü bir şahıs yerine koyun. Bir tarafta bir âlim, 20 senenin üzerinde Fetva Kurulu Başkanlığı’nı yaptığını söylüyor. Bir tarafta diğer bir âlim, 40 seneden fazla vaktini Kur’ân’a adadığını ve onu anlamak için çaba sarf ettiğini söylüyor. Sonra her ikisi de aynı ayeti Arapça okuyarak farklı anlıyor. Şimdi bu kişinin aklına şöyle sorular gelmez mi? Bu âlimler 20 ya da 40 senede Arapça’daki tekil çoğul kavramını öğrenememişler mi? Yoksa bilerek kasıtlı saptırma yoluna mı gidiyorlar? Arapça, anlaşılması bu kadar zor bir lisansa böyle tek bir ayeti bile bu kadar uzman iki kişi, bu kadar farklı anlıyorsa bu insanların diğer konularda yazdıkları/söyledikleri şeylerin doğruluğuna nasıl inanacağız? Çok iyi Arapça bildiğinden şüphe duyulmayan bu hocalar bile bu dili anlamıyorlarsa kim anlıyor? Eğer ayetin anlamı çok açık ise nasıl farklı anlaşılabiliyor? Yok, eğer farklı yorumlanmaya müsait ise nasıl oluyor da bu 2 âlim bu kadar net cevap verebiliyorlar? 2011.09.15 76450
12 “Fecr” kelimesinin anlamı ‘yarmak’tır diyorsunuz. En’âm 96’da “fâliku’l-isbâh”ın anlamındaki “fâlik” kelimesi de meallerde ‘yarmak’ olarak veriliyor. Ve En’âm 95’te “İnnellâhe fâliku’l-habbi ve’n-nevâ” cümlesi “Şüphesiz Allah taneleri ve çekirdekleri yarandır.” diye meallendirilince otomatik olarak kavram kargaşası yaşanıyor. Sorum şu: Siz “felaka” fiiline ne anlam veriyorsunuz? Sizce “fecera” ve “felaka” fiilleri aynı manaya mı geliyor? 2012.08.29 5719