Bizim orucumuzla önceki ümmetlerin orucu arasında fark var mı?
Süleymaniye Vakfı > Oruç > Yazılı Fetvalar Tarih: 28 Temmuz 2016  
Soru: Biz önceki ümmetlerle aynı şekilde mi oruç tutuyoruz? Bizim orucumuzla onların orucu arasında herhangi bir fark var mıdır?
Cevap: 

Yeme-içme ve cinsel ilişki sınırlamasının olduğu orucun Bakara sûresinin 183. ayetiyle farz kılındığı, daha sonra da bunun aynı sûrenin 187. ayetiyle nesh edildiğini dile getirenler vardır. 183. ayetin meali şöyledir:

“Müminler! O oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı. Belki kendinizi korursunuz.”

İbn Abbas’tan yapılan rivayete göre, oruç önce Bakara sûresinin 183. ayetiyle önceki şeriattaki gibi, yani geceleri yeme-içme ve cinsel ilişki yasağı olduğu halde farz kılınmış, daha sonra da 187. ayetle oruç gecelerindeki bu sınırlamalar kaldırılmıştır. Nitekim aralarında Ömer b. el-Hattâb’ın da bulunduğu bazı sahabilerin oruç gecelerindeki bu sınırlamayı ihlal ettiklerine dair bazı rivayetler de bunu destekler gibidir.

Gerçekten de Bakara sûresinin 187. ayetinin, nesih unsuru taşıdığı söylenir ve bu konuda bazı rivayetlerden bahsedilir. Özetle, önceleri oruç gecelerinde yeme-içme ve cinsel ilişki konularında bazı sınırlamalar varmış. İftar eden kişiye yeme-içme ve cinsel ilişki, yatsı namazına yahut uyuyuncaya kadar mubahmış ve bu uygulama 187. ayet ininceye kadar uygulanmış. Bu yasağı ihlal edenler olunca söz konusu âyetle önceki şeriatın bu hükmü kaldırılmış ve oruç gecelerinde cinsel ilişki serbest hale gelmiş. 183 ve 184. ayetlerin, orucun zamanı ve mükellefiyet şartları hususunda neshe uğradığı; önceleri her ay üç gün tutulan ve güç yetirebilenlerin isterlerse tutmayıp yerine fidye verebilecekleri orucun daha sonra 185. âyetle Ramazan ayını oruçlu geçirme şeklinde nesh edildiğini söyleyenler de vardır. 183. âyetin neshe uğradığını söyleyenlerin olması dikkat çekicidir.

Ayet incelendiğinde, gün içinde orucun tutulma süresi ve cinsel ilişkinin hükmü hususunda bir neshin gerçekleştiği sonucuna varılabilir. Ayette geçen “أُحِلَّ لَكُمْ = sizin için helal kılındı” ifadesi öncekilerin hükmünden farklı bir hüküm söz konusu olduğunu gösterir gibidir. Nitekim 183. ayette öncekilerinki gibi farz olan orucun hüküm ve vasıf açısından benzerlik taşıdığını, bu orucun vasıf yönüyle neshinin “أُحِلَّ لَكُمْ” denilerek 187. ayetle gerçekleştiğini söyleyenler vardır.

Esasında tüm bunlar 187. ayetin metniyle de örtüşmektedir. Ayette geçen “sizin için helal kılındı = أُحِلَّ لَكُمْ” ifadesi, yeni hükmün önceki şeriattan farklı olduğuna işaret etmektedir. Yine ayette geçen “Allah, kendinize olan güveninizi sarsıcı işler yapmakta olduğunuzu bildi, tevbelerinizi kabul etti ve sizi affetti = عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ” şeklindeki ifadeler, bazılarının bu sınırı aştığını, ancak Allah’ın bunları affettiğini göstermektedir. Aynı şekilde âyette geçen “فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ = Bu vakitte onlarla birleşin ve Allah’ın sizin için yazdığını arayın şeklindeki ifadeden de yeni bir hükmün geldiği anlaşılmaktadır.

Resûlullah ve ona tâbî olanlar, önceki şeriata göre oruç tutuyor olmalıydılar. Nitekim buna dair rivayetler herkesin malumudur. Bu, Medine’de Bakara sûresinin 183. ayetiyle; Kur’an’i vahiyle tasdik edilmiş oluyordu. 184. ayetin başındaki “أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ = bilinen günlerde şeklindeki ifade, önce tutulan ve Kur’an’la da tasdik edilen orucun zamanının bilindiğini göstermektedir. 187. ayetle, oruç gecelerindeki yeme-içme ve cinsel ilişkiye dair sınırlamalarda genişlemeler oldu. Çünkü bunu ihlal edenler oluyordu.

KAYNAK: Fatih Orum, Tasdik Tebyin ve Nesih, Süleymaniye Vakfı Yayınları, İstanbul, 2016, s. 32-35.

Şeriatlarda bütünlük ve süreklilik ilkesine dair aşağıdaki linkte bulunan soru-cevabı da gözden geçirmenizi tavsiye ederiz:

http://www.fetva.net/yazili-fetvalar/peygamberler-hep-ayni-seyleri-mi-teblig-etmislerdir.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Kan, idrar vs. gibi tahliller orucu bozar mı? 2009.09.28 89024
2 Bazı senelerde Ramazanı 30 a tamamladığımızda bayram gününe geliyor. Bayram günü oruç oluyoruz. Bu orucun bayramdan sonra mı tutulması gerekiyor? Yoksa bayram günü de oruçlu olmak mı gerekiyor? 2009.09.28 38621
3 Sahuru yaptık, ezan okundu ve oruca başladık. Hemen sonra İstanbul'dan memlekete gitmek için yolculuğa çıkacağız. Bir yerde mola verdik. Ama orda hala sabah ezanı okunmamış. Biz orada okunmadı diye bir şeyler yiyip içebilir miyiz? 2009.09.28 66839
4 Dişçide diş temizletmek, yıkatmak orucu bozar mı? 2009.09.28 46480
5 Bir arkadaşım hocalardan birine sormuş. İstanbul'da sahur yapıp Ankara'ya giden bir vatandaş (ya da İstanbul'dan daha doğuda bir yere) Ankara'da orucunu açmak için İstanbul ezanını beklemeliymiş. Ben de arkadaşıma "tersi durumda ne olacak? Ankara'da sahur yapıp İstanbul'a giden bir vatandaş Ankara ezanıyla orucunu mu açacak?" diye sordum, cevap veremedi. Bu işin doğrusu nedir? 2009.09.28 66493
6 Ramazan'ın 30 gün olduğunun delili var mı? 2009.09.28 53203
7 Kocaeli Körfez ile il merkezi arasında 20 km olması nedeniyle iftar 1 dakika geç açılmakta iken İstanbul'da Tuzla ile Bakırköy aynı anda iftar etmektedirler. İki ilimiz de büyükşehir statüsünde olmasına ve büyükşehir sınırlarının bütün ilçeleri kapsamasına rağmen iftar açısından neden farklı uygulama yapılmaktadır? 2009.09.28 20903
8 Ramazanda lokantaların, kafeteryaların, dönercilerin vs. açık tutulması caiz midir? Buradan elde edilen kazanç haram olur mu? 2009.09.28 37203
9 Alzheimer hastası bir kişi, bir dakika içinde oruç tuttuğunu unutmaktadır. Hatırlatıldığında da tekrar unutması birkaç dakika sürüyor. Böyle biri oruç tutabilir mi? 2009.09.28 19489
10 Diyalize giren böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2009.09.28 15415
11 Oruçluyken ağızda karanfil kökü bulunmasında sakınca var mı? 2009.09.28 39207
12 Bayanlar evlerinde nasıl itikâfa girerler? Bir de en az üç gün diye duydum daha az olamaz mı, mesela bir gün akşama kadar? 2009.09.28 38991
13 Oruçlu iken saç boyamak orucu bozar mı? 2009.09.28 160324
14 Her Ramazanda ailecek bir sorun yaşıyoruz. Bu sorun iftar vaktiyle ilgili. Babam "orucu ezanla açın", annemse "ezandan 30 dk sonra açın" diyor. Hangisi doğru, ne yapmalıyız? 2009.09.28 32153
15 Oruçluyken yemeğin tadına bakmak caiz mi? Orucu bozar mı? 2009.09.28 40806
16 Bir insan eğer keyfi oruç tutmuyorsa yani hiçbir mazereti yokken oruç tutmuyor ve namaz kılmıyorsa o insana iftar yemeği verilir mi veya çağırılır mı? 2009.09.28 29235
17 Niyet ne demektir? 2009.08.25 13216
18 Bazıları oruca bir gün önceden başlamakta, hilalin görüldüğünü iddia etmektedirler. Bunun doğrusu nedir? Neye göre amel edeceğiz? 2009.08.25 15558
19 Oruç nedir? Tarifini yapar mısınız? 2009.08.25 9535
20 Ramazan orucuna ne zaman ve nasıl niyet edilir? 2009.08.25 66365
21 Ramazanda kimlerin oruç tutması gerekir? 2009.08.25 11400
22 Ergenlik çağı hakkında bilgi verir misiniz? 2009.08.25 15082
23 Oruca ve bayrama başlama ile ilgili bir soru soracağım: Ben yurtdışında yaşıyorum ve yaşadığım ülkede ramazan genellikle Türkiye ve Arabistan’a göre hep bir gün geç oluyor. Ben genellikle Arabistan’ı baz alarak oruca başlıyorum ve bayramı da ona göre yapıyorum. Ama çevremdeki müslüman arkadaşlarım bana hangi ülkede yaşıyorsan o ülkeye uyman gerekir diyor. Bir defasında ramazan Araplara göre 2 gün geç, Türkiye’ye göre de 1 gün geç oldu. Şimdi burada nereye uymak gerekir? Yaşadığım ülkeye mi, yoksa Arabistan’a göre mi? Ayrıca bu sene yine körfez ülkeleri Ramazan'a bir gün erken başladılar. Biz ne yapacağız? 2009.08.25 18318
24 Bakara sûresi 187. ayette geçen "tan yerinin ağırmasından gece oluncaya kadar orucu tamamlayın" ayetini siz "akşam" olarak çevirmişsiniz. Arapça "leyl" kelimesi geçmiyor mu orada ve de leyl gece demek değil mi? 2009.08.25 13786
25 Diyabet hastalarının Ramazan ayında oruç tutmaları gerekir mi? 2009.08.25 19558
26 Bir müslüman Ramazan günü oruca niyet etmemiş olsa akşama kadar bir şeyler yiyip içebilir mi? 2009.08.25 92509
27 Diş fırçalamak orucu bozar mı, bozmaz mı? 2009.08.25 33395
28 Diş fırçalamak ve misvak kullanmak orucu bozmaz dediniz. Misvak; tadı olmayan, ağızda lezzet bırakmayan bir ağaç parçasıdır. Diş macunu ise nane esansı ve şeker ihtiva eder. Acaba onların ağızda bırakacağı tad orucu bozmaz mı ? 2009.08.25 30766
29 Diş çektirmek için anestezi gereklidir. Bu da, diş etlerine enjekte edilen anestetik madde ile yapılır. Enjeksiyon ile vücuda herhangi bir şey ithali ise orucu bozar. Anestezisiz diş çektirmek mümkün olmadığına göre diş çektirmenin orucu ne suretle haleldar etmeyeceğini anlayamadım, lütfen beni aydınlatır mısınız? 2009.08.25 21880
30 Oruçlu bir kişi ağzını su ile çalkalayıp tükürse ağzında kalan yaşlık orucuna engel olur mu? 2009.08.25 59552
31 Oruçlu kişi birine sövse ve hakaret etse orucu bozulur mu? 2009.08.25 25256
32 Ramazan günü gündüzün uyuyan bir kimseye uykuda banyo yapması gereken bir hal olsa orucu bozulur mu? 2009.08.25 102389
33 Bir kişi akşam hanımıyla beraber olsa fakat abdest almadan uyusa, sahura kalkamadan sabah uyansa ve işe geç kaldığından dolayı banyo yapmadan oruç tutabilir mi? 2009.08.25 355187
34 Kan vermek, bağışlamak orucu bozar mı? 2016.06.08 25160
35 Oruçlu iken vücuda adale ve deri için sürülen visk, krem vs. orucu bozar mı? 2009.08.25 78797
36 Oruçlu olan bir kişi şehvetle hanımını öpebilir mi? 2009.08.25 29873
37 Oruçluyken nişanlımla el ele tutuşabilir miyiz, haram mıdır? 2009.08.25 29226
38 Bir bayanın erkek arkadaşıyla yanak yanağa öpüşmesi, el ele tutuşup sarılması sonucunda ıslaklık hissedilse fakat şehvet duyulmazsa acaba orucu bozulur mu, kaza veya kefaret gerekir mi? 2009.08.25 34601
39 Oruçlu iken kız arkadaşımı öpmem ya da sarılmam (boşalma olmadan) orucumu bozar mı? 2009.08.25 133410
40 Oruçluyken sabah namazından sonra tahrik edici bir rüya görsem orucum bozulur mu? Bir de boy abdesti alırken oruç bozulur mu? 2009.08.25 51025
41 Yaklaşık üç sene kadar hastalıkla uğraştım. Bu müddet içerisinde Ramazan oruçlarımı tutamadığım gibi, bütçem zayıf olduğu için fidyesini de verememiştim. Şimdi ise, hamdolsun sağlığıma kavuştum ve bütçem düzeldi. Acaba tutamadığım oruçların fidyelerini toptan bir fakire vermem caiz midir? 2009.08.25 12190
42 Özürlü veya özürsüz olarak oruç tutmayan bir kişi, kendi yerine bir başkasına oruç tutturabilir mi veya tutamadığı günler yerine fidye verebilir mi? 2009.08.25 22179
43 Sabah namazını, sabah ezanı okunduktan sonra en az 15 dk sonra kılmak gerekiyormuş, bu doğru mu? 2009.08.25 48616
44 Başta astım olmak üzere birçok hastalıkta kullanılan spreyler orucu bozar mı? 2009.08.25 49709
45 Keyfi olarak tutulmayan ramazan orucunun cezası nedir? 2009.08.25 53651
46 Oruçluyken duş almak veya denizde yüzmek orucu bozar mı? 2009.08.25 91302
47 Oruçluyken aşırı bir şekilde diş ağrısı tutan bir kişi ağrı kesici yutsa ne lazım gelir? 2009.08.25 22208
48 Ağlarken gözyaşı yutmak orucu bozar mı? 2009.08.25 30398
49 Ben Kosova'da yaşıyorum. 3 gün sonra Türkiye’ye gideceğim. Kosova'dan Türkiye uçakla yaklaşık 1 buçuk saat sürer. Şimdi benim oruç tutmam caiz midir değil midir? 2009.08.25 77076
50 Benim hastalık sebebiyle tutamadığım beş senelik ramazan orucu borcum bulunmaktadır. Bu beş senelik borcumu oruç tutarak mı ödeyeceğim veya bedel ödeyerek de borcu ödeyebilir miyim? 2009.08.25 13817
51 Fitil kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 46005
52 Ağda yapınca oruç bozulur mu? 2009.08.25 110003
53 Oruçlu iken ağız yarası için gargara yapmak orucu etkiler mi? Etkilerse ne kadar etkiler ve etkileri nelerdir? 2009.08.25 46654
54 Unutarak yemek içmek orucu bozar mı? 2009.08.25 30095
55 Recep, Şaban ve Ramazan ayları ile Recep, Zilkade, Zilhicce ve Muharrem aylarının birbirlerinden farkı nedir? 4 haram ay diyorsunuz, peki Ramazan ayı bunun neresinde? 2009.08.25 71486
56 KPSS'ye hazırlanan bir öğrenciyim. Daha önce sınavlara hazırlanırken oruç zamanı derslerden düşüyor, anlayamıyordum. Bu sene de KPSS oruç zamanına denk geliyor. Oruç tutarsam bu, derslerimi mutlaka etkileyecek. Dinimizde kolaylıklar olmalı. Ne yapmam gerekiyor hocam? Orucun kazası olur mu? Tutmayıp kazaya bırakabilir miyim? 2009.08.25 47130
57 Niye her sene 10 gün önce tutuyoruz? 2009.08.25 25632
58 Çocuklarımıza kaç yaşlarından itibaren oruç tutturmamız gerekiyor? 2009.08.25 76600
59 Ramazan ayı gelmeden bir iki gün önce oruç tutulmaması gerektiği doğru mudur? 2009.08.25 12688
60 Kasıtlı olarak oruç tutmayan müslim veya gayrimüslim kimselere ikramda bulunmak şer’an caiz midir? 2009.08.25 11432
61 Dudağa sürülen ruj orucu bozar mı? 2009.08.25 46653
62 İftarı hurma ile mi açmak gerekir, su ile mi? 2009.08.25 14281
63 Sigara neden orucu bozuyor anlamış değilim. İzah edebilir misiniz? Doyurucu ya da vücuda gıda veren bir şey değil. Sigara içenler bu bağımlılık yapan maddeye olan bağımlılıklarından dolayı oruçlarını tutamıyorlar. 2009.08.25 22227
64 Nafile oruç bozulduğunda yerine tutulması gereken oruç farz mı yoksa vacip mi olur? 2009.08.25 80533
65 Peygamberimiz iftardan sonra nasıl dua ederdi? 2009.08.25 12035
66 Banyo yapmak orucu bozar mı? 2009.08.25 72050
67 İğne yaptırmak ve serum kullanmak orucu bozar mı? 2009.08.25 33785
68 Sadece Cuma günleri oruç tutulur mu? Perşembeyi veya cumartesiyi de eklemek gerekir mi? 2009.08.25 189270
69 Neden Ramazan ayına 11 ayın sultanı denilmektedir? Hicri takvimde de 12 ay yok mudur? 2009.08.25 22747
70 Ramazan bu yıl da yaz tatiline denk geldi. Oruç tutanlar nelere dikkat etmeli? Ramazan ayında tatil yapılır mı? Sahil yörelerinde tatil yapmakta olan veya oralarda yaşayanlar nelere dikkat etmeli? Oruçlu kişiler denize veya havuza girerse oruçları bozulur mu? 2009.08.25 12029
71 Mayolu erkek-kadın görünce oruç bozulur mu? 2009.08.25 26293
72 Tatil yörelerindeki beach olarak adlandırılan sahil bar-cafe benzeri alanlarda iftar açmakta sakınca var mıdır? İftarın nerede açıldığı önemli midir? 2009.08.25 14048
73 Alkol kullanan ama Ramazanda alkolü bırakıp, oruç tutanların oruca başlamadan ne kadar süre önce içkiyi tamamen kesmeleri gerekir? 2009.08.25 33900
74 Ramazanda ezan okunduğunda önce akşam namazını mı kılmak gerekir yoksa yemeğimizi yemek mi? Kur'an ve sünnet ışığında tercihimiz ne olmalı? Ya da ezan okununca orucu açıp, yemek yemeden akşamın farzını kılıp sünnet kılmadan, dua etmeden, tesbih çekmeden, ondan sonra yemek yemek mi? Bütün ilçede bu konuda bir yanlışlık zinciri var, aydınlatmanızı rica ediyorum. 2009.08.25 31161
75 Ramazanda bütün bir ayı oruçlu geçirmek için adet geciktirici ilaç alıp adet olmayan bayanlar var. Bunun dinen bir zararı var mı? 2009.08.25 23319
76 Oruç tutması mümkün olmayacak derecede hasta, yaşlı veya güçsüz olanlar ne yapmalıdır? 2009.08.25 58805
77 Şevval ayında tutulması gerektiği söylenen orucun hükmü nedir? 2009.08.25 22991
78 Kazaya kalan 7 gün orucumu topluca tutmayı düşünerek “7 gün orucumu ara vermeden tutayım” hesabıyla tutmaya başlasam, ara vermem halinde bir sorumluluğum olur mu? Ara vermeden tutmam zorunlu olur mu? Veya bu şekildeki düşünce adak gibi kabul edilebilir mi? 2011.04.05 11309
79 Hiperbarik oksijen tedavisi orucu bozar mı? 2012.08.01 5188
80 Oruçluyken âdet olan kadının orucu bozulur mu? 2013.08.01 83816
81 Ramazanın bu yaz sıcaklarına gelmesi sebebiyle zorlanacağız gibi. Çok sıcak olduğu günlerde 2 gün tutulup bir ara verilmesi veya kışın tutulması gibi bir uygulama daha önce olmuş mudur? 2011.07.29 17405
82 Bir ramazan ayında isteyerek 1 gün orucumu bozdum. Bunun kefareti ne şekildedir? Parayla ödenebilir mi? Kıstası nelerdir? 2012.07.17 30743
83 Hamile veya emzikli kadınların Ramazanda oruç tutmaları şart mıdır? Bunlar oruç tutmazlarsa daha sonra kaza mı edecekler, yoksa fidye mi ödeyecekler? 2014.06.28 128875
84 Şeker, tansiyon ve migren gibi kronik hastalığı bulunan kişiler oruç tutmalı mıdırlar? Mesela ben tansiyon hastasıyım ve sabah-akşam kullanmam gereken ilaçlarım var. Ne yapmamı tavsiye edersiniz? 2011.08.01 23001
85 Midemde sorun var. Günde 3 kez aç karnına ilaç kullanmam lazım. Kullanmayınca kusuyorum. İlaç kullanırsam orucum bozulur mu veya oruç tutmam farz mı? 2012.08.03 10010
86 Oruç tutmak için sahura kalkmak şart mı? 2015.06.19 4287
87 Biz önceki ümmetlerle aynı şekilde mi oruç tutuyoruz? Bizim orucumuzla onların orucu arasında herhangi bir fark var mıdır? 2016.07.28 1883
88 Ben sigarayı bırakmaya çalışıyorum bunun için nikotin bandı kullanıyorum. Acaba bu nikotin bandını oruçlu iken de kullanabilir miyim? Bir hoca “nikotin bandı orucu bozar”, diğeri “bozmaz” diyor. Hangisi doğru? 2011.08.02 10684
89 Oruçlu iken iradem dışında kustum. Orucumu bozup sonradan kaza edebilir miyim? 2012.08.10 50325
90 KPSS, LYS vs. gibi Ramazanda sınavı olan öğrencilerin oruç tutmama ruhsatı var mı? 2015.06.20 10486
91 Kızım kemik tüberkülozu hastası ve şu an tedavi görüyor. Oruç tutması sakıncalı mıdır? 2013.07.22 5859
92 Ramazan ayı içinde “bugün çok sıcak, çalışmam lazım” deyip niyet etmeden o gün oruç tutmazsam kaza veya kefaret gerekir mi? 2011.08.05 15752
93 Ramazan ayında oruçluyken ağzıma su verdiğim zaman sanki suyu yutacakmışım gibi bir his oluyor ve yaklaşık 15 dakika yutkunamıyorum. Oruçluyken ağzıma su vermesem olur mu? 2012.08.13 94597
94 Sık sık su içmesi gereken böbrek hastaları oruç tutabilir mi? 2015.06.22 4482
95 Susuz olarak hap içmek orucu bozar mı? Bende bel fıtığı var. Günde en az 2 hap almaya mecburum. Ramazan'da da oruç tutmak istiyorum. Susuz içilen haplar var, acaba susuz içilen haplardan alsam iki tane oruç bozulur mu? 2009.11.09 29814
96 Namaz kılmayan birisinin ramazan orucu tutmasının hükmü nedir? Ya da namaz kılmadan ramazan orucu tutmak İslam'a göre nasıl değerlendirilebilir? 2010.05.01 62950
97 Malumunuz üzere geçen sene yani 2010’da Diyanet bize 40 dakika fazladan oruç tutturdu. Bu sene yani 2011’de de Diyanet takvimlerinde aynı hatalar var mı? 2011.08.05 8351
98 Kur’an-ı Kerim’de zina, faiz gibi büyük günahlar için cehennem azabının kaçınılmaz olduğu yazıyor, bunu anlamayacak bir durum yok. Fakat oruç tutmayanlar için hiçbir ayette bu tür ifadeler yer almazken siz, oruç tutmamanın Allah’a isyan olacağı düşüncesine nereden varıyorsunuz? Elbette ki tutmamız gerekiyor; ama sizin ifadenizden oruç tutmayanın büyük günah işlediği anlamı çıkıyor. İsyan büyük bir günahtır. Zina, faiz vb. işler için “Elem dolu azap var.” diyen Rabbim oruç için böyle bir ifade kullanmamış. Kalbimin rahatlaması için değerli görüşlerinize ihtiyacım var. Yardımcı olur musunuz? 2012.08.15 17394
99 Aç kaldıkları için şiddetli baş ağrısı yaşayan migren hastaları oruç tutabilir mi? 2015.06.23 6711
100 Sakız çiğnemek orucu bozar mı? Mekruh mu? Yoksa bir sakınca yok mu? 2010.08.17 19223