Başkasının yerine hac yapmak mümkün müdür?
Süleymaniye Vakfı > Hac-Umre > Yazılı Fetvalar Tarih: 06 Ekim 2010  
Soru: Başkasının yerine hac yapılabilir mi? Babam hacca gidemeyecek kadar hasta ve yaşlı ama parası var. Onun yerine ben gidebilir miyim?
Cevap: 

“Hz. Peygamber’den haccın önemi, menâsiki hakkında çok sayıda hadis nakledilmiştir. Ancak, malî gücü olan yaşlı veya hastalara haccın farz olduğu, kendileri yapamıyorsa masrafını karşılamak suretiyle başkasına hac yaptırmaları gerektiğine ilişkin sahih hadis yoktur. Bir konuda ayet ve onu açıklayan sahih hadis yok ise, yorumlardan hareketle farz hükmüne varılamaz. Çünkü yerine getirilmesi katî’ bir delil ile talep edilen şeye farz denir.

Hanefî, Şafiî, Şiî, Zahirî ve Zeydî mezhebi mensupları, çoğunlukla malî gücü dikkate alarak, hastalık ve yaşlılık nedeniyle bizzat hac yapmaktan aciz olan kişiye, vekil aracılığıyla hac yaptırmasının farz olduğu neticesine varmışlardır. Malikî fukahasının çoğunluğu gibi, sağlığı esas alanlar ise, malî gücü olsa dahi, hastalık veya yaşlılık sorunu bulunan kişiye haccın farz olmadığı görüşündedirler.

Ebû Hanife, Serahsî ve İbnu’l-Hümâm gibi bir kısım fukaha ise, malî güçle sağlığı birlikte ele almış ve bu iki unsurdan birini taşımayan kişilere haccın farz olmadığını ileri sürmüşlerdir.

İmam Muhammed, vekâletle yapılan hacda, haccın bizzat hac yapan (vekil) için geçerli olduğunu, adına hac yaptıranın ise böyle bir ibadete vesile olduğu, parasını bu yolda harcadığı için hac sevabı almış olacağı kanaatindedir.

Adına hac yapılmasını vasiyet ederek ölen hac borçlusu adına varislerinin, onun malından hac yaptırmalarının vacip olduğu konusunda fukaha ittifak etmiştir.

Sağlık ve diğer şartlar mevcut iken kendisine hac farz olup da zamanında eda etmeyen ve daha sonra aciz duruma düşen kişinin, kendi adına başkasını vekil göndermekle bu sorumluluktan kurtulamayacağı, dolayısıyla zimmetinde kesinleşmiş olan hac borcundan dolayı Yüce Allah’tan af dilemesi gerektiği, varsa, hac masraflarını karşılayacak miktardaki malını sadaka olarak dağıtmasının, adına hac yaptırılmasını vasiyet etmesinden daha doğru bir davranış olacağı kanaatindeyiz.”

Başkasının yerine hac yapılıp yapılamayacağı konusunda delilleri ile birlikte geniş bilgi edinmek isteyenlerin Doç. Dr. Servet Bayındır’ın aşağıdaki linkte bulunan makalesini okumalarını tavsiye ederiz:

http://www.suleymaniyevakfi.org/arastirmalar/baskasinin-yerine-hac-yapmak.html

NOT: Bu konuyla ilgili bir dersimizi de aşağıdaki linkten izlemeniz mümkündür:

http://www.kurandersi.com/mukayeseli-fikih-muzakereleri/2010/baskasinin-yerine-hacc-yapmak.html

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Medine'de 40 vakit rivayeti var mıdır? Varsa sahih mi, zayıf mı yoksa örf-adet midir? 2009.08.13 15087
2 Sitenizdeki Peygamberimizin Haccı yazısından şöyle bir sonuç çıkardım: Hz. Peygamber Medine´den Mekke'ye hac için gelirken, yanında kurban getirdiği için kurban kesene kadar ihramda kalmaya devam etmiş; fakat yanında kurban getirmeyenlere ihramdan çıkmalarını emretmiş. Günümüzde hacca gidenler kurban kesmeye niyet ettikleri halde Umre'den sonra ihramdan çıkmaktadırlar. (Hacc-ı Temettu') Bu uygulama doğru mudur? Benim anladığım, bir hacı adayı ya Hacc-ı Kıran (kurban kesilene kadar ihramlı olacak), ya da Hacc-ı İfrad yapacak. (kurban kesmeden ihramdan çıkacak) Çıkardığım sonuç doğru mudur? 2009.08.13 18631
3 Şeytan taşlama diye bir şey var mıdır? Son zamanlarda televizyonlarda bazı hocalar hacda şeytan taşlamanın olmadığını, bunun sonradan ortaya çıkarıldığını söylüyorlar. Bu işin doğrusu nedir? 2009.08.13 37619
4 Ben 25 yaşında öğretmenlik yapan, bekâr ve yalnız yaşayan biriyim. Bu sıralar evlenmeyi düşünüyorum. Evlenmeyi düşündüğüm kişi ile gerekli olan şartları tamamladık. Ama kızın ailesi bu yıl da kızlarını vermek istemiyor, hacca gitmek istiyorlar. Bir ailenin evlenecek bir kızı varken hacca gitmesi doğru olur mu? Dinen bunun hükmü nedir? Kızın ailesinin haccı bir yıl ertelemesi münasip olmaz mı? 2009.08.13 6416
5 Hac ibadeti için Kur'an'da "şeair - semboller" ifadesi kullanılır. Bu anlamda özellikle ihramdan çıkış için gerekli olan tıraş neyi sembol ediyor? 2009.08.13 6390
6 Haccın üç ay içinde yapılabileceği iddia ediliyor, ne dersiniz? 2009.08.13 7271
7 Hacca gidecek kadar parası olmayan bir kişi umreye gidebilir mi? Umreye gittiği taktirde Kâbe'yi görmüş olacağından bu kişinin sonradan hacca gitmesi kendine farz olurmuş. Böyle bir şey var mı? 2009.08.13 26853
8 Hacca gitmeyi düşünüyorum fakat param hacca tam olarak yetmiyor. Eksik kalan kısmı bankadan kredi alarak tamamlarsam olur mu? 2009.08.13 10864
9 Bir TV kanalında çıkan habere göre Hac'da kesilen kurbanlar kameraların sokulmadığı bir yerde toplanıyormuş ve ne fakirlere dağıtılıyormuş, ne de ziyan olması engelleniyormuş. Bu konu kafamı karıştırıyor. İsrafın caiz olmadığı dinimizde eğer yapılıyorsa böyle bir şey olması doğru mudur? 2009.08.13 23412
10 Hacerülesved'e yapılan saygı ve hürmetin bildiğim kadarıyla İslam'ın başka hiçbir uygulamasında bir benzeri bulunmamaktadır. (Bir taşa yapılan saygı bağlamında) İslam'ın putlara ve şirke reddi ortadayken bu eylemi sırf sünnet olduğu için yapmak ne derece sağlıklıdır? Daha doğrusu Hacerülesved’e yapılan saygı gerçekten Peygamberimizin davranışı mıdır? 2009.08.13 5937
11 Fıkıh kitaplarında İfrad haccına niyet eden birinin kurban kesmeden hac yapabileceği kaydediliyor. Bakara Suresi 196. ayette ise kurban kesemeyenlerin oruç tutmaları gerektiğine dair bir hüküm var. Bu hüküm hacda kurban kesmeye güç yetiremeyen (kurban için para bulamayan) kimseleri de kapsar mı? 2009.08.13 8675
12 Önceki yıllarda Türkiye'de yapılan rasatlara göre Zilhicce'nin 10'u yani kurban bayramının birinci günü falan güne rastlamaktaydı. O yıllarda Suudi Arabistan kurban bayramını bir gün öne almıştı. Buna göre hacılar Arafat'a bir gün önce çıkmış oldular. Türk hacıları da buna uydu. Hac Arafat'tan ibaret olduğuna ve zamanında yapılmayan vakfe de geçerli olmadığına göre bunun sorumlusu kim olacaktır? 2009.08.13 5746
13 Eşim üzerine farz olan haccı, benim iznimi almadan ve yanında mahremi bulunmadan eda etti. Bir kadınlar kafilesine katılarak gidip geldi. Acaba haccı kabul olur mu? 2009.08.13 6962
14 "Hac kapının eşiğindedir." sözünün dini açıdan anlamı nedir ? 2009.08.12 3232
15 Hac yapan bir kimse elinde olmayan bir sebeple Müzdelife vakfesini yapamazsa ne yapması gerekir? 2009.08.12 3168
16 Evvelce hac ve umresini yapmış olan bir kimsenin nafile olarak hac ve umreye gitmesi mi yoksa o parayı muhtaç olanlara harcaması mı daha iyidir ? 2009.08.12 4339
17 Kasap olarak hacca gideceğim. Bize bildirildiğine göre kasapların yarısı sabah 6'dan 14.00'a kadar bir kısmı da 14.00'dan sonra görev yapacaktır. Saat 6'dan 14.00'a kadar görev yapacak olan kasaplar gerek Müzdelife'deki vakfede ve gerekse Kurban Bayramının birinci günü şeytanı taşlama hususunda bir takım sıkıntılar içine düşeceklerdir. Hanefi Mezhebine göre nasıl davranmalıdır? 2009.08.12 9457
18 Hacca gitmek için evli ya da bekâr olmanın bir önemi var mıdır? 2009.08.12 7317
19 Hac farizasını yerine getirmiş olan bir kişi Hira dağına gidememişse bu bir noksanlık mıdır? 2009.08.12 2943
20 Bazı kimseler şöyle diyorlar: "Hac yolunda harcayacağım para ile burada dar gelirli vatandaşlara yardım yaparak hac sevabını kazanmış olurum." Bu düşünce doğru mudur? 2009.08.12 4720
21 Hacca gitmeye niyet etmiş bulunan bir müslüman her hazırlığını yapmış olup tam yola çıkacakken hastalanıp gidemezse veya yolda vefat etmiş olursa bu müslüman hac yapmış sayılır mı? 2009.08.12 5071
22 Hacca nasıl niyet edilir? 2009.08.12 12419
23 Karı-koca tarlada, dairede, fabrikada vs. yerlerde beraberce çalışıp kazanıyorlarsa paraları olduğu takdirde her ikisi de beraber hacca gitmeleri gerekir mi? 2009.08.13 3512
24 Başkasının yerine hac yapılabilir mi? Babam hacca gidemeyecek kadar hasta ve yaşlı ama parası var. Onun yerine ben gidebilir miyim? 2010.10.06 24469
25 Bekâr bir bayan yanında kimse olmadan umreye gidebilir mi? 2010.12.10 29647
26 Kâbe’nin içinde ne var? 2011.04.06 22900
27 Kâbe’nin örtüsü niçin siyahtır? 2011.04.28 26729
28 Bakara Suresinin 196. ayetine göre umreye giden herkesin kurban kesmesi veya oruç tutması mı gerekiyor? 2011.05.30 10293
29 İfrad haccında şeytanı taşlayıp tıraş olan, daha sonra da tavaf ve sa’y işlemini tamamlayan bir kişi, hemen aynı gün tekrar mikat mahalline gidip ihrama girse ve umre yapsa olur mu? 2011.10.20 2955
30 Hacda veya umrede ihramdan çıkmak için kesilmesi gereken saç miktarı ne kadardır? Yani saçımızı kısaltmamız mı gerekiyor, yoksa dipten tıraş etmemiz mi? 2012.11.05 30756
31 Hac ve umrede ihrama girmeden önce koku sürünmemizde, deodorant veya kolonyalı mendil gibi şeyler kullanmamızda bir sakınca var mı? 2013.06.18 9783
32 Bazı gruplar hanımlarını hacca götürmüyor. Orada kadının haram işleyeceğini savunuyorlar, kadınlar ve erkeklerin bir arada olması sebebiyle. Bu konuda sizin yorumunuzu alabilir miyim? Hac konusunda kadın erkek ayrımı var mı? 2009.12.10 3027
33 Hocam, Kur’an-ı Kerim’de Arafat ile ilgili herhangi bir ifade geçmiyor diye biliyorum. Fakat Peygamber Efendimiz “Hac Arafat’tır” diyor ve Müslümanlar Kur'an-ı Kerim’de geçmeyen Arafat’ta beklemeyi nasıl farz kabul ediyor? Bu konuda bana yardımcı olur musunuz? 2013.08.29 7776
34 Umre yapanlara hac farz olur deniliyor, doğru mudur? Sırf Kâbe'yi görmüş olmak haccın farz olmasını gerektirir mi? 2009.11.04 9857
35 İhram ne demektir? İhrama girmenin gerekliliğinin delili nedir? 2014.06.10 13716
36 Dünyada Müslümanlar açken ve Filistin kan ağlıyorken hacca gitmek için para biriktirmek doğru olur mu? 2010.03.05 4561
37 Kur'an'da Mekke için kullanılan "ümmü'l-kurâ" ifadesi ne anlama geliyor? 2016.08.03 2045
38 Geçtiğimiz yıl bir gazete kendi abonelerinden 100 kişiyi umreye götürdü. Gidecek kişiler kura sonucu belirlendi. Bu kuraya 49 kupon toplayan herkes katılabildi. Bu organizasyonda bir sakınca var mı? 2010.03.08 8336
39 Hayızlı kadın o haliyle ziyaret tavafı yapabilir mi? 2009.08.13 36642
40 Tüm peygamberler hac yapmış mıdır? Daha önceki derslerin birinde yanlış hatırlamıyorsam Abdülaziz Hoca bütün peygamberlerin Mekke’ye gelmiş olması gerektiğinden bahsetmişti. Bunu hac ibadetinin Hz. Âdem’den beri insanlığa farz olmasına mı dayandırmıştı o kısmını tam hatırlayamıyorum. Geçenlerde konusu oldu, bir arkadaşımla konuşurken ben aklımda kalan bu şekli ile tüm peygamberlerin hac için Mekke’ye gelmiş olabileceğini söyledim. Arkadaşım haccın Hz. İbrahim ile farz kılındığını, daha önceki peygamberlerin hac için Mekke’ye gelmemiş olabileceğini söyledi. Acaba bendeki bilgi mi yanlış arkadaşımın bilgisi mi? 2010.05.12 12599
41 Hac için belli şartları yerine getirdikten sonra Allah’ın farz kıldığı bu ibadeti Suudi Arabistan Krallığı’nın engellemesi doğru mudur? 2010.06.14 3320
42 Toplumda hac ya da umreden gelen insanların getirdikleri zemzem suyuna çok büyük bir önem atfediliyor. Neredeyse kutsal su muamelesi görüyor. Zemzem suyuna atfedilen bu önem doğru mudur? 2010.07.23 6184
43 Bir insan Hacca gideceğini tanıdıklarına bildirmek ve onlarla helalleşmek zorunda mıdır? Bildirmemesinde bir sakınca olur mu? Hac sonrasında hediye (zemzem suyu, hurma, seccade, tesbih, örtüler vb.) verilmesini, hacıların ziyaretine gidilmesini ve tebrik edilmesinin gelenek haline getirilmesi doğru mudur? 2010.07.26 15436