Nafile oruç bozulduğunda ne yapmalıyız?
Süleymaniye Vakfı > Oruç > Yazılı Fetvalar Tarih: 25 Ağustos 2009  
Soru: Nafile oruç bozulduğunda yerine tutulması gereken oruç farz mı yoksa vacip mi olur?
Cevap: 

Nafile orucu bozanların kaza orucu tutacağına dair şöyle bir hadis bulunmaktadır:

Aişe radıyallâhu anhâ demiştir ki: “Biz oruçlu iken Hafsa ile bana bir hediye getirildi. Biz de oru­cumuzu bozduk, sonra Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem odaya girdi. Kendisine: “Ya Resûlallâh! Bize bir hediye getirildi, onu canımız çekti ve orucumuzu bozduk”, dedik. O da “Size günah yok (ancak) onun yerine başka bir gün oruç tutu­nuz” buyurdu. (Tirmizî, Sıyâm, 36; Ebû Dâvûd, Savm, 73)

İmam-ı Azam ve İmam Mâlik bu hadise dayanarak başladığı nafile orucu bozan kişiye ka­zanın vacip olduğunu söylemişlerdir. Gerçi bu hadis zayıftır. Çünkü râviler arasında tenkide uğrayan Zümeyl vardır. Fakat bu hadis İbn Hibbân, İbn Ebî Şeybe ve Taberânî tarafından başka senedlerle de rivayet edilmiştir.

Bu görüşte olanlar ayrıca “Amellerinizi bozmayınız” (Muhammed, 47/33), ve “orucu geceye kadar tamamlayınız” (Bakara, 2/187) manalarındaki ayetleri de görüşlerine delil almışlardır. Çünkü bu son ayette, orucun geceye kadar tamamlanması emredilirken farz veya nafile olduğu­na dair bir ayırım yapılmamıştır.

Konu ile ilgili olarak Ömer Nasuhi Bilmen’in Büyük İslam İlmihali‘nde şu bilgiler yer almaktadır:

“Nafile oruçların tutulmalarını zorunlu kılacak dinde bir sebep yoktur. Bunlar, yalnız sevap kazanmak için dileyenlerin tutacakları oruçlardır. Ancak böyle bir oruç tutulmaya başlandıktan sonra bozulacak olursa, onun kazası gerekir. Bu kazanın sebebi de, böyle bir ibadete Hak rızası için başlanmış olmasıdır ki, bunu yarıda bırakmak caiz olmayacağından kaza şeklinde tamamlanması vacip olur.” (Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihali, İstanbul, 1986, s. 255-256.)

Şâfiî ve Hanbelîler ise nafile orucu bozmanın kazayı gerektirmediği görüşündedirler.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu fetva 72418 kez görüntülendi.
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Kan, idrar vs. gibi tahliller orucu bozar mı? 2009.09.28 87210
2 Bazı senelerde Ramazanı 30 a tamamladığımızda bayram gününe geliyor. Bayram günü oruç oluyoruz. Bu orucun bayramdan sonra mı tutulması gerekiyor? Yoksa bayram günü de oruçlu olmak mı gerekiyor? 2009.09.28 37703
3 Sahuru yaptık, ezan okundu ve oruca başladık. Hemen sonra İstanbul'dan memlekete gitmek için yolculuğa çıkacağız. Bir yerde mola verdik. Ama orda hala sabah ezanı okunmamış. Biz orada okunmadı diye bir şeyler yiyip içebilir miyiz? 2009.09.28 65859
4 Dişçide diş temizletmek, yıkatmak orucu bozar mı? 2009.09.28 45353
5 Bir arkadaşım hocalardan birine sormuş. İstanbul'da sahur yapıp Ankara'ya giden bir vatandaş (ya da İstanbul'dan daha doğuda bir yere) Ankara'da orucunu açmak için İstanbul ezanını beklemeliymiş. Ben de arkadaşıma "tersi durumda ne olacak? Ankara'da sahur yapıp İstanbul'a giden bir vatandaş Ankara ezanıyla orucunu mu açacak?" diye sordum, cevap veremedi. Bu işin doğrusu nedir? 2009.09.28 64758
6 Ramazan'ın 30 gün olduğunun delili var mı? 2009.09.28 51243
7 Kocaeli Körfez ile il merkezi arasında 20 km olması nedeniyle iftar 1 dakika geç açılmakta iken İstanbul'da Tuzla ile Bakırköy aynı anda iftar etmektedirler. İki ilimiz de büyükşehir statüsünde olmasına ve büyükşehir sınırlarının bütün ilçeleri kapsamasına rağmen iftar açısından neden farklı uygulama yapılmaktadır? 2009.09.28 20245
8 Ramazanda lokantaların, kafeteryaların, dönercilerin vs. açık tutulması caiz midir? Buradan elde edilen kazanç haram olur mu? 2009.09.28 36187
9 Alzheimer hastası bir kişi, bir dakika içinde oruç tuttuğunu unutmaktadır. Hatırlatıldığında da tekrar unutması birkaç dakika sürüyor. Böyle biri oruç tutabilir mi? 2009.09.28 18717
10 Diyalize giren böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2009.09.28 14707
11 Oruçluyken ağızda karanfil kökü bulunmasında sakınca var mı? 2009.09.28 38077
12 Bayanlar evlerinde nasıl itikâfa girerler? Bir de en az üç gün diye duydum daha az olamaz mı, mesela bir gün akşama kadar? 2009.09.28 37926
13 Oruçlu iken saç boyamak orucu bozar mı? 2009.09.28 158995
14 Her Ramazanda ailecek bir sorun yaşıyoruz. Bu sorun iftar vaktiyle ilgili. Babam "orucu ezanla açın", annemse "ezandan 30 dk sonra açın" diyor. Hangisi doğru, ne yapmalıyız? 2009.09.28 31478
15 Oruçluyken yemeğin tadına bakmak caiz mi? Orucu bozar mı? 2009.09.28 39273
16 Bir insan eğer keyfi oruç tutmuyorsa yani hiçbir mazereti yokken oruç tutmuyor ve namaz kılmıyorsa o insana iftar yemeği verilir mi veya çağırılır mı? 2009.09.28 28348
17 Niyet ne demektir? 2009.08.25 12767
18 Bazıları oruca bir gün önceden başlamakta, hilalin görüldüğünü iddia etmektedirler. Bunun doğrusu nedir? Neye göre amel edeceğiz? 2009.08.25 14854
19 Oruç nedir? Tarifini yapar mısınız? 2009.08.25 9092
20 Ramazan orucuna ne zaman ve nasıl niyet edilir? 2009.08.25 64775
21 Ramazanda kimlerin oruç tutması gerekir? 2009.08.25 10964
22 Ergenlik çağı hakkında bilgi verir misiniz? 2009.08.25 14679
23 Oruca ve bayrama başlama ile ilgili bir soru soracağım: Ben yurtdışında yaşıyorum ve yaşadığım ülkede ramazan genellikle Türkiye ve Arabistan’a göre hep bir gün geç oluyor. Ben genellikle Arabistan’ı baz alarak oruca başlıyorum ve bayramı da ona göre yapıyorum. Ama çevremdeki müslüman arkadaşlarım bana hangi ülkede yaşıyorsan o ülkeye uyman gerekir diyor. Bir defasında ramazan Araplara göre 2 gün geç, Türkiye’ye göre de 1 gün geç oldu. Şimdi burada nereye uymak gerekir? Yaşadığım ülkeye mi, yoksa Arabistan’a göre mi? Ayrıca bu sene yine körfez ülkeleri Ramazan'a bir gün erken başladılar. Biz ne yapacağız? 2009.08.25 17478
24 Bakara sûresi 187. ayette geçen "tan yerinin ağırmasından gece oluncaya kadar orucu tamamlayın" ayetini siz "akşam" olarak çevirmişsiniz. Arapça "leyl" kelimesi geçmiyor mu orada ve de leyl gece demek değil mi? 2009.08.25 13236
25 Diyabet hastalarının Ramazan ayında oruç tutmaları gerekir mi? 2009.08.25 18862
26 Bir müslüman Ramazan günü oruca niyet etmemiş olsa akşama kadar bir şeyler yiyip içebilir mi? 2009.08.25 90687
27 Diş fırçalamak orucu bozar mı, bozmaz mı? 2009.08.25 32417
28 Diş fırçalamak ve misvak kullanmak orucu bozmaz dediniz. Misvak; tadı olmayan, ağızda lezzet bırakmayan bir ağaç parçasıdır. Diş macunu ise nane esansı ve şeker ihtiva eder. Acaba onların ağızda bırakacağı tad orucu bozmaz mı ? 2009.08.25 29618
29 Diş çektirmek için anestezi gereklidir. Bu da, diş etlerine enjekte edilen anestetik madde ile yapılır. Enjeksiyon ile vücuda herhangi bir şey ithali ise orucu bozar. Anestezisiz diş çektirmek mümkün olmadığına göre diş çektirmenin orucu ne suretle haleldar etmeyeceğini anlayamadım, lütfen beni aydınlatır mısınız? 2009.08.25 20918
30 Oruçlu bir kişi ağzını su ile çalkalayıp tükürse ağzında kalan yaşlık orucuna engel olur mu? 2009.08.25 58477
31 Oruçlu kişi birine sövse ve hakaret etse orucu bozulur mu? 2009.08.25 24368
32 Ramazan günü gündüzün uyuyan bir kimseye uykuda banyo yapması gereken bir hal olsa orucu bozulur mu? 2009.08.25 100958
33 Bir kişi akşam hanımıyla beraber olsa fakat abdest almadan uyusa, sahura kalkamadan sabah uyansa ve işe geç kaldığından dolayı banyo yapmadan oruç tutabilir mi? 2009.08.25 351428
34 Kan vermek, bağışlamak orucu bozar mı? 2016.06.08 22997
35 Oruçlu iken vücuda adale ve deri için sürülen visk, krem vs. orucu bozar mı? 2009.08.25 77191
36 Oruçlu olan bir kişi şehvetle hanımını öpebilir mi? 2009.08.25 29262
37 Oruçluyken nişanlımla el ele tutuşabilir miyiz, haram mıdır? 2009.08.25 28363
38 Bir bayanın erkek arkadaşıyla yanak yanağa öpüşmesi, el ele tutuşup sarılması sonucunda ıslaklık hissedilse fakat şehvet duyulmazsa acaba orucu bozulur mu, kaza veya kefaret gerekir mi? 2009.08.25 33873
39 Oruçlu iken kız arkadaşımı öpmem ya da sarılmam (boşalma olmadan) orucumu bozar mı? 2009.08.25 131863
40 Oruçluyken sabah namazından sonra tahrik edici bir rüya görsem orucum bozulur mu? Bir de boy abdesti alırken oruç bozulur mu? 2009.08.25 49942
41 Yaklaşık üç sene kadar hastalıkla uğraştım. Bu müddet içerisinde Ramazan oruçlarımı tutamadığım gibi, bütçem zayıf olduğu için fidyesini de verememiştim. Şimdi ise, hamdolsun sağlığıma kavuştum ve bütçem düzeldi. Acaba tutamadığım oruçların fidyelerini toptan bir fakire vermem caiz midir? 2009.08.25 11687
42 Özürlü veya özürsüz olarak oruç tutmayan bir kişi, kendi yerine bir başkasına oruç tutturabilir mi veya tutamadığı günler yerine fidye verebilir mi? 2009.08.25 20569
43 Sabah namazını, sabah ezanı okunduktan sonra en az 15 dk sonra kılmak gerekiyormuş, bu doğru mu? 2009.08.25 46911
44 Başta astım olmak üzere birçok hastalıkta kullanılan spreyler orucu bozar mı? 2009.08.25 47553
45 Keyfi olarak tutulmayan ramazan orucunun cezası nedir? 2009.08.25 52210
46 Oruçluyken duş almak veya denizde yüzmek orucu bozar mı? 2009.08.25 89951
47 Oruçluyken aşırı bir şekilde diş ağrısı tutan bir kişi ağrı kesici yutsa ne lazım gelir? 2009.08.25 21225
48 Ağlarken gözyaşı yutmak orucu bozar mı? 2009.08.25 29244
49 Ben Kosova'da yaşıyorum. 3 gün sonra Türkiye’ye gideceğim. Kosova'dan Türkiye uçakla yaklaşık 1 buçuk saat sürer. Şimdi benim oruç tutmam caiz midir değil midir? 2009.08.25 75556
50 Benim hastalık sebebiyle tutamadığım beş senelik ramazan orucu borcum bulunmaktadır. Bu beş senelik borcumu oruç tutarak mı ödeyeceğim veya bedel ödeyerek de borcu ödeyebilir miyim? 2009.08.25 13113
51 Fitil kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 44252
52 Ağda yapınca oruç bozulur mu? 2009.08.25 108751
53 Oruçlu iken ağız yarası için gargara yapmak orucu etkiler mi? Etkilerse ne kadar etkiler ve etkileri nelerdir? 2009.08.25 45461
54 Unutarak yemek içmek orucu bozar mı? 2009.08.25 28662
55 Recep, Şaban ve Ramazan ayları ile Recep, Zilkade, Zilhicce ve Muharrem aylarının birbirlerinden farkı nedir? 4 haram ay diyorsunuz, peki Ramazan ayı bunun neresinde? 2009.08.25 66866
56 KPSS'ye hazırlanan bir öğrenciyim. Daha önce sınavlara hazırlanırken oruç zamanı derslerden düşüyor, anlayamıyordum. Bu sene de KPSS oruç zamanına denk geliyor. Oruç tutarsam bu, derslerimi mutlaka etkileyecek. Dinimizde kolaylıklar olmalı. Ne yapmam gerekiyor hocam? Orucun kazası olur mu? Tutmayıp kazaya bırakabilir miyim? 2009.08.25 45846
57 Niye her sene 10 gün önce tutuyoruz? 2009.08.25 24619
58 Çocuklarımıza kaç yaşlarından itibaren oruç tutturmamız gerekiyor? 2009.08.25 74461
59 Ramazan ayı gelmeden bir iki gün önce oruç tutulmaması gerektiği doğru mudur? 2009.08.25 11926
60 Kasıtlı olarak oruç tutmayan müslim veya gayrimüslim kimselere ikramda bulunmak şer’an caiz midir? 2009.08.25 10671
61 Dudağa sürülen ruj orucu bozar mı? 2009.08.25 45383
62 İftarı hurma ile mi açmak gerekir, su ile mi? 2009.08.25 13336
63 Sigara neden orucu bozuyor anlamış değilim. İzah edebilir misiniz? Doyurucu ya da vücuda gıda veren bir şey değil. Sigara içenler bu bağımlılık yapan maddeye olan bağımlılıklarından dolayı oruçlarını tutamıyorlar. 2009.08.25 21336
64 Nafile oruç bozulduğunda yerine tutulması gereken oruç farz mı yoksa vacip mi olur? 2009.08.25 72418
65 Peygamberimiz iftardan sonra nasıl dua ederdi? 2009.08.25 11440
66 Banyo yapmak orucu bozar mı? 2009.08.25 70985
67 İğne yaptırmak ve serum kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 32336
68 Sadece Cuma günleri oruç tutulur mu? Perşembeyi veya cumartesiyi de eklemek gerekir mi? 2009.08.25 175449
69 Neden Ramazan ayına 11 ayın sultanı denilmektedir? Hicri takvimde de 12 ay yok mudur? 2009.08.25 21334
70 Ramazan bu yıl da yaz tatiline denk geldi. Oruç tutanlar nelere dikkat etmeli? Ramazan ayında tatil yapılır mı? Sahil yörelerinde tatil yapmakta olan veya oralarda yaşayanlar nelere dikkat etmeli? Oruçlu kişiler denize veya havuza girerse oruçları bozulur mu? 2009.08.25 11274
71 Mayolu erkek-kadın görünce oruç bozulur mu? 2009.08.25 25411
72 Tatil yörelerindeki beach olarak adlandırılan sahil bar-cafe benzeri alanlarda iftar açmakta sakınca var mıdır? İftarın nerede açıldığı önemli midir? 2009.08.25 13159
73 Alkol kullanan ama Ramazanda alkolü bırakıp, oruç tutanların oruca başlamadan ne kadar süre önce içkiyi tamamen kesmeleri gerekir? 2009.08.25 32703
74 Ramazanda ezan okunduğunda önce akşam namazını mı kılmak gerekir yoksa yemeğimizi yemek mi? Kur'an ve sünnet ışığında tercihimiz ne olmalı? Ya da ezan okununca orucu açıp, yemek yemeden akşamın farzını kılıp sünnet kılmadan, dua etmeden, tesbih çekmeden, ondan sonra yemek yemek mi? Bütün ilçede bu konuda bir yanlışlık zinciri var, aydınlatmanızı rica ediyorum. 2009.08.25 29203
75 Ramazanda bütün bir ayı oruçlu geçirmek için adet geciktirici ilaç alıp adet olmayan bayanlar var. Bunun dinen bir zararı var mı? 2009.08.25 22474
76 Oruç tutması mümkün olmayacak derecede hasta, yaşlı veya güçsüz olanlar ne yapmalıdır? 2009.08.25 57054
77 Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir? 2009.08.25 21958
78 Sitenizde bir kadının kocası huysuz ise o kadın yemeğin tuzuna bakabilir diyorsunuz. Sitenizde her şeyi delillendirirken bunu hangi delile dayandırdınız? Lütfen açıklar mısınız? 2010.09.01 11182
79 Oruçlu iken rahatsızlıktan dolayı kadın hastalıkları doktoruna gitmek, muayene olmak orucu bozar mı? 2011.08.19 46366
80 Oruç tutan kişinin bu yaz ayında susuzluktan gücü kalmasa ne yapması gerekir? 2013.07.26 13465
81 KOAH hastalarının hava (kompresör yardımıyla) ile kullandığı inhalasyon ilaçları orucu bozar mı? 2016.06.08 1616
82 Her kim Şevval ayında 6 gün oruç tutarsa 1 sene oruç tutmuş gibi olur diye bir hadis var. Acaba bu ne kadar sağlam? Duyduğuma göre Ebu Hanife ile İmam Malik bu oruca mekruh demişler. Şunu da sormak istiyorum: 6 gün tuttuk diye neden 1 sene tutmuş gibi sevap alıyoruz? Bunu açıklar mısınız? 2010.09.22 22360
83 Ramazanın başlangıcı ve bitişi hesapla mı belirlenir, yoksa hilalin görülmesi ile mi? Buna göre 2013 yılı Ramazan ayı hangi gün başlayacak ve bayram hangi gün olacaktır? 2013.07.08 24876
84 Ben denizciyim. Gemide çalışıp seyahat halinde olanlar seferi sayılırlar mı? Dinimiz bu konuda ne hüküm veriyor? 2013.07.29 8059
85 Oruçluyken birine küfür edince oruç bozulur mu? 2016.06.14 2842
86 Hocam aşure gününde oruç tutmanın hükmü nedir? Kaç gün tutulması tavsiye edilir? Bir de Muharrem ayına mahsus özel bir ibadet var mıdır? 2010.12.14 42142
87 Ramazan haricinde pazartesi ve perşembe oruçlarını tutarken sahura kalkmak şart mıdır? Bazıları şart olduğunu söylüyorlar. Geç yatmak zorunda kaldığım için gece kalkmakta çok zorlanıyorum. Oruç tutamaz mıyım? 2012.03.21 26940
88 Oruçluyken gusül abdesti almak mümkün. Ancak istenmese de boğaza mutlaka su kaçıyor. Bu durumda ne yapılması gerekir? Oruç bozulmuş olur mu? 2013.07.30 28289
89 Kazaya kalan 7 gün orucumu topluca tutmayı düşünerek “7 gün orucumu ara vermeden tutayım” hesabıyla tutmaya başlasam, ara vermem halinde bir sorumluluğum olur mu? Ara vermeden tutmam zorunlu olur mu? Veya bu şekildeki düşünce adak gibi kabul edilebilir mi? 2011.04.05 10524
90 Hiperbarik oksijen tedavisi orucu bozar mı? 2012.08.01 4627
91 Oruçluyken âdet olan kadının orucu bozulur mu? 2013.08.01 82189
92 Ramazanın bu yaz sıcaklarına gelmesi sebebiyle zorlanacağız gibi. Çok sıcak olduğu günlerde 2 gün tutulup bir ara verilmesi veya kışın tutulması gibi bir uygulama daha önce olmuş mudur? 2011.07.29 16630
93 Bir ramazan ayında isteyerek 1 gün orucumu bozdum. Bunun kefareti ne şekildedir? Parayla ödenebilir mi? Kıstası nelerdir? 2012.07.17 29558
94 Hamile veya emzikli kadınların Ramazanda oruç tutmaları şart mıdır? Bunlar oruç tutmazlarsa daha sonra kaza mı edecekler, yoksa fidye mi ödeyecekler? 2014.06.28 125092
95 Şeker, tansiyon ve migren gibi kronik hastalığı bulunan kişiler oruç tutmalı mıdırlar? Mesela ben tansiyon hastasıyım ve sabah-akşam kullanmam gereken ilaçlarım var. Ne yapmamı tavsiye edersiniz? 2011.08.01 22121
96 Midemde sorun var. Günde 3 kez aç karnına ilaç kullanmam lazım. Kullanmayınca kusuyorum. İlaç kullanırsam orucum bozulur mu veya oruç tutmam farz mı? 2012.08.03 9348
97 Oruç tutmak için sahura kalkmak şart mı? 2015.06.19 3802
98 Ben sigarayı bırakmaya çalışıyorum bunun için nikotin bandı kullanıyorum. Acaba bu nikotin bandını oruçlu iken de kullanabilir miyim? Bir hoca “nikotin bandı orucu bozar”, diğeri “bozmaz” diyor. Hangisi doğru? 2011.08.02 10120
99 Oruçlu iken iradem dışında kustum. Orucumu bozup sonradan kaza edebilir miyim? 2012.08.10 48992
100 KPSS, LYS vs. gibi Ramazanda sınavı olan öğrencilerin oruç tutmama ruhsatı var mı? 2015.06.20 9781