Süleymaniye Vakfı > Alışveriş > Yazılı Fetvalar Tarih: 28 Eylül 2009  

Soru: Forex sistemi ile uluslararası piyasalarda döviz alım satımı yapmanın dini hükmünü öğrenmek istiyorum. Forex; Euro, Dolar, İngiliz Sterlini ve Japon Yeni gibi paraların alınıp satıldığı piyasadır. Piyasanın temel özelliği, işlemlerin nakit para kullanılmadan yapılmasıdır. Bunun için önce Forex şirketinde hesap açılır ve doğabilecek zararı karşılamak üzere teminat yatırılır. Şirket, teminatın 100 katına hatta 400 katına kadar alım satım yaptırabilir. Mesela teminat bin dolar ise dört yüz bin dolara kadar alım satım imkânı verebilir. Döviz alımıyla satımı arasındaki fark (spread), kârı veya zararı oluşturur. Böyle bir ticaret helal midir?

Cevap: 

Forex, döviz alım satımı değildir. Çünkü bu piyasada bütün işlemler hayalidir. Olmayan bir dövizin hesaba geçirilmesiyle başlatılan işlem, olmayan dövizlerin takasıyla devam eder. Bu hayali alım satımlardan doğan kâr veya zarar gerçekmiş gibi hesaba geçirilir. Şirkete yatırılan para, sadece meydana gelebilecek zararı tahsil için alınan teminattır. Her zaman kazanan ve asla zarar etmeyen de forex firmasıdır.
 
Bunlar ticaret değil, batıl yani gerçekte olmayan hayali işlemlerdir. Bu yolla elde edilecek kazanç haramdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur:
  
“Müminler, mallarınızı aranızda bâtıl işlem karşılığında değil, rızaya dayalı bir ticaretle yiyin. Kendinizi öldürmeyin; Allah size karşı merhametlidir. Kim bunu, sınırı aşarak ve yanlışa saparak yaparsa onu bir ateşe sokarız. Bu, Allah’a kolaydır.” (Nisa 4/29-30)

Kategorideki Diğer Fetvalar:

Sıra	Fetvaya ait soru	Tarih	Okunma
1	Birinden 2009 model araba almak istiyorum. Bana verdiği bu arabaya karşılık seneye ona 2011 model aynı marka arabadan alırsam bu alışveriş faize girer mi?	05.10.09	550
2	Forex sistemi ile uluslararası piyasalarda döviz alım satımı yapmanın dini hükmünü öğrenmek istiyorum. Forex; Euro, Dolar, İngiliz Sterlini ve Japon Yeni gibi paraların alınıp satıldığı piyasadır. Piyasanın temel özelliği, işlemlerin nakit para kullanılmadan yapılmasıdır. Bunun için önce Forex şirketinde hesap açılır ve doğabilecek zararı karşılamak üzere teminat yatırılır. Şirket, teminatın 100 katına hatta 400 katına kadar alım satım yaptırabilir. Mesela teminat bin dolar ise dört yüz bin dolara kadar alım satım imkânı verebilir. Döviz alımıyla satımı arasındaki fark (spread), kârı veya zararı oluşturur. Böyle bir ticaret helal midir?	28.09.09	1564
3	Adına network marketing dedikleri ve internette yayın yapan bir sistem insanlar arasında yaygınlaşıyor. Bu sistem direkt ürün satışı gerektirmiyor. Siz sisteme bağlı üyelerden bir ürün (UV) satın alarak (600$ ile 1500$ arası) site üzerinde bir sayfa yani bir ofis sahibi oluyorsunuz. Aldığınız ürün fiyatına göre 1 uv, 2 uv, 3 uv sahibi oluyorsunuz. Alabileceğiniz ürünler arasında tatil paketleri, haberleşme teknolojileri, kolye, kol saati, çeşitli sağlık ürünleri ve altın paralar var. Siz iki üye bularak sağlı ve sollu olarak soyağacınızı oluşturuyorsunuz. Eğer sağlı ve sollu olarak 3 uv dengesini toplayabilirseniz 250$ kazanıyorsunuz. Bu sistem altınızdakiler iyi çalıştığı sürece size çok daha fazla kazandırabiliyor. Sistem böyle süslü gözükse de işleyiş olarak Titan Zincirine çok benziyor. Tek farkla ki ortada işe yaramaz, piyasası ve değeri belli olmayan ürünlerin yer alması. Siz bu çukura ne kadar kişiyi daha çekebilirseniz o kadar para kazanıyorsunuz. Bu işi yapan internet sitesindeki ürünlerin sadece iki tanesinin fiyatına internette ulaşabildim, birisi 50$ iken diğeri 20$ civarı. Bu site Pakistan, İran, Azerbaycan gibi ülkelerde bildiğim kadarıyla yasaklanmış durumda ve şirket hakkında şikâyetlerin önü arkası kesilmiyor. Hal böyleyken bu tarz bir sistemde yer almanın ve başkalarının bu sisteme girmeleri için aracı olmanın İslami açıdan durumunu değerlendirebilir misiniz?	19.10.09	4883
4	Bir arkadaşım vadeli olarak mal satıyor. Karşılığında da 2 aylık, 3 aylık çekler alıyor. Daha sonra da bu çekleri aylık yüzde 6 eksiği ile nakite çeviriyor. Bu işlem caiz midir?	05.08.09	940
5	Kedi ve köpek satışı yapmak caiz midir?	05.08.09	984
6	İslam dini icra yoluyla el konulan malların satışı hakkında ne diyor? Bununla ilgili içtihatlar var mıdır?	05.08.09	3628
7	Bir malın satışı hususunda antlaşma yapıldıktan sonra alışveriş gerçekleşmeden yani satıcı malı alıcıya teslim etmeden alıcıda kapora da dâhil hiçbir ödeme yapmaksızın satıcı bir sebeble malı satmaktan vazgeçerse satıcıya antlaşmadan vazgeçtiği için bir keffaret gerekir mi? Hükmü nedir?	19.10.09	198
8	İnternetten şu şekilde para kazanmak haram mı: Tıklama yaparak biriken puanlar paraya dönüşüyor. Mesela bir e-mail geliyor okuyoruz, anket geliyor ankete katılıyoruz, link veriyor orayı tıklıyor puan topluyoruz, sonra paraya dönüştürüyoruz onu. Site, reklam payından bize ödeme yapıyor. Anlaşmalı olduğu firmaların sitelerine tıklayınca reklam kazanmış oluyor ve o reklam ücretinin bir kısmını bize veriyor. Bu şekilde para kazanmak caiz midir?	05.08.09	801
9	Bazıları derler ki, elinizdeki malı yeni fiyattan satamazsınız, eski fiyatından satmanız gerekir. Bunun bir dayanağı var mıdır?	05.08.09	195
10	Bazıları diyorlar ki, İslam Hukuku alış-verişte belli bir kâr haddi tespit etmiştir. Bu, normal ticaret mallarında % 5, hayvan satışlarında % 10 ve taşınmaz malların satışında da % 20 dir. Bundan fazla bir kârla alış veriş yapılırsa fahiş kazanç sağlanmış olur ve elde edilen kâr haram olur. Bu konuda ne dersiniz?	05.08.09	551
11	Satın aldığımız bir malın fiyatı artarsa biz de fiyatı artırabilir miyiz? Meselâ 100 liradan aldığımız bir malı 110 liraya satarken bu malın alış fiyatı 140 liraya çıkarsa kalanını yeni oluşan fiyata göre satabilir miyiz?	05.08.09	200
12	Mecelle’nin bir kâr haddi tesbit ettiğinden bahsediliyor. Bu hususta bilgi verir misiniz?	05.08.09	116
13	İmâm Ebû Hanife’nin kâr haddini yüzde yüzle sınırlandırdığı iddia ediliyor. Deniliyor ki, “Ebû Hanife’ye göre bir kimsenin aynı mal üzerinden bir defada veya birden fazla satışlarda toplam yüzde yüzü aşan bir kâr sağlaması caiz değildir. Önceki kârın son satışta ana paradan düşülmesi gerekir.” Bu hususta ne dersiniz?	05.08.09	290
14	Veresiye satışlarda bazen yüzde yüzü aşan kârlar oluşmaktadır. Meselâ 80 liraya alınan bir mal, peşin 100 liraya satılırsa bir yıl vadeli 200 liraya satılabilir. Alım-satımda bir kâr haddi var mıdır?	05.08.09	336
15	Vade farkı koyarak bir malı peşin fiyatından fazla bir fiyata almak veya satmak caiz midir?	05.08.09	919
16	Bir malın peşin ve veresiye fiyatları birbirinden faklı olabilir mi? Mesela peşin 500 liraya sattığımız bir malı veresiye 700 liraya satabilir miyiz? Bu aradaki fark faiz olur mu?	05.08.09	340
17	Bir kimse birinden borç para alsa, öderken bir miktar fazla ödese bunun dinî hükmü nedir?	05.08.09	303
18	Network marketing ile ilgili bu sitede yayınlanan bir soruyu üzülerek okudum. Soru yönlendirici idi çünkü. Soruyu şöyle soralım: İşe yarayan, insanların satın almak istedikleri, içeriği helal besinlerden oluşan bir ürünün ağ pazarlama ile satılması caiz midir? Firmaların ürünlerini marketlerle değil de bireylerle insanlara tanıtmasının ne sakıncası vardır? Ürünleri ihtiyacını karşılamak için kullanan ve memnuniyetini diğer yakınlarıyla v.s. paylaşarak onlara da tanıtan ve yaptığı bu tanıtımdan dolayı satıştan kazanç sağlayan insan İslam’ın hangi kaidesini çiğnemiş olur? Ticaret de zaten bir malın üzerine komisyon koyarak satmak değil midir?	22.12.09	2971
19	Peygamber efendimizin vefat etmeden önce zırhını rehin bırakarak bir Yahudiden yiyecek aldığı doğru mudur? Doğruysa nasıl anlamalıyız?	19.12.09	598
20	İnternette bazı siteler açık artırma yoluyla ürünler satıyor. Mesela bunlardan bir tanesinde her yeni teklifte ürünün değeri kuruş kuruş artıyor. Yalnız teklif verebilme hakkı için de teklif satın alınıyor siteden. Bazen değerine yakın bazen epey altında ürünler satıldığını biliyoruz. Benim sorum bu şekilde alışveriş caiz midir?	09.12.09	453
21	Cami önlerinde ticaret yapmak uygun mudur? Bu konu hakkında bir hadis ve ayet var mıdır?	30.04.10	244