Konut kredisinde bankalarla katılım bankaları arasında fark var mıdır?
Süleymaniye Vakfı > Katılım Bankaları > Yazılı Fetvalar Tarih: 06 Mayıs 2011  
Soru: Kredili ev ve araç almanın peşin fiyatı ve taksitli fiyatı belli olduğundan dolayı, bankaya ipotekli olup bedelinin banka tarafından alıcıya ödenmesi aynı konuyla benzerlik taşımaktadır. Bu da murabaha mıdır? Bu olayın ille de katılım bankası aracılığıyla olması gerekmekte midir?
Cevap: 

Mevcut kredili ev alım/satımı işlemlerinde (faizli) banka, müşteriye belli miktarda kredi verir. Fakat krediyi, müşteriye teslim etmeyip, konutu satana, müşteri adına teslim eder.

Müşteri aldığı kredi ve başlangıçta belirlenen faizi kadar bankaya borçlanır. Bu işlemde banka konutu satın alıp, müşteriye satmamakta; müşterinin fiilen ve hukuken satın aldığı konutu finanse etmekte; müşteriye borç vermekte, karşılığında ise faiz almaktadır.

Katılım bankalarında da şayet aynı uygulama varsa hüküm aynı olur.

Eğer katılım bankaları, konutu, sahibinden peşin olarak alır, size vadeli şekilde satarsa veya finansal kiralama yaparsa alışverişinize haram karışmaz.

Ödenen meblağın ve vade farkının önceden belirli olması değil, bu ödemelere temel teşkil eden işlemin hukuki yapısı hüküm bakımından önemlidir. Kısaca borçtan elde edilen gelir faiz, ticaretten elde edilen gelir ise kâr olup helaldir.

Doç. Dr. Servet Bayındır

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Bu fetva 14294 kez görüntülendi.
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Türkiye'de faaliyet gösteren finans kurumlarının katılım hesaplarına para yatırabilir miyiz? Bir sakınca var mıdır? 2009.08.18 24506
2 Bir katılım bankasından kâr payı ile para çekmek istiyorum. Acaba çekeceğim bu para haram mı, faize girer mi? 2009.08.18 28836
3 Özel Finans Kurumlarından nakit para alıp araba veya ev almak caiz midir? Çünkü bu bankalar faiz değil kar payı alıyorlar. Fakat aldıkları bu kar payı diğer bankaların faiz oranlarına denk gibi bir şey. Bu konuda bize yardımcı olursanız çok memnun olacağım. 2009.08.18 48138
4 Kredili ev ve araç almanın peşin fiyatı ve taksitli fiyatı belli olduğundan dolayı, bankaya ipotekli olup bedelinin banka tarafından alıcıya ödenmesi aynı konuyla benzerlik taşımaktadır. Bu da murabaha mıdır? Bu olayın ille de katılım bankası aracılığıyla olması gerekmekte midir? 2011.05.06 14294
5 Katılım bankaları, verdikleri kredilerde kredi sağlanan malı kendi üzerlerine geçirmiyorlar. Yani resmi olarak malı alıp satmıyor, sadece sözlü satış yapıyorlar. Bu konuyla ile ilgili bir soruya “Bahsettiğiniz sözlü satış da aslında bir satış değildir. Çünkü satışla ilgili hiçbir hukuk doğmamakta, katılım bankası satıcı sorumluluğunu üstlenmemektedir. Yapılan işlem, her iki durumda da borç vermektir. Borçtan elde edilen gelir de faizdir." cevabını vermişsiniz. Peki, eskiden tapu, ruhsat mı vardı? Bütün mallar sözlü anlaşma ile alınıp satılmıyor muydu? O satışlar geçersiz miydi? Bir karı koca, resmi nikâh kıymasa yani resmi belgeye imza atmasa sadece sözlü olarak dini nikâh kıysa nikâhları boş mudur? Ben, bakkaldan 5 TL'ye yarım kilo peynir alsam bakkalla sözleşme mi imzalamam gerekir? Bu peyniri götürüp başkasına 6 TL'ye satsam bakkaldan sadece sözlü olarak satın aldığım için bu satış caiz olmaz mı? 2011.09.30 15096
6 Günümüzde hem faizli bankalar hem de faizsiz çalıştığını ileri süren katılım bankaları, “Altın Hesabı” adı altında hesap açarak müşterilerini bu hesaplara altın yahut altına endeksli para yatırmaya davet etmekteler. Bu hesapların işleyişi ve bu hesaplara para yatırmanın fıkhi hükmü hakkında bilgi verir misiniz? 2012.02.29 67050
7 Biz ortaklı bir firmayız. Benim hissem %17. Kamyon ve makine ekipmanı alacağız. Ben katılım bankasından leasing yapalım diyorum, diğer ortaklar faizli bankadan daha uygun olacağını söylüyorlar. Faizli bankalardan leasing ile kamyon almak caiz midir? Caiz değilse ve faizli bankadan leasing alınırsa ben ne yapmalıyım, şirketten ayrılmalı mıyım? 2012.03.06 5109
8 Ben yaklaşık 5 yıldır bir katılım bankasında çalışıyorum. Yıllardır inanarak yaptığım işimde son 1 senedir kuşkular ortaya çıkmaya başladı. Özellikle son “bedelli askerlik kampanyası” ile işimden soğumaya başladım ve artık bankalarla aramızda pek fark kalmadığına inanmaya başladım. Benim buradan aldığım maaş bana haram olur mu? 2013.01.07 11953
9 Katılım bankasına yatırılmış olan kâr-zarar hesabındaki paranın zekâta tabi kısmı var mıdır? Başka bir deyişle elde edilen kazanç mı zekâta tabidir, anapara mı? 2013.04.09 10850
10 Malumunuz olduğu üzere katılım bankaları, alım satım işlemlerinde finanse ettikleri ürünü satıcıdan fatura ile alarak aktiflerine geçiremiyor ve müşteriye de fatura keserek satamıyorlar. Bu durum banka içinde sorulduğunda ise murabaha işleminin sözlü alım-satım ile yapıldığı söyleniyor. Ancak mevcut durumda “sözlü alım-satım” %10 oranında dahi uygulanmıyor. Bu durumda yapıldığı söylenen murabaha işlemi muallâkta kalmış olmuyor mu? Hâlbuki banka bu işlemden elde ettiği kazançları katılım hesaplarına kar olarak dağıtıyor. Bu durumda banka ne yazılı ne de sözlü olarak gerçekleşmemiş bir alım-satım işleminden elde ettiği kazancı, katılım hesabı sahiplerine kar payı adı altında dağıtarak onları faize bulaştırmış olmuyor mu? 2010.02.08 12403
11 Leasing nedir? Caiz olup olmadığı hakkında bilgi verir misiniz? 2009.12.23 21229
12 Katılım bankalarının kredi kartı borcu ödenmeyince aldıkları cezanın diğer bankalardan farkı var mı? 2009.12.11 11235
13 Ben sizin katılım bankalarından araba almak için kullanılan krediyle ilgili fetvanızı okudum ama anlayamadım. 15.000 TL kredi çekilip 20.000 TL ödendiği zaman fazlalığın faiz olacağını belirtiyorsunuz. Ardından da banka arabayı 15.000 TL karşılığında alıp size satarsa bunun caiz olduğunu söylüyorsunuz. Sorum şu: Katılım bankaları zaten elden para vermiyor. Almak istediğim arabayı ben belirliyor ve mal sahibiyle bankaya gidiyorum. Örneğin, arabanın fiyatı 10.000 TL. Mal sahibi bu parayı bankadan peşin olarak alıyor. Ben de bankaya 2 yıl vadeyle 14.000 TL ödüyorum. Bu durumda da aradaki fark faiz midir? 2010.05.29 58339
14 Katılım bankalarından kredi alırken leasing olarak almanın İslami bir alışveriş olacağını söylüyorsunuz. Fakat leasing kanuni olarak gerçek kişilerle yapılabilen bir alışveriş türü değil. Başka bir öneriniz var mı? 2010.10.25 8002
15 Mahmutpaşa piyasası giyim sektörünün merkezidir. Burada kumaş ve iplik satan tüccarlar vardır. Bizler bu tüccarlardan vadeli mal alır, bu malları mamule çevirip Anadolu esnafına vadeli olarak satarız. Her esnafın belli başlı çalışabildiği tüccarlar vardır. Yani isteyen, istediği zaman, istediği tüccardan, istediği malı her zaman alamayabilir. Bu durumda çalıştığımız esnafta istediğimiz mal olmazsa, o malın üretici-satıcısını bularak vadeli mal isteriz. Çoğu zaman malı vadeli vermezler. Bu durumda çalıştığımız esnafa malın satıldığı satıcıyı bildirerek bu malı alarak bize satmasını isteriz. Murabahanın caiz olduğunu bildiğimden bir katılım bankasından çeşitli defalar murabaha ile mal aldım. İşlem aynen şu: Alacağım ipliği buluyorum, peşin pazarlık yapıp proforma faturayı alarak katılım bankasına götürüyor, bu malın bana kaça mal olacağını öğreniyorum. Uygun görürsek katılım bankası parayı satıcıya ödüyor ve mal bize geliyor. Şimdi ben yukarıda anlattığım tüccarla yaptığımız işlemle bunun arasında bir fark göremiyorum. Bu yaptığımız faizli bir işlem midir, yoksa murabaha mı? 2010.12.08 9890
16 Katılım Bankaları Birliği’ne, “benim istediğim bir evi siz satın alın (tapusunu da üzerinize almak şartıyla) sonra da bana satın. Böyle bir işlem yapar mısınız?” diye sordum. Bana gönderdikleri cevap aynen şöyle: “Katılım bankaları, finansmanı alım satım şeklinde yapıyor. Yani nakit para vermeyip önce sizin ihtiyacınız olan evi satıcıdan alıp sonra size satıyor. Ancak bunu evin tapusunu kendi üzerine alıp bilahare size devrederek yapmıyor. Alım satım işini vekâlet akdiyle yapıyor. Müşterisine vekâlet vererek müşterinin önce bankaya alım sonra kendisine satım yapmasını sağlamaktadır. Buna vekalet yoluyla alım satım denmekte ve bu şekildeki prosedür mubah sayılmaktadır. Danışmanlarımız konuyu bu şekilde düzenlemişlerdir. Böyle bir kolaylıktan yararlanmak hukuken yanlış değildir. Aksi takdirde ev önce bankanın sonra müşterinin mülkiyetine geçecek, bu durumda hem işlem uzayacak hem de iki kez masraf ve vergi ödenecektir. Kısacası bu şekilde gerçekleştirilen alışveriş fıkhi yönden meşru sayılmıştır. Bilgilerinize sunulur.” Burada geçen “vekâlet yoluyla alım satım işlemi” sizce de caiz mi? Yoksa alışverişe faiz karıştırmanın bir yöntemi mi? 2011.04.23 26716