“Elif, Lâm, Mîm.   Kitap budur; onda şüpheye yer yoktur. Allahtan çekinenler için rehberdir.   Çekinenler; içten* inanan, namazı tam kılan ve kendilerine verdiğimiz rızıktan hayır yapanlardır.” (Bakara, 1-3)

* Ayetin tam tercümesi “çekinenler o gaybda (el-gayb) inanırlar, yani imanları kendi gayblarında olur” şeklindedir. Kendi gaybları, başlarının bilmediği ama kendi bildikleri şey demektir. Bu da onların kalbidir.

Gayb, duyularla algılanamayana denir. İki türlü gayb vardır. Biri “gayb-ı mutlaktır” ki, onu Allah’tan başkası bilemez. Diğeri “gayb-ı izafî”dir; bazı kimseler bilir, bazıları bilmezler. Kişinin içinde olan, başkaları için gaybdır. İman kalp ile tasdiktir. Kalpteki tasdiki başkaları bilemeyeceğinden bu, gaybda olan bir tasdiktir. İşte sakınanlar gaybda inanırlar, sözünün anlamı budur. Bunun Türkçe’ye doğru tercümesi “sakınanlar içten inanırlar” şeklinde olmalıdır. İçten inanmayıp inanmış görünenler de vardır, onlar münafıklardır. Onların hükmü birkaç ayet sonra gelecektir.

Gayb, gözle görülemeyecek derecede örtülü olan şeye denir (Bkz: Ragıb el-İsfahânî, Müfredat). İman kalpte olduğu için gaybda olur. Kalpteki bazı şeyler akıl gözüyle (basiretle) görülebilir ama emin olunamaz. Çünkü kalpte olanlar gizlenebilir. Nitekim Medine’de kendini mümin olarak gösteren öyle münafıklar vardı ki, Peygamberimiz onları fark edemiyordu. (Bkz. Tevbe 9/101)

Allah, elçilerini toplayacağı gün onlara “yaptığınıza karşılık ne gördünüz” diyecek; onlar da “bizde bilgi olmaz; gaybları sen bilirsin” diye cevap vereceklerdir. (Mâide 5/109)

Kişinin mümin olup olmadığından melekler de emin olamazlar. Onlar da kalbe değil ağzından çıkana ve yapılan işlere bakabilirler. Allah Teâlâ şöyle buyurur:

“İnsanı biz yarattık, içinin ona ne fısıldadığını biz biliriz. Biz ona şah damarından daha yakınız. İki alıcı melek oturmuş, sağdan ve soldan alırlar. Ağzından bir söz çıkarınca hemen yanında hazır bir gözcü olur.” (Kaf 50/16-18)

Ahirette Allah’tan başkasının şefaat edemeyecek olması bundandır. Allah Teâlâ şöyle buyurur:

“… Onun katında şefaat edecek olan da kimmiş; onun izniyle olursa başka. O, onların önlerinde olanı da bilir; arkalarında olanı da.” (Bakara 2/255)

İnançlara baskı yapılamaması da bundandır. Bu sebeple “Dinde zorlama olmaz.” (Bakara 2/256) buyurulmuştur. Allah imanda kesinliği şart koşar ve şöyle der:

“Bilgi sahibi olmadığın şeye körü körüne uyma. Kulak, göz ve gönül; bütün bunlar ondan sorumlu tutulacaklardır.” (İsra 17/36)

Gayba değil, şehadete yani baş gözüyle veya akıl gözüyle kesin olarak gördüklerimize iman ederiz. “Eşhedu enne Muhammeden abduhu ve resuluh.” Yani “Ben şahitlik ederim ki, Muhammed Allah’ın kulu ve elçisidir.” dememiz bundandır. Çünkü onun elçilik belgesi olan Kur’ân’ı anlayan her insan bunu akıl gözüyle görür. Kafirlerin cezalandırılması, kesinlik ortaya çıktıktan sonra gösterdikleri yanlış tavırlardan dolayıdır.

“Doğru yol kendisi için apaçık belli olduktan sonra kim o elçiden ayrı düşer ve müminlerin yolundan başka bir yola girerse onu gittiği yolda bırakır ve cehenneme sokarız. Ne kötü hale gelmektir o!” (Nisa 4/115)

“Ben şehadet ederim ki Allah’tan başka ilah yoktur. Ben şehadet ederim ki Muhammed onun kulu ve elçisidir.”
 
Şahitlik etmek, bir olayı görmek demektir. Olayı görmeyene şahit denilemez. Biz Allah’ı göremeyiz ama çevremizde yaptığımız gözlemlerle onu gözümüzle görmüş gibi kavrar, ondan başka ilah olamayacağını anlarız. Dikkat ediniz “ben duyduğuma göre” veyahut “bana söylendiğine göre Allah’tan başka ilah yoktur” demiyoruz. “Ben şahitlik ediyorum” diyoruz. Yani olayı “gözümle görmüş gibi kesin olarak biliyorum.” Bu da aklımıza kabul ettirmeden iman etmiş olamayacağımızı göstermektedir.

Allah Teâlâ, Kur’an-ı Kerim’in birçok ayetinde nasıl inanmamız gerektiğini beyan etmiştir. İmanımızın bizi dünya ve ahiret mutluluğuna ulaştıracak şekilde olması için Allah’ın koyduğu ölçülere uygun olması gerekir. İlgili ayetlerin biri şöyledir:

“Müminler o kimselerdir ki Allah anılınca yürekleri titrer, Allah’ın ayetleri okununca, o ayetler onların imanlarını artırır ve yalnız Rablerine güvenip dayanırlar.

Namazlarını kılar, kendilerine rızık olarak verdiklerimizden hayra harcarlar.

Gerçek müminler işte onlardır.  Onlar için Rableri katında dereceler, bağışlanma ve değerli rızık vardır.” (Enfâl, 8/2-4).

İslam dininde bilginin önemini anlamak için vahyin ilk olarak “oku” emri ile başlamasının hikmetini düşünmek yeterlidir.  Ayrıca Allah Teâlâ, bilgili kişilerin derecesinin yüksek kıldığını beyan buyurmuştur. Bir ayet şöyledir:

“Allah, sizden inananları ve kendilerine ilim verilenleri derecelerle yükseltir.” (Mücâdele, 58/11).

İnsanın bilinçli olarak inanması gerekir. İmanda şüphesizlik yani kesinlik şarttır. Bilinçsiz, körü körüne inanmanın dinimizde yeri yoktur. Allah Teâlâ şöyle buyuruyor:

“Müminler ancak Allah’a ve Resulüne iman eden, ondan sonra asla şüpheye düşmeyen, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla savaşanlardır. İşte doğrular ancak onlardır.” (Hucurât, 49 / 15).

İnanan insanın çok derin araştırmalar yapmasa da neye ve niçin inandığının farkını varması yeterlidir. Elbette iman konusunda bilgi çok önemlidir. Ancak İslam’ın genel ilkelerini kabul ettikten sonra Allah’a teslimiyet gerekir. Başka bir deyişle inanmanızı gerektiren delillere ikna olduysanız emirlerin hikmetine vakıf olmanız şart değildir. Şer’î bir emri yerine getirme konusunda “Bunun ne hikmeti var, bana ne yarar getirir?” şeklinde sorgulama yapmadan “Allah böyle emretmiş, imanım gereği yerine getirmem gerekir.” Demek gerekir İşte bu, İslam’dır. Allah şöyle buyuruyor:

“Aralarında hüküm vermesi için Allah’a ve Resulüne davet edildiklerinde müminlerin sözü ancak ‘İşittik ve itaat ettik.’ demeleridir. İşte asıl kurtuluşa erenler bunlardır.” (Nûr, 24 /51).

“Bedevîler ‘İnandık.’ dediler. De ki: ‘Siz iman etmediniz; ama ‘Boyun eğdik.’ deyin. Henüz iman tam olarak kalplerinize yerleşmedi. Eğer Allah’a ve elçisine itaat ederseniz Allah işlerinizden hiçbir şeyi eksiltmez. Çünkü Allah çok bağışlayan ve ikramı bol olandır.” (Hucurât, 49/14).

Mehmet RUZİBAKİ

Benzer soru-cevaplar için lütfen aşağıdaki linkleri tıklayınız:

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/imanimiz-akilla-mi-olmalidir.html

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/suphenin-iman-karsisindaki-konumu-nedir.html

Fakat Allah, kendine yöneleni , rızasını gözeteni ve yolunda gayret göstereni de hidayete erdireceğini bildirmiş ve “kim Allah’a bağlanırsa kesinkes doğru yola iletilmiş olur” (Al-i İmran, 3/101.) demiştir. Çünkü bunlar, hidayeti seçmiş, onu istemekle kalmamış, gerekli gayreti de göstermiş kişilerdir. Bu yüzden Allah onları hidayete erdirmiştir.

Siz Allah’ın istediği gibi yaşamaya çalışırsanız son nefeste de Allah sizin yanınızda olur, imanınızı zayi etmez. Allah Teâlâ şöyle buyurur:

“İnanan, iyi işler yapan, namazı dosdoğru kılan ve zekâtı verenler var ya,; onlara Rableri katında ödül vardır. Üstlerinde ne bir korku olacak, ne de üzüleceklerdir. (Bakara, 2/277)

Allah Teâlâ müminlerle ilgili olarak şöyle buyurur:

“Rabbimiz Allah’tır diyen, sonra doğru davrananlar.. onların üzerlerine melekler iner ve «korkmayın, üzülmeyin, size söz verilmiş cennet ile sevinin» derler.

Biz dünya hayatında da ahirette de sizin dostlarınızız. Ahirette sizin için canınızın çektiği her şey vardır. Sizin için orada istediğiniz her şey vardır.

Bu, bağışlaması ve ikramı bol olan Allah tarafından bir ziyafet olarak verilecektir.

Allah’a çağıranın, iyi işler yapanın ve «ben müslümanım» diyenin sözünden daha güzeli kimin sözüdür?” (Fussilet, 41/30-33)

Görüldüğü gibi iman etmiş ve sonra doğru davranışlar göstermiş olan kişilere melekler destek verecek, onların dostu olacaklardır. Bu kişilerin ölüm anında imanlarını kaybetme tehlikesi de olmayacaktır.

Yoldan çıkmış olanlarla ilgili olarak da şöyle buyrulmuştur:

“Allah’a karşı yalan uydurandan veya kendine bir şey vahyedilmediği halde ‘Bana vahiy gelir’ diyenden, bir de; ‘Allah’ın indirdiği gibi ben de indireceğim’ diyenden daha zalimi kim olabilir? Bu zalimleri can çekişirlerken bir görsen! Melekler ellerini uzatır şöyle derler: “Verin bakalım canlarınızı! Siz, Allah’a karşı gerçek dışı şeyler söylerdiniz, kendinizi onun ayetlerinden yukarı bir yerde görürdünüz. Ona karşılık bugün alçaltıcı bir cezaya çarptırılacaksınız.

Bakın bize teker teker geldiniz; tıpkı sizi ilk defa yarattığımız gibi. Size yaptığımız ikramları arkanızda bıraktınız. Yanınızda şefaatçilerinizi de göremiyoruz; onların size eşlik edeceğini umuyordunuz. Bakın, aranızdaki bağlar tümüyle kopmuş. Umut besledikleriniz sizden ayrılıp gitmişler.” (En’am, 6/93-94)

Bu konuyla ilgili olarak aşağıdaki linkte yer alan cevabımızı da okumanızı tavsiye ederiz:

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/iman-yazili-fetvalar/olum-aninda-iman.html

“Biz, her elçiyi kendi toplumunun dili ile gönderdik ki, onlara iyice açıklasın.” (İbrahim, 14/4)

Halk dilinde arş, “saltanat koltuğu”, arşa istiva da “yönetimin başına geçme” anlamındadır. Türkçede de bu anlamda, “padişah tahta oturdu”, “falan kişi cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturdu”, gibi ifadeler kullanılır. Bunların anlamı, o kişinin o makama gelmesidir. Allah Arşa istiva etti, sözü de aynıdır. Kâinatın yönetiminin Allah’ın elinde olduğunu ifade eder.

Konuyla ilgili daha geniş bilgi için lütfen aşağıdaki linkleri de tıklayınız:

http://www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/kuranda-mecaz-var-midir.html

http://www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/kuranda-mecaz-olup-olmadigina-dair-biraz-daha-bilgi-verir-misiniz.html

Semâ deyince akla gelen göktür. Gök, yuvarlak dünyanın tamamını sarar. Önümüz, arkamız, üstümüz ve altımız semâ ile sarılmıştır. Semâ, yükseklik anlamını taşır. Araplar tavana, atın sırtına hatta yerden yükselen ota bile semâ derler. (Mekâyisü’l-Luğa)

Yukarıdaki resim dünyanın fotoğrafıdır[1]. Onun üstü, altı, önü, arkası semâdır.

Allah’ı benzeteceğimiz hiçbir şey yoktur. (Şura 42/11) “Gökteki ilah odur, yerdeki ilah da o. Bütün kararları doğru olan ve her şeyi bilen odur.” (Zuhruf 43/84)

“Gökleri ve yeri altı günde yaratan odur. Sonra Arş’ı hâkimiyeti altına almıştır. Yere ne girer, ondan ne çıkarsa, gökten ne iner ve gökte ne yükselirse onu o bilir. Nerede olursanız olun, o sizinle beraberdir. Allah, yaptığınız her şeyi görür. Göklerde ve yerde hâkim olan yalnız odur. Bütün işler ona yönlendirilir.” (Hadîd 57/4-5)

“İnsanı biz yarattık, ona şah damarından daha yakın olduğumuzdan içinin ona ne fısıldadığını biliriz.” (Kaf 50/16)

Allah, kudreti ve ilmi ile her yerde olduğu gibi zatıyla da her yerdedir. O, zatıyla bize, şahdamarımızdan daha yakındır. Bu sebeple içimizin bize ne fısıldadığını bilir. Üzerimizde görevli melekler de bize yakındır. Ama onların yakınlığı, içimizde olanı bilecek kadar değildir. Onlar ancak ağzımızdan çıkan sözü ve yaptığımız işi bilebilirler. Allah Teâlâ şöyle buyurur:

“Oturmuş iki görevli, kaydederken sağından ve solundan kaydederler. Ağzından ne söz çıksa onu gözeten biri mutlaka yanında hazır olur.” (Kaf 50/1718)

Üzerinizde korumaların olduğu bir gerçektir. Değerli yazıcılardır onlar. Yaptığınız her şeyi bilirler.” (İnfitar 82/10-12)

Öyleyse “Allah semâdadır” sözü, ona bir yer belirlemek için değil yüceliğini ifade içindir.

“Allah! … Ondan başka ilah yoktur. O diridir, varlığı kendindendir. Onu ne uyuklama tutar, ne uyku. Göklerde ne var, yerde ne varsa, hepsi onundur. Onun huzurunda, birini yanına alabilecek (şefaat edecek) olan da kimmiş; onun izniyle olursa başka. O, onların önlerinde olanı da bilir; arkalarında olanı da. Onlar onun bilgisinden onun imkân verdiği kadarı dışında bir şey kavrayamazlar. Hâkimiyeti gökleri de kapsar yeri de. Bunları korumak ona ağır gelmez. O, yücedir, büyüktür.” (Bakara, 2/255)

“Gözler onu kuşatamaz ama o gözleri kuşatır. O nazik davranır, her şeyin iç yüzünü bilir.” (En’âm, 6/103)

“İlk odur, son da o. Açık olan odur, gizli olan da o. O, her şeyi bilir.” (Hadîd, 57/3)

Bu gibi meselelerin çocuklara izah edilmesi noktasında Mehmet Emin Ay’ın Çocuklarımıza Allah’ı Nasıl Anlatalım adlı kitabından istifade edebilirsiniz.

“Siz Allah’ı bir şeylere benzetmeyin. Allah bilir, siz bilmezsiniz.” (Nahl, 16/74)

“Ona benzer bir şey yoktur; o işitir, bilir.” (Şûrâ, 42/11)

“Ona denk bir şey yoktur.” (İhlâs, 112/4)

Allah Teâlâ’nın kadir sıfatı, onun varlıklara istediği gücü verip sınırlar koymasını ifade eder (İbn Fâris, Mu’cemu’l-Mekâyîs Fî’l-Luğa.) İnsanın bilgisi de gücü de sınırlıdır. Bu konuda şöyle buyurulur:

“… Onlar Allah’ın bilgisinden onun imkân verdiği kadarı dışında bir şey kavrayamazlar…” (Bakara, 2/255)

“De ki: “Rabbimin sözleri için denizler mürekkep olsaydı; bir o kadarını daha katsaydık, Rabbimin sözleri tükenmeden denizler tükenirdi.” (Kehf, 18/109)

“Yerdeki ağaçlar hep kalem, deniz de mürekkep olsa, arkasından yedi deniz daha katılsa, Allahın sözleri tükenmez. Allah güçlüdür, doğru karar verir.” (Lokmân, 31/27)

Lütfen aşağıdaki linki de tıklayınız:

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/allah-tealayi-tam-manasiyla-kavrayabilmek-mumkun-mudur.html

“Allah kendisine şirk koşulmasını asla bağışlamaz. Ondan başka günahları istediği kimse için bağışlar. Kim Allah’a ortak koşarsa büsbütün sapıtmıştır.” (Nisa, 4/116)

http://www.fetva.net/goruntulu-fetvalar/allah-teala-sirk-gunahi-isleyeni-affediyor-mu.html

Bu ayet tevbe etmeden ölenler hakkındadır. Zira aşağıdaki ayete göre şirk dâhil her günah tevbe edildiğinde bağışlanacaktır.

“ De ki: “Ey kendilerinin aleyhine aşırı giden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümidinizi kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları affeder. Çünkü O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.” (Zümer, 39/53)

Aşağıdaki linklerde yer alan Tevbe ile alakalı dersimizi izlemenizi tavsiye ederiz:

http://www.kurandersi.com/konulu-kuran-sohbetleri/2009/tevbe-1.html

http://www.kurandersi.com/konulu-kuran-sohbetleri/2009/tevbe-2-sorular-ve-cevaplar.html