Gaflet isabet eden mekanı değiştirmekle ilgili hadisi açıklar mısınız?
Süleymaniye Vakfı > Hadis > Yazılı Fetvalar Tarih: 13 Ağustos 2009  
Soru: "Bir yerde size gaflet isabet ederse, yerinizi değiştirin." (Ramuz, 2-249/7) hadisini açıklar mısınız?
Cevap: 

Rivayetlere göre Hayber gazvesi dönüşünde Resûlullah ve ashabı bir yerde konaklamışlardı. Nöbetçi kalan Bilal radıyallahu anh’ın uykuya kalması sebebiyle Peygamberimiz ve beraberindekiler sabah namazını kaçırmışlardı. Bunun üzerine Peygamberimiz ashabına: “Haydi kalkın, size gaflet gelen yerinizi değiştiriniz” buyurdu ve Bilâl’e em­retti, o da ezan okudu, kamet etti ve Peygamberimiz onlara namaz kıldırdı.” (Ebu Davud, Salât, 11)

Bu hadis hakkında İmam Kurtubi’nin şunları söylediği nakledilmiştir:

“Ulema, buradaki yer değiştirme emrinin sadece olayın geçtiği yer için mi yoksa kişiye gaflet çöken her yer için mi geçerli olduğu hususunda ihtilaf etmişlerdir. Bunun yanı sıra bu yer değiştirmenin sadece Peygamberimize mi has olduğu yoksa gaflete düşen, unutan ve uykuya dalan herkesi kapsayıp kapsamadığı konusunda da ihtilaf edilmiştir. İmam Gazali, bu hadisten hareketle, olayın geçtiği o yerde namaz kılmayı mekruh kabul etmiştir. İmam Sübki ise bu konuda Gazali’ye karşı çıkıldığını söylemiştir.” (Bkz: Muhammed Zekeriyya b. Yahya el-Kandehlevî, Bezlu’l-Mechûd (talikinde), Beyrut, trs, c: 3, s.253.)

Yine bu hadisin şerhinde Mahmud Muhammed Hattab es-Sübki, “bu hadis şeytanın bulunduğu düşünülen yerleri değiştirmenin meşru olduğuna delildir” demiştir. (Sübki, el-Menhel, c: 4, s: 27)

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Zayıf hadislerle amel etmek caiz midir? 2009.10.19 2456
2 Okuduğum bir hadiste peygamberimiz şöyle bir dua yapıyor : "Ya Rabbi! Bilmeyerek şirk koştuysam affına sığınırım. Ya Rabbi! Bilerek şirk koşmaktan yine sana sığınırım." Bu hadisten insanın bilmeyerek de şirk koşabileceği çıkıyor. Bu hadis hakkında bilgi verir misiniz? 2009.10.09 2091
3 Sadaka ömrü uzatır hadisini açıklar mısınız? 2009.10.13 3244
4 Okuduğum bir kitapta şöyle bir hadis yazıyordu. Bezzar'ın Abdullah İbn Mesud'dan haber verdiğine göre Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: "Benim hayatım sizler için hayırlıdır. Öldüğüm zaman ölümüm de sizler için yine hayırlıdır. Amelleriniz bana arz olunur. Hayrı görürsem hamd ederim, şerri görürsem sizler için Allah'tan mağfiret dilerim." Böyle bir hadis var mıdır, varsa sahih midir? 2009.08.13 971
5 Ben gizli bir hazine idim. Bilinmek, tanınmak istedim ve insanı yarattım. Bu, kutsi bir hadis midir? 2009.08.13 3454
6 "Bir yerde size gaflet isabet ederse, yerinizi değiştirin." (Ramuz, 2-249/7) hadisini açıklar mısınız? 2009.08.13 1190
7 "Hiç bir peygamber yoktur ki yaşamı boyunca çobanlık etmiş olmasın" hadisi sahih midir? Buna göre birer hükümdar olan Davud ve Süleyman peygamberler de çobanlık yapmış mıdır? 2009.08.13 1901
8 İkindi ile akşam arası uyumak sakıncalı mıdır? Bununla ilgili bir hadis olduğu söyleniyor. Bilgi verir misiniz? 2009.08.13 6589
9 Kutsi hadis diye bir şey var mı? Eğer böyle bir şey varsa ayet olması gerekmez mi? 2009.08.13 1580
10 Bir hoca efendi vaazının bir bölümünde peygamber efendimizin cennette Meryem validemiz ile evleneceğinden bahsetti. Delil olarak da bir hadisten bahsetti. Bunun aslı var mıdır? 2009.08.13 2464
11 Hadis ve siyer kitaplarında Peygamberimizin bazı sahabileri cennetle müjdelediği bilgisi yer alıyor. Mesela "Aşere-i Mübeşşere" bunlardan sadece 10 kişiyi ifade eden bir kavram. Bu 10 sahabinin dışında daha birçok sahabinin cennetle müjdelendiğine dair rivayetler var. Bu bilgiler, hadisler sahih midir? Bir insanın daha hayatta iken cennetle müjdelenmesi mümkün müdür? 2009.08.13 1786
12 Nafaka için harcanan her şey Allah yolunda harcanmış gibidir, bina için harcanan müstesna, bunda hayır yoktur. Böyle bir hadis var mıdır? Varsa bunu nasıl anlamalıyız? 2009.08.13 905
13 Vaazlarda çokça duyduğumuz bir söz hakkında sormak istiyorum: Sevdiğini ölçülü sev, bir gün düşmanın olur; sırrını dışarı verir. Buğz ettiğine de ölçülü buğz et, bir gün dostun olur; söylediğinden utanırsın. Bu söz, hadis midir? Hadis ise kaynağını belirtir misiniz? 2009.08.13 1625
14 Kibire kibir sadakadır, sözünü hadis-i şerif olarak öğrendim. Kaynağını bulamadım. Bu söz hadis-i şerif mi? 2009.08.13 2037
15 Atıcılıkla ilgili olarak okuduğum bir hadis dikkatimi çekti. Sahih olup olmadığını öğrenmek istiyorum. Hadis şöyle: "Atıcılığı öğrenip de sonradan terk eden bizden değildir." (Müslim, İmaret 169; Ebu Davud, Cihad 23). Bu hadisi nasıl anlamamız gerekiyor? 2009.08.13 713
16 "Ümmetimin alimleri İsrailoğullarının peygamberleri gibidir" hadisi sahih midir? 2009.08.13 1399
17 Şu hadis hakkında bilgi verir misiniz? "Bir zaman gelir ki; o zamanın müslümanları, bugün yaptığınız ibadetlerin onda birini yapsa, ahirette azaptan kurtulur." Var mıdır böyle bir hadis? İnsanları tembelliğe sürüklemez mi? 2009.08.13 1611
18 Zamanın imamına biat etmeden ölenlerin cahiliye ölümü ile öleceklerine dair bir hadis var mıdır? 2010.03.03 2467
19 Başörtüsü ve Örtünme adlı araştırma yazınızda, Peygamber sallallahu aleyhi ve selemin: "Allah, hayız gören bir kadının namazını ancak başörtüsü ile kabul eder" (Ebu Dâvûd, Salât 85, hadis no: 641) hadisini aktarmışsınız. Bu hadisin sıhhat derecesi nedir? Hadis sahih ise, buradan adetli kadınların namaz kılabileceği sonucu çıkmaz mı? 2009.12.26 2083
20 Nesai’de geçen bir hadiste Peygamberimizin “en iyi Müslüman, hanımına en iyi davranandır. İçinizde, hanımına en iyi davranan benim.” Buyurduğu rivayet edilmiştir. Bu hadiste efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem hanımına en iyi davranın kendisi olduğunu mu anlatmak istemiş yoksa genelleme mi yapmak istemiş? Hadisi açıklar mısınız? 2010.02.12 1036
21 “İşlerinizde ne yapacağınızı şaşırdığınızda kabirlerdeki ölülerden yardım isteyiniz” şeklinde bir hadis var mıdır? Bu hadis hem ölülerden yardım istemenin hem de rabıtanın meşru olduğuna delil getirilmektedir. 2010.03.10 2769
22 Bir yazıda Hz. Ebu Bekir zamanında sadece 500 hadis bulunduğunu, dolayısıyla bu sayıdan fazla olan hadislerin uydurma olduğunu okudum. Buna göre bu 500 hadis hangileridir? Bununla ilgili herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? 2009.12.24 7464
23 Hz. Muhammed’in babasının, dedesi tarafından bir rüya üzerine kurban edilmek istendiği üzerine bir hikâye okudum. Peygamberin Hz. İsmail’i de kastederek “Ben iki kurbanlığın oğluyum” dediği doğru mudur? 2009.12.05 761
24 Sa'lebe hadisi diye meşhur olan hadis sahih midir? Hani bir adam Peygamberimize gelip "benim için dua et de malım mülküm olsun" demişti. Peygamberimiz de onun için dua etmiş ve dua kabul olunca Sa'lebe zamanla bir hayli zengin olmuş. Daha sonra Peygamberimiz zekât memurlarını ona gönderince Sa'lebe zekât vermekten kaçınmış. Fakat daha sonra pişman olup zekât vermek istediği halde Peygamberimiz onun zekâtını kabul etmemiş. Peygamberimizin vefatından sonra Sa'lebe, zekâtını Hz. Ebu Bekir'e götürmüş o da kabul etmemiş, onun vefatından sonra Hz. Ömer'e götürmüş o da kabul etmemiş... Hz. Osman zamanında da Sa'lebe ölmüş. Hatasını anladığı halde, pişman olduğu halde bir kişiye böyle muamelede bulunulmuş mu gerçekten? Yoksa anlatılanlar hikâye mi? 2009.10.28 3321
25 Cennet anaların ayakları altındadır hadisi uydurma bir hadis midir? 2009.11.03 5359
26 "Beni annesinden, babasından, kardeşlerinden ve bütün insanlıktan daha fazla sevmeyen kişi gerçek mümin değildir." Şeklinde bir hadis var. Bu hadis sahih midir? Nasıl anlamamız gerekir? 2010.03.25 2187
27 Bazı hadislerde “sizin en hayırlınız Kur’an’ı öğrenen ve öğretendir”, “sizin en hayırlınız güzel ahlaklı olandır” v.b.ifadeler var. Peki, bu durumda en hayırlı olan kimdir? 2010.04.06 1905
28 Bazı insanlar her yüzyıla bir âlimin geldiğini ve dini konularda insanlara yardım ettiklerini söylüyor. Bu gerçek midir? Eğer gerçekse bunu biz nasıl bilebiliriz daha doğrusu kimin âlim olduğunu kimin sahtekâr olduğunu nasıl anlayabiliriz. Ve eğer doğruysa bunun kaynağı ne yani biz nerden biliyoruz her yüzyıla bir âlimin geldiğini? 2010.05.20 2206
29 Resulullah Efendimiz Allah’tan sabır isteyen birine buyurdu ki: Allah’'tan bela mı istiyorsun? Önce afiyet iste. Bu hadisin sahih olup olmadığını sormak istiyorum. Sahih ise nasıl anlamamız gerekmektedir? 2010.06.28 1745
30 Namaz müminin miracıdır sözü hadis midir? Hadisse sahih midir? 2010.07.10 2291
31 Aşağıdaki hadis sahih midir? Resulullah efendimiz, Hazret-i Fatıma’yı Hazret-i Ali’ye tezvic ettiklerinde buyurdu ki: “Ya Ali! Gelini kendi evine götürdüğün zaman, çorabını ayağından çıkar. Ayağını yıka. O suyu evin bütün köşelerine saç. Böyle yapınca, Allah Teâlâ senin evinden yetmiş türlü fakirliği dışarı çıkarır. Yetmiş türlü bereketi evine dâhil eder. Yetmiş rahmeti sana nazil kılar. O gelin ile ve onun bereketi evin köşelerine erişir. O gelin, delilikten ve diğer hastalıklardan emin olur.” 2010.09.20 6058
32 “Küçük cihattan büyük cihada döndük. Büyük cihad, nefisle mücadeledir” diye bir hadis var mı? Bu, uydurma mı gerçek mi hocam, acaba doğrusunu sizden öğrenebilir miyim? Bir insan Allah’ın dinini yüceltmek için malını, canını, ailesini ortaya koyuyor; bu küçük cihatmış! Nefisle mücadele de büyük cihatmış! Böyle bir şeye inanasım gelmiyor. Bizim peygamberimiz böyle bir şey söylemez bence. Ama söylemişse de mecbur kabul edeceğiz. 2010.10.27 2015
33 Sünen-i Tirmizi’nin Zühd bahsindeki 2341 numaralı hadisi aktarıyorum: Osman b. Afvan (ra)’dan rivavete göre Rasulullah (s.a.v) şöyle buyurmuştur: “Adem oğlunun şunlardan başka şeylerde hakkı yoktur: Oturacağı bir ev, vücudunu örtecek bir elbise, ekmek ve su.” Tirmizi'nin notu “hasen sahih” şeklinde. Bu hadisi nasıl anlamalıyız? Kelimeleri lafzıyla mı anlamalı, yoksa Efendimizin mümkün olduğu kadar az mal ile yetinmeye yönelik mecaz içerikli bir ifadede bulunduğunu mu düşünmeliyiz? 2011.01.22 737
34 Buhari’nin kendi yazması olan (müellif nüshası) var mı, kayıp mı, bilinmiyor mu? Duyduğumuz kadarıyla müellif nüshasının bulunmadığı ve eldeki nüshaların talebelerinin kendisinden istinsah ettikleri, yazdıkları örnekler olduğudur. Acaba yanlış mı biliyoruz, açıklık getirebilirseniz memnun kalırız. Yine Buhari ile ilgili olarak aile hayatına dair hiç bir bilgiye rastlanmıyor. Evlendi mi, çocukları var mı? Evlenip evlenmemesi kendisi ile ilgili lehte veya aleyhte bir hüküm çıkarmaya gerekçe edilemez, sadece öğrenmek istedik. 2011.02.10 984
35 “Bir Müslüman zina ederse imansız olarak zina eder. Yani o esnada imanı kendisinden alınır” mealindeki hadisi İmam-ı Azam Ebu Hanife “Kur’an’a aykırı” diyerek kabul etmiyormuş. Doğru mudur? 2011.03.05 4826
36 “Yere ve göğe sığmam, fakat mümin kulumun kalbine sığarım.” Bu hadis yıllardır bizlere öğretiliyor. İlk bakışta insanı sevindiren ve duygulandıran bir şey olduğu zannediliyor. Acaba bu gerçekten hadis mi? 2011.06.15 1796
37 Birisi, Peygamber Efendimize “Ben seni seviyorum” deyince “Fakirlik için bir elbise hazırla” buyurdu. Bir başkası gelip Peygamber Efendimize “Ben Allah Teâlâ’yı seviyorum” deyince “Bela için elbise hazırla” buyurmuş. Böyle bir hadis var mıdır? 2011.09.06 2066
38 Peygamber Efendimizden sonra melek Cebrail’in 10 sefer daha yeryüzüne ineceği ve her seferinde yeryüzünden bir şey kaldıracağı söyleniyor. Böyle bir hadis var mıdır? 2012.01.12 1493
39 İnternette şöyle bir rivayet dolaşıyor: “Bir zaman gelecek. Benden bir hadis söylenince 'Resulullah böyle söylemez, hadisi bırak, Kur’an’a bak.' diyerek beni yalanlayanlar çıkacak.” Bu hadis sahih midir? 2012.02.07 1467