İstibrâ nasıl olur?
Süleymaniye Vakfı > Abdest > Yazılı Fetvalar Tarih: 04 Ağustos 2009  
Soru: Küçük tuvaletimizi yaptıktan ne kadar sonra abdest almak gerekiyor. Bazen sızma oluyor, abdeste zarar verir mi?
Cevap: 

Abdest boz­duktan sonra idrarın tamamen kesildiğini anlamak için bir süre bekleme­yi ve bu amaçla bazı davranışlarda bu­lunmayı ifade eden kelimeye fıkıh dilinde istibrâ denilir. Buna göre tuvaletten çıktıktan hemen sonra abdest almamalı, bir müddet beklemeli, sızıntının kesildiğine kanaat getirinceye kadar istibrâya devam edilmelidir. Çünkü abdest aldıktan sonra idrar sızması halinde abdest bozulur. Bu durum, kadınlardan çok erkekleri ilgilendirdiği için erkeklerin bu konuda daha dikkatli olmaları gerekir.

İstibrânın ne kadar ve ne şekilde yapılacağı her insanın yaratılışına göre farklılık gösterir. Fıkıh kitaplarında istibrâ için yapılan öksürme, yürüme, yatma gibi tavsiyelerin dinî bir mahiyeti olmayıp her kişi ken­di açısından en uygun usulü uygulama­lı, temizliği sağlamadan abdeste başlamamalıdır.

Bu fetva 1737 kez görüntülendi.
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Oje, abdeste ve gusül abdestine mâni midir? Bir bayan tırnakları ojeli veya cilalı iken abdest alabilir mi? 21.08.09 6058
2 19 yaşındaki yeğenim imam hatipte okuyor. Abdestli olmadığım sürece benim yaptığım yemekleri yemiyor. Dinimizde böyle bir mecburiyet var mıdır? 04.08.09 1627
3 Mest üzerine mesh etme süresi mest giyildiği zaman mı abdest bozulduğu zaman mı başlar? 04.08.09 619
4 Hanefi mezhebine göre çoraba meshetmek uygun mudur? 04.08.09 1553
5 Abdest almadan önce necaset olup olmadığını anlamak için her zaman iç çamaşırımızı kontrol etmemiz gerekir mi? Ben her tuvalete girişimde kontrol ediyorum ve biraz pimpirikli biri olduğumdan biraz zaman alıyor. Tuvalete girmesek bile abdest almadan önce kontrol gerekir mi? Kontrol nasıl olmalı ve ölçüsü nedir? 15.10.09 1313
6 Ayakta, pisuvarda küçük abdest yapmak günah mıdır? 04.08.09 1487
7 Ayakta idrar yapmanın hükmü nedir? Biz bir kitapta şunu okuduk: Allah'ın resulu buyurdu. Ayakta iken idrar yapmayın, edebe aykırıdır. Doğru mudur bu hadis? 04.08.09 1340
8 Küçük tuvaletimizi yaptıktan ne kadar sonra abdest almak gerekiyor. Bazen sızma oluyor, abdeste zarar verir mi? 04.08.09 1737
9 Abdestimi aldım daha sonra el veya ayak tırnaklarımı kestim abdestim bozulur mu? 04.08.09 1837
10 Sigaranın kendisi pis ve içilmesi caiz değildir. Bu yüzden sigara içen bir kimsenin abdesti bozulur mu? 13.07.09 1919
11 Sitenizde abdesti bozan unsurlardan sayılan gaz çıkarma konusu işlenmiş ve gaz çıkarmak abdesti bozan öğeler içinde yer almış. Maide suresi 6. ayetten anlaşılacağı üzere, abdesti bozan unsurlardan biri olan ‘'tuvaletten gelme'' fiili, malumunuz olduğu üzere küçük ve/veya büyük tuvaletin yapılması işidir. Burada gaz çıkarmaktan bahsedilmiyor. Fakat cevabınızda gaz çıkarma fiili sanki sırf tuvaletteyken yapılırmış gibi bir sonuç çıkıyor ki bunun gerçek olmadığını siz de biliyorsunuz. Kaldı ki bir insan tuvalete gitmeden de tek başınayken de gaz çıkartabilir yani tuvaletten gelmeye gerek yoktur. İnsanlar iki çeşit gaz çıkartır; biri arkadan yellenmek suretiyle, diğer ise ağız yoluyla. İnsan vücudunda oluşan bu hava, belli bir oranın üzerine çıktığında kişiyi rahatsız eder ve dışarı atılması gerekir. Bağırsakta meydana gelen bu hava arkadan yellenerek, midede meydana gelen hava fazlalığı ise ağız yoluyla atılır. Sonuçta her ikisi de havadır. Vücuttan çıkan bu hava, ağız yoluyla çıktığında abdesti bozmuyor da niçin arkadan çıktığında abdesti bozuyor? 13.07.09 2676
12 Uyku ve yellenmek abdesti bozar mı? 15.10.09 1536
13 Namaz kılıyorum ama namaz haricinde başım açık geziyorum. Kıldığım namazlar kabul olur mu? Bir de abdestliyken başı açık geziyorum, abdestim bozulur mu? 08.07.09 1346
14 Kadınların saçını namahrem birinin görmesi, abdestlerini bozar mı? 08.07.09 760
15 Babam kapalı prostat ameliyatı oldu, ameliyat sonrası idrarını tutamıyor. Dış sonda dediğimiz kapalı bir ortamdan, bacağına bağlı bir idrar torbası ile duruyor. Görüş aldığımız kişiler her vakitte abdest alarak namaz kılabileceğini söylediler. Bu tavsiyeye uyuyor. Bu konudaki görüşünüzü almak istiyorum. Acaba bu dış sonda ve ona bağlı kapalı idrar torbası mest gibi kabul edilebilir mi? (Yani, torbanın ucu açılıp idrar dışarı boşaltılana kadar, tıpkı mesanesi gibi kabul edilebilir mi?) 08.07.09 519
16 Akraba evliliği sonucu, genetik hastalığı sebebiyle 14 yaşımdan beri yürüyemiyorum. Boynumdan aşağı hareket yok. Yemek, su içmek, her şey başkaları tarafından ve teknikle oluyor. Vücudum temiz, çamaşır ve elbisem temiz. Fakat abdest alma imkanım yok ve teyemmüm de edemiyorum. Ne yapmalıyım? 08.07.09 605
17 Abdestin farzlarından olan başı mesh etmek nasıl olur? Yani suyu yüzeysel olarak dokunduracak mıyız yoksa köke kadar inmeli mi, su oraları da ıslatmalı mı? 05.10.09 880
18 Bayanların abdest alma şeklini anlatır mısınız? Bayanlar kulaklardan sonra ense kısmını mesh ediyor mu? 07.07.09 1144
19 Okuduğum bazı kitaplarda abdest alırken yüzü yıkama sırasında gözlerin içinin yıkanmasına gerek olmadığı gibi bir ifade kullanılıyor. Bunu söylemeye hacet mi var? Ayrıca bu konu anlatılırken İbn Ömer ve İbn Abbas olduğunu hatırlıyorum her ikisi abdest sırasında gözlerinin içini de yıkadıkları için ömürlerinin sonlarına doğru kör olduklarından bahsediliyor. Hastalık ve benzeri sebeplerle tabii ki böyle bir şey olabilir. Ancak İbn Ömer ve İbn Abbas gibi kendilerinden peygamberi mirasın önemli bir kısmı temin edilen şahsiyetlerin böyle bir iş yapabileceklerini anlamakta zorlanıyorum. Anlamak istediğim olayın hakikati nedir? 07.07.09 506
20 Abdestte boynu mesh etmenin hükmü nedir? Mesh edilirken parmakların tersiyle yapılmasının (hadiste göremedim) bir delili var mıdır, yoksa hikmeti nedir? 07.07.09 933
21 Bir hadis-i şerifte Hazret-i Peygamber: “Hataları silecek, affa medâr olacak, dereceleri yükseltecek bir şey üzerine size delâlette bulunayım mı? Ashâb-ı kirâm: Evet ya Rasûluallah, dediler. Buyurdu ki: Nefsin hoşlanmadığı şeylere rağmen tam abdest almak, mescitlere adımları çoğaltmak, namazdan sonra öbür namaza da intizar etmektir. İşte bunlar hudut boyunda düşmana karşı nöbet beklemek kadar sevaplıdır." Buyurmuştur. Hadiste yer alan "Nefsin hoşlanmadığı şeylere rağmen tam abdest almak" cümlesi bize neyi kastediyor? Mest kullanmak bu hadiste belirtilen sevabın kaybolmasına yol açar mı? 06.07.09 1010
22 Sitenizde oje kullanmakla ilgili bir soruya verdiğiniz yanıtta aklıma takılan bir kaç nokta oldu: Kınanın abdeste ve gusle mani olmadığını, ojeyle kınanın aynı olduğunu belirtmişsiniz. Kına sürüldükten sonra üzerinde kalan kalın tabaka suyla yıkandığında, kına özü tırnakla özdeşleşir ve bu yüzden çıkması mümkün değildir. Ama oje böyle değildir; çıkması çok kolaydır ve tırnakla özdeşleşmez, kalın bir tabaka halinde tırnağın üzerinde durur. Bu durumda ikisinin aynı olduğunu söylemek ve ojenin abdeste mani olmadığını söylemek doğru mu? 09.03.10 1780
23 Küçük abdesti bozduktan sonra istibra yapıyorum. Yalnız ilmihal kitaplarındaki uygulamaları yapsam da yani uzun süre bekleme, öksürme, sıvazlama, 40 adım atma hareketlerine rağmen tenasül organının dışından içeri doğru yaklaşık 2-3 mm kağıt mendil koyup ıslaklık olup olmadığını kontrol ettiğimde nerdeyse her zaman en fazla bir toplu iğnenin başı kadar da olsa bir ıslaklık görüyorum ve bu kağıdı çıkardıktan sonra yine bir ıslaklık olup abdesti bozacağını düşünmekteyim. Buna göre istibranın bir sınırı var mı yani ne zaman istibrayı tam yaptığımızı anlarım? Kâğıt mendil veya pamuğu tenasül organından içeri sokmam fazla yapılmış bir hareket mi yoksa dıştan bir ıslaklık olmaması yeterli mi? 02.08.10 601
24 Abdest alırken ayakları yıkamadan önce diğer yıkadığımız abdest uzuvlarını kurulamak, sonra ayakları yıkamak abdestin sıhhatine bir halel getirir mi? 24.12.09 616
25 Lens kullanıyorum bazen öyle bir durum oluyor ki lensleri çıkarma imkânım ve uygun ortamım olmuyor. Namaz abdestini lenslerim gözümdeyken alabilir miyim? 19.12.09 560
26 Bir abdestle en fazla kaç vakit namaz kılabiliriz? 07.12.09 1684
27 Eşim bir kez unutarak bir kez de zor durumda kalarak cünüp halde bebeği emzirdi. İlerde çocuğun maneviyatına zarar vermesinden korkuyoruz, bunu önlemek için ne yapabiliriz? 23.01.10 1476
28 Bazen namazda gaz sıkıştırması oluyor. Kendimi bayağı sıkıyorum, tutuyorum. Aslında gaz kaçırmadığımdan emin oluyorum. Fakat çok sıktığımdan dolayı bir kıpırdanma hissediyorum. Tutup tutamadım mı diye şüphe ediyorum. Bu konuda nasıl emin olup ne yapmam gerek acaba? 15.02.10 1144
29 Gusül abdesti aldıktan sonra tekrar namaz kılmak için abdest almak gerekli midir? Gusül abdesti ile namaz kılınabilir mi? 11.03.10 3043
30 Adet ve özür dışında kadınlardan günlük olarak gelen beyaz akıntı abdesti bozar mı? 17.04.10 1933
31 Abdestten sonra hangi dua veya duaları okumamız gerekiyor? 19.04.10 703
32 Mazereti sebebiyle gusül yerine teyemmüm eden kişi suyu kullanma imkânı ortaya çıkınca gusletmeli midir? Çünkü abdest yerine teyemmüm ediyoruz. Su imkânına kavuşunca abdest bozuluyor. Aynı mantıkla gusül yerine teyemmüm eden kişinin de suya ulaşınca guslü bozulur mu? Bozulmaz diyenler var fakat bir delil, mantıklı bir izah getiremiyorlar. 21.05.10 369
33 Namaz hicretten önce farz kılındığına ve abdest ayeti de Medine’de indirildiğine göre Mekke’de namazlar abdestsiz mi kılınıyordu? 08.06.10 997