“Âlimler, peygamberlerin varisleridir” hadisi sahih midir?
Süleymaniye Vakfı > Hadis > Yazılı Fetvalar Tarih: 30 Ocak 2013  
Soru: Sıkça duyduğumuz “Âlimler, peygamberlerin varisleridir” hadisi sahih midir?
Cevap: 

Söz konusu rivayet, farklı lafızlarla Tirmizî, Ebû Dâvûd, İbn Mâce ve Ahmed b. Hanbel’de geçmekte olup rivayet zincirinde yer alan ravileri yüzünden “zayıf”tır. Bu zayıflık sebebiyle de bu metni Hz. Peygamber’e dayandırmanın zor olduğunu söyleyebiliriz.

Rivayetle ilgili hükmü bu şekilde kısaca belirttikten sonra cevabın detaylarına geçebiliriz:

Hadisin tam metni şöyle kaydedilmiştir:

“Kays b. Kesîr’in anlatımına göre Medine’den bir adam Şam’da bulunan (sahabî) Ebu’d-Derdâ’ya geldi. Ebu’d-Derdâ adama ‘Buraya seni getiren nedir kardeşim?’ diye sordu. Adam gelişini şöyle açıkladı: ‘Rasûlüllah’tan naklettiğini duyduğum bir hadis’. Ebu’d-Derdâ ‘bir ihtiyacın için mi geldin?’ deyince adam ‘hayır’ dedi. Ardından ‘bir ticaret için mi geldin?’ sorusuna adam ‘Hayır, sadece bu hadisi senden talep etmek için geldim’ yanıtını verdi. Bunun üzerine Ebu’d-Derdâ, Rasûlüllah’ı şöyle derken işittiğini söyledi:

‘Kim ilim talep etme isteğiyle bir yol tutarsa, Allah onun yolunu cennete ulaştırır. Melekler ilim talebesine, hoşnutlukla kanatlarını sererler. Muhakkak ki âlim için göklerde ve yerde bulunanlar istiğfar dilerler. Hatta denizdeki balıklar bile. Âlimin âbide (ibadet eden kişiye) üstünlüğü, ayın (bazı rivayetlerde ‘dolunay halindeyken’) diğer yıldızlara üstünlüğü gibidir. Şüphesiz ki âlimler nebilerin varisleridir (إِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُالأَنْبِيَاءِ). Nebiler dinar veya dirhem miras bırakmazlar. Onlar sadece ilmi miras bırakırlar. Kim bu mirası alırsa çokça nasip almış demektir.’

Rivayeti bu metinle İmam Tirmizî kaydetmiş ve hadisin sadece Âsım b. Recâ’ b. Havye rivayeti ile bilindiğini ifade etmiştir. Tirmizî, bu rivayeti Âsım b. Recâ’ – Kays. b. Kesîr – Ebu’d-Derdâ senediyle vermiş ve bunun muttasıl olmadığını belirtmiştir. Doğrusunun ise Âsım – el-Velid b. Cemil – Kesîr b. Kays – Ebu’d-Derdâ senediyle nakledildiğini söyleyerek bu konuda en sahih olan senedin bu olduğunu eklemiştir.[1]

Tirmizî’nin açıklamalarından şu iki sonuca ulaşmak mümkündür:

1. Bazı kitaplarda hadisin yalnızca “Âlimler nebilerin varisleridir (الْعلمَاء وَرَثَة الْأَنْبِيَاء) kısmı nakledilmiş olsa bile, bu konuda esas alınacak ve en sahih olan rivayet, yukarıda kaydedilendir. Ayrıca Tirmizî’nin bu açıklamasıyla Ebû Dâvûd’un verdiği başka bir rivayet kanalının maruf/bilinen bir sened olmadığı ortaya çıkmış olmaktadır.[2] Dolayısıyla Tirmizî’nin işaret ettiği bu senet ve metin üzerinde durulmalıdır.[3]

2. Rivayeti Ebu’d-Derdâ’dan yapan kişinin Kays b. Kesîr mi yoksa Kesîr b. Kays mı olduğu hususunda bir karışıklık görülmektedir. Her ne kadar Tirmizî, ravinin isminin Kesîr b. Kays olduğuna dair tercihini ortaya koymuş olsa da böyle bir tereddüdün varlığı, senedin “muzdarib” olduğunu, yani muhtelif şekillerde karıştırılarak nakledildiğini göstermektedir.

Bu iki noktaya işaret ettikten muhaddis Sehavi’nin (v. 902) bu rivayetle ilgili değerlendirmesine değinmek gerekmektedir. O şöyle demiştir:

“Hadisi, Ahmed, Ebû Dâvûd, Tirmizî ve başkaları Ebu’d-Derdâ’dan nakletmişlerdir. Bunu İbn Hibbân, Hâkim ve başkaları sahih görmüştür. Hamza el-Kettâni hadise “hasen” derken, bazıları ise senedindeki ıztırab nedeniyle “zayıf” görmüşlerdir. Ancak bu rivayeti takviye eden başka şahitleri (rivayetleri) vardır.”[4]

Sehavi’nin açıklamalarından hadisin hükmü etrafında ihtilaf olduğu anlaşılmaktadır. Bunun nedeni senedinde olan “ıztırab” olarak gösterilmiştir. Bu kusurun, Ebu’d-Derdâ’dan nakli Âsım b. Recâ’ya yapan tabiînin ismi hakkındaki karışıklık olduğunu söylemek mümkündür. Hadisin kaydedildiği kaynakların yazarlarına göre daha eski devirde yaşayan bir muhaddis olan Vekî’in (v. 197) eserinde bu karışıklığı açıkça görmekteyiz. Nitekim Vekî’ hadisi, Âsım b. Recâ – bir kişi – Ebu’d-Derdâ senediyle kaydetmiştir.[5] Daha açık bir ifadeyle, tespitimize göre hadisin yazılı olduğu ilk kaynakta tâbiî ravisinin mechul olduğu ve daha sonraki devirde bu ravinin ismi üzerinde karışıklıkların vuku bulduğu görülmektedir.

Buna göre, hadisin özellikle iki ravisi üzerinde durmak gerekmektedir. Öncelikle ismi karıştırılan Kesîr b. Kays’tan bahsetmek uygundur.

Kesîr b. Kays’ın Şamlı olduğu ve Ebu’d-Derdâ’dan bu hadisi naklettiği bilinmektedir. Ayrıca Abdullah b. Ömer’den bir rivayeti olduğu söylenmiştir. Aynı zamanda kendisine Kays b. Kesîr de denilmiştir; ancak bu bir hatadır. Kesîr b. Kays’ı İbn Hibbân güvenilir görmüştür. Ancak hadis ravisi uzmanlarından İbn Hacer’in tercihinin bu ravinin zayıf olduğu doğrultusunda olduğu söylenebilir. Çünkü kendi görüşünü belirtirken sadece Kesîr’in zayıf olduğunu söyleyen muhaddislerin görüşlerini vermektedir.[6] Bununla birlikte, Kesîr b. Kays’ın rivayetleri ile ilgili farklı bir rivayet örneği getirilmemiştir. Bu bilgiler ışığında Kesîr’in pek de tanınan bir ravi olmadığı söylenebilir.

Kesîr b. Kays’ın tanınan bir ravi olmadığı görüşünü, ondan bu hadisi nakleden el-Velid b. Cemil hakkında verilen bilgiler de teyit etmektedir. Kesîr’de olduğu gibi el-Velid’in ismi hakkında da ihtilaf olduğunu görmekteyiz. Nitekim ona Dâvûd b. Cemil de denilmiştir. Muhaddislerin el-Velid’in zayıf ve mechul bir ravi olduğuna dair görüşleri ağır basmaktadır. Hatta Ebu’d-Derdâ’nın rivayetlerinde hem el-Velid’in hem de hadisi aldığı kişinin zayıf olduğu da ifade edilmiştir. Onun sadece bu hadisin senedinden bilindiğini belirtmek mümkündür.[7]

Verilen bu bilgiler ışığında ilgili hadisin en kuvvetli isnadında, sahabe ravisi Ebu’d-Derdâ’dan sonra peş peşe gelen iki ravinin mechul ve zayıf olduğu görülmektedir. Bu nedenle İmam Sehavi’nin görüşünün aksine, böyle bir zaafa sahip rivayetin başka hadislerle kuvvetleneceği veya takviye edileceğini söylemenin uygun olmadığı görüşündeyiz. Hadisin taşıdığı bu zayıflık nedeniyle de bu metni Hz. Peygamber’e dayandırmanın zor olduğunu söyleyebiliriz.

 

HAZIRLAYAN: Cüneyt Coşkun



[1] Tirmizî, İlim 19. Ayrıca hadis benzeri lafızlarla ve aynı isnatla şu kaynaklarda da geçmektedir: Ebû Dâvûd, İlim, 1; İbn Mâce, Mukaddime 17. bab, 223 numaralı hadis; Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, thk.: Ahmed Muhammed Şakir ve Hamza Ahmed ez-Zeyn, 20 c., Dâru’l-Hadis, Kahire, 1995/1416,  c. 16, s. 71, hadis no: 21612.

[2] Bkz.: Ebû Dâvûd, İlim 1.

[3] Ebu’l-Ferec İbnü’l-Cevzi (v. 597), bu rivayetle ilgili bir bölüm açmış ve bazı farklı versiyonların sahih olmadığını ortaya koymuştur. Bkz.: İbnü’l-Cevzi, el-İlelü’l-Mütenâhiye, Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, thk.: Halil el-Meys, 2 c, c. 1, s. 81. Ayrıca Veki’ b. el-Cerrâh’ın Zühd isimli eserini tahkik eden Abdurrahman Abdülcebbâr el-Ferivâî, hadisin farklı versiyonları bir araya getirmiştir. Onun değerlendirmesinde de hadisin diğer versiyonlarında pek çok kusurun varlığı gözlemlenmektedir. Örneğin Kesîr b. Kays’ın ismı üzerinde yaşanan karışıklığın bir benzeri diğer bir ravi için de söz konusudur. Bu ravi el-Velid b. Cemil’dir. Bazı rivayetlerde onun ismi Cemil b. Kays; bazılarında ise Davud b. Cemil olarak geçmektedir. Geniş açıklama için bkz.: Ebû Süfyan Veki’ b. el-Cerrâh, Kitâbü’z-Zühd, 197/812 ; thk.: Abdurrahman Abdülcebbar el-Ferivâî, 3 c., Medine, Mektebetü’d-Dâr, 1984, c. 3, s. 833- v.d., 519. hadisin değerlendirilmesi.

[4] Ebü’l-Hayr Şemsüddîn Muhammed b. Abdirrahmân b. Muhammed Sehâvî, el-Makasıdü’l-Hasene fî Beyâni Kesîrin mine’l-Ehâdîsi’l-Müştehire ale’l-Elsine, thk.: Muhammed Osman el-Huşt, Beyrut, Dârü’l-Kitâbi’l-Arabi, 2002, s. 340.

[5] Veki’, hadis metninin “Alimler nebilerin varisleridir…” kısmından sonrasını kaydetmiştir. Veki’ b. el-Cerrâh, Zühd, c. 3, s. 833.

[6] Ebü’l-Fazl Şehabeddin Ahmed İbn Hacer el-Askalani, Tehzîbü’t-Tehzîb, 12 c., Dâiretü’l-Maarifi’n-Nizamiyye, Haydarabad, 1325, c. 8, s. 426.

[7] Nitekim onun hadis hocası olarak sadece bu hadisteki hocası Kesîr b. Kays gösterilmektedir. Diğer taraftan Velid’den hadis nakleden talebe olarak bu hadisi ondan nakleden Âsım b. Recâ’ kaydedilmiştir. Bunun dışında hadis aldığı veya hadis naklettiği bir ravinin adı verilmemiştir. Geniş bilgi için bkz.: İbn Hacer, Tehzîb, c. 3, s. 181.

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Zayıf hadislerle amel etmek caiz midir? 2009.10.19 19964
2 Okuduğum bir hadiste peygamberimiz şöyle bir dua yapıyor : "Ya Rabbi! Bilmeyerek şirk koştuysam affına sığınırım. Ya Rabbi! Bilerek şirk koşmaktan yine sana sığınırım." Bu hadisten insanın bilmeyerek de şirk koşabileceği çıkıyor. Bu hadis hakkında bilgi verir misiniz? 2009.10.09 17078
3 Sadaka ömrü uzatır hadisini açıklar mısınız? 2009.10.13 27549
4 Okuduğum bir kitapta şöyle bir hadis yazıyordu. Bezzâr'ın Abdullah İbn Mesud'dan haber verdiğine göre Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: "Benim hayatım sizler için hayırlıdır. Öldüğüm zaman ölümüm de sizler için yine hayırlıdır. Amelleriniz bana arz olunur. Hayrı görürsem hamd ederim, şerri görürsem sizler için Allah'tan mağfiret dilerim." Böyle bir hadis var mıdır, varsa sahih midir? 2009.08.13 8618
5 Ben gizli bir hazine idim. Bilinmek, tanınmak istedim ve insanı yarattım. Bu, kutsi bir hadis midir? 2009.08.13 26433
6 "Bir yerde size gaflet isabet ederse, yerinizi değiştirin." (Ramuz, 2-249/7) hadisini açıklar mısınız? 2009.08.13 11318
7 "Hiç bir peygamber yoktur ki yaşamı boyunca çobanlık etmiş olmasın" hadisi sahih midir? Buna göre birer hükümdar olan Davud ve Süleyman peygamberler de çobanlık yapmış mıdır? 2009.08.13 9663
8 İkindi ile akşam arası uyumak sakıncalı mıdır? Bununla ilgili bir hadis olduğu söyleniyor. Bilgi verir misiniz? 2009.08.13 104629
9 Kutsi hadis diye bir şey var mı? Eğer böyle bir şey varsa ayet olması gerekmez mi? 2009.08.13 10501
10 Bir hoca efendi vaazının bir bölümünde peygamber efendimizin cennette Meryem validemiz ile evleneceğinden bahsetti. Delil olarak da bir hadisten bahsetti. Bunun aslı var mıdır? 2009.08.13 16489
11 Hadis ve siyer kitaplarında Peygamberimizin bazı sahabileri cennetle müjdelediği bilgisi yer alıyor. Mesela "Aşere-i Mübeşşere" bunlardan sadece 10 kişiyi ifade eden bir kavram. Bu 10 sahabinin dışında daha birçok sahabinin cennetle müjdelendiğine dair rivayetler var. Bu bilgiler, hadisler sahih midir? Bir insanın daha hayatta iken cennetle müjdelenmesi mümkün müdür? 2009.08.13 15982
12 "Nafaka için harcanan her şey Allah yolunda harcanmış gibidir, bina için harcanan müstesna, bunda hayır yoktur." Böyle bir hadis var mıdır? Varsa bunu nasıl anlamalıyız? 2009.08.13 9028
13 Vaazlarda çokça duyduğumuz bir söz hakkında sormak istiyorum: "Sevdiğini ölçülü sev, bir gün düşmanın olur; sırrını dışarı verir. Buğz ettiğine de ölçülü buğz et, bir gün dostun olur; söylediğinden utanırsın." Bu söz, hadis midir? Hadis ise kaynağını belirtir misiniz? 2009.08.13 27473
14 Kibire kibir sadakadır, sözünü hadis-i şerif olarak öğrendim. Kaynağını bulamadım. Bu söz hadis-i şerif mi? 2009.08.13 16764
15 Atıcılıkla ilgili olarak okuduğum bir hadis dikkatimi çekti. Sahih olup olmadığını öğrenmek istiyorum. Hadis şöyle: "Atıcılığı öğrenip de sonradan terk eden bizden değildir." (Müslim, İmâret, 169; Ebû Dâvûd, Cihâd, 23). Bu hadisi nasıl anlamamız gerekiyor? 2009.08.13 5976
16 "Ümmetimin alimleri İsrailoğullarının peygamberleri gibidir" hadisi sahih midir? 2009.08.13 8377
17 Şu hadis hakkında bilgi verir misiniz? "Bir zaman gelir ki; o zamanın müslümanları, bugün yaptığınız ibadetlerin onda birini yapsa, ahirette azaptan kurtulur." Var mıdır böyle bir hadis? İnsanları tembelliğe sürüklemez mi? 2009.08.13 9548
18 Bazı hadislerde “sizin en hayırlınız Kur’an’ı öğrenen ve öğretendir”, “sizin en hayırlınız güzel ahlaklı olandır” v.b.ifadeler var. Peki, bu durumda en hayırlı olan kimdir? 2010.04.06 11691
19 “Bir saat tefekkür bir sene nafile ibadetten daha hayırlıdır.” şeklinde bir hadis-i şerif var mıdır? Varsa sahih midir? 2012.03.30 8922
20 Bir hoca televizyonda şöyle bir hadis olduğunu söyledi: “Bir mezarlıktan geçerken 11 defa İhlâs okursanız o mezarlıkta yatanların sayısı adedince günahlarınız affedilir.” Gerçekten de böyle bir hadis var mıdır? 2013.06.05 18308
21 Bazı insanlar her yüzyıla bir âlimin geldiğini ve dini konularda insanlara yardım ettiklerini söylüyor. Bu gerçek midir? Eğer gerçekse bunu biz nasıl bilebiliriz daha doğrusu kimin âlim olduğunu kimin sahtekâr olduğunu nasıl anlayabiliriz. Ve eğer doğruysa bunun kaynağı ne yani biz nerden biliyoruz her yüzyıla bir âlimin geldiğini? 2010.05.20 15385
22 Hocam İmam Nesâî güvenilir bir hadis âlimi midir? 2012.05.10 5729
23 Kurbanla ilgili olarak vaaz ve hutbelerde sıkça duyduğumuz “İmkânı olup da kurban kesmeyen bizim mescidimize yaklaşmasın” hadisi sahih midir? 2013.10.12 12322
24 Resulullah Efendimiz Allah’tan sabır isteyen birine buyurdu ki: "Allah’'tan bela mı istiyorsun? Önce afiyet iste." Bu hadisin sahih olup olmadığını sormak istiyorum. Sahih ise nasıl anlamamız gerekmektedir? 2010.06.28 28874
25 “Cenab-ı Hak sevdiği yöneticilerin yanına açık sözlü danışmanlar nasip eder, sevmediklerine de dalkavuklar musallat eder.” şeklinde dolaşan ve birçok insanın hadis-i şerif diye bildiği bu metin, hadis midir? Bu konuda bilgi verebilir misiniz? 2012.06.06 14824
26 Cevşen olarak bilinen dua metni, hadis ilmi açısından nasıl değerlendirilmektedir? 2013.12.13 15780
27 "Namaz mü'minin miracıdır" sözü hadis midir? Hadisse sahih midir? 2010.07.10 21903
28 “İki günü eşit olan ziyandadır” sözü hadis midir? Hadisse sahih midir? 2012.05.02 30500
29 Baston taşımanın sünnet olduğunu söyleyenler var. Peygamberimiz bunu emretmiş midir? Gerçekten baston taşımak sünnet midir? Buna dair hadisler var mıdır? 2014.01.10 12678
30 Başörtüsü ve Örtünme adlı araştırma yazınızda, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin: "Allah, hayız gören bir kadının namazını ancak başörtüsü ile kabul eder" (Ebû Dâvûd, Salât, 85, hadis no: 641) hadisini aktarmışsınız. Bu hadisin sıhhat derecesi nedir? Hadis sahih ise buradan adetli kadınların namaz kılabileceği sonucu çıkmaz mı? 2009.12.26 8753
31 Aşağıdaki hadis sahih midir? Resulullah efendimiz, Hazret-i Fatıma’yı Hazret-i Ali’ye tezvic ettiklerinde buyurdu ki: “Ya Ali! Gelini kendi evine götürdüğün zaman, çorabını ayağından çıkar. Ayağını yıka. O suyu evin bütün köşelerine saç. Böyle yapınca, Allah Teâlâ senin evinden yetmiş türlü fakirliği dışarı çıkarır. Yetmiş türlü bereketi evine dâhil eder. Yetmiş rahmeti sana nazil kılar. O gelin ile ve onun bereketi evin köşelerine erişir. O gelin, delilikten ve diğer hastalıklardan emin olur.” 2010.09.20 53542
32 Aclûnî’nin Keşfü’l-Hafâ isimli eseri güvenilir bir kaynak mıdır? 2012.05.09 9915
33 "Kur'an hadisler olmadan anlaşılmaz" diyen bir hoca misal olarak şöyle diyor: "Kur'an'da Allah evlenilmesi yasak olan kadınları teker teker saymış ve bunun dışındakilerin helal olduğunu belirtmiştir. Ama bunun dışında kalanlardan olan babaanneyle evlenmek helal mi oluyor şimdi? Demek ki Kur'an hadisler olmadan doğru anlaşılamaz." Bu görüşe katılıyor musunuz veya doğrusu nedir bu olayın? 2014.11.26 22224
34 Zamanın imamına biat etmeden ölenlerin cahiliye ölümü ile öleceklerine dair bir hadis var mıdır? 2010.03.03 9904
35 “Küçük cihattan büyük cihada döndük. Büyük cihad, nefisle mücadeledir” diye bir hadis var mı? Bu, uydurma mı, gerçek mi? 2010.10.27 18008
36 Dârülharpta faizin alınacağını belirten bir hadis olduğunu duydum. Böyle bir hadis var mıdır? Varsa sahih midir? 2012.05.11 8604
37 Sünen-i Tirmizi’nin Zühd bahsindeki 2341 numaralı hadisi aktarıyorum: Osman b. Afvan (ra)’dan rivavete göre Rasulullah (s.a.v) şöyle buyurmuştur: “Adem oğlunun şunlardan başka şeylerde hakkı yoktur: Oturacağı bir ev, vücudunu örtecek bir elbise, ekmek ve su.” Tirmizi'nin notu “hasen sahih” şeklinde. Bu hadisi nasıl anlamalıyız? Kelimeleri lafzıyla mı anlamalı, yoksa Efendimizin mümkün olduğu kadar az mal ile yetinmeye yönelik mecaz içerikli bir ifadede bulunduğunu mu düşünmeliyiz? 2011.01.22 3683
38 Ölülerin arkasından Kur’an okunmaz. Zira ölü olan kişiye bir faydası yoktur dedik. Peki, “Ölülerinizin arkasından Yasin suresini okuyun.” hadisi bunun tersi yönünde delil olamaz mı? Yani Yasin suresini okumalı mıyız? Bu hadisi ne yapacağız? 2012.05.14 38839
39 Nesai’de geçen bir hadiste Peygamberimizin “en iyi Müslüman, hanımına en iyi davranandır. İçinizde, hanımına en iyi davranan benim.” Buyurduğu rivayet edilmiştir. Bu hadiste efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem hanımına en iyi davrananın kendisi olduğunu mu anlatmak istemiş yoksa genelleme mi yapmak istemiş? Hadisi açıklar mısınız? 2010.02.12 6432
40 Buhari’nin kendi yazması olan (müellif nüshası) var mı, kayıp mı, bilinmiyor mu? Duyduğumuz kadarıyla müellif nüshasının bulunmadığı ve eldeki nüshaların talebelerinin kendisinden istinsah ettikleri, yazdıkları örnekler olduğudur. Acaba yanlış mı biliyoruz, açıklık getirebilirseniz memnun kalırız. Yine Buhari ile ilgili olarak aile hayatına dair hiç bir bilgiye rastlanmıyor. Evlendi mi, çocukları var mı? Evlenip evlenmemesi kendisi ile ilgili lehte veya aleyhte bir hüküm çıkarmaya gerekçe edilemez, sadece öğrenmek istedik. 2011.02.10 8825
41 “Recep Ayı Hakkında Uydurulmuş Hadisler” başlıklı inceleme yazınızda, “Recep Allah’ın, Şa’ban benim, Ramazan ise ümmetimin ayıdır.” sözü hakkında İbn Kayyim el-Cevziyye, İmam Suyûtî ve Şevkânî’nin “uydurmadır” dediği belirtiliyor. Benim sormak istediğim, Aclûnî bu hadis için ne söylüyor? Çünkü camilerde bu söz hadis olarak asılıyor ve kaynak olarak da Aclûnî, Keşfu’l-Hafâ diye yazıyor. Cevaplayabilir misiniz? 2012.05.30 13750
42 “İşlerinizde ne yapacağınızı şaşırdığınızda kabirlerdeki ölülerden yardım isteyiniz” şeklinde bir hadis var mıdır? Bu hadis hem ölülerden yardım istemenin hem de rabıtanın meşru olduğuna delil getirilmektedir. 2010.03.10 14294
43 “Bir Müslüman zina ederse imansız olarak zina eder. Yani o esnada imanı kendisinden alınır” mealindeki hadisi İmam-ı Azam Ebu Hanife “Kur’an’a aykırı” diyerek kabul etmiyormuş. Doğru mudur? 2011.03.05 37213
44 "Âlimin uykusu, cahilin ibadetinden hayırlıdır" diye bir hadis var mıdır? Varsa sahih midir? 2012.07.11 15282
45 "Kıyamet günü Cennet'e ilk giren ben olacağım" hadisinin sıhhat derecesi nedir? 2014.08.01 21840
46 “Yere ve göğe sığmam, fakat mü'min kulumun kalbine sığarım.” Bu hadis yıllardır bizlere öğretiliyor. İlk bakışta insanı sevindiren ve duygulandıran bir şey olduğu zannediliyor. Acaba bu gerçekten hadis mi? 2011.06.15 14551
47 “Her kim şarkıcı bir kadının yanında oturur ve ondan şarkı türkü dinlerse kıyamet gününde kulağına eritilmiş bakır dökülecektir.” diye bir hadis var mı? Varsa sahih mi? 2012.11.19 13108
48 Bir yazıda Hz. Ebu Bekir zamanında sadece 500 hadis bulunduğunu, dolayısıyla bu sayıdan fazla olan hadislerin uydurma olduğunu okudum. Buna göre bu 500 hadis hangileridir? Bununla ilgili herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? 2009.12.24 59306
49 Birisi, Peygamber Efendimize “Ben seni seviyorum” deyince “Fakirlik için bir elbise hazırla” buyurdu. Bir başkası gelip Peygamber Efendimize “Ben Allah Teâlâ’yı seviyorum” deyince “Bela için elbise hazırla” buyurmuş. Böyle bir hadis var mıdır? 2011.09.06 17382
50 “Ümmetimin bozulduğu bir sırada kim sünnetime sarılırsa ona yüz şehit sevabı vardır” şeklindeki hadis sahih midir? 2012.11.22 14038
51 Hz. Muhammed’in babasının, dedesi tarafından bir rüya üzerine kurban edilmek istendiği üzerine bir hikâye okudum. Peygamberin Hz. İsmail’i de kastederek “Ben iki kurbanlığın oğluyum” dediği doğru mudur? 2009.12.05 5434
52 “Vatan sevgisi imandandır” sözü hadis midir? Hadis ise sahih midir? 2013.09.17 59373
53 Hz. Peygamber’den, “Ben Arap’ım, cennetin dili de Arapça’dır” diye hadis duydum. Bu rivayet sahih midir? 2012.12.03 22088
54 Peygamber Efendimizden sonra melek Cebrail’in 10 sefer daha yeryüzüne ineceği ve her seferinde yeryüzünden bir şey kaldıracağı söyleniyor. Böyle bir hadis var mıdır? 2012.01.12 23004
55 Sıkça duyduğumuz “Âlimler, peygamberlerin varisleridir” hadisi sahih midir? 2013.01.30 23966
56 Sa'lebe hadisi diye meşhur olan hadis sahih midir? Hani bir adam Peygamberimize gelip "benim için dua et de malım mülküm olsun" demişti. Peygamberimiz de onun için dua etmiş ve dua kabul olunca Sa'lebe zamanla bir hayli zengin olmuş. Daha sonra Peygamberimiz zekât memurlarını ona gönderince Sa'lebe zekât vermekten kaçınmış. Fakat daha sonra pişman olup zekât vermek istediği halde Peygamberimiz onun zekâtını kabul etmemiş. Peygamberimizin vefatından sonra Sa'lebe, zekâtını Hz. Ebu Bekir'e götürmüş o da kabul etmemiş, onun vefatından sonra Hz. Ömer'e götürmüş o da kabul etmemiş... Hz. Osman zamanında da Sa'lebe ölmüş. Hatasını anladığı halde, pişman olduğu halde bir kişiye böyle muamelede bulunulmuş mu gerçekten? Yoksa anlatılanlar hikâye mi? 2009.10.28 15245
57 İnternette şöyle bir rivayet dolaşıyor: “Bir zaman gelecek. Benden bir hadis söylenince 'Resulullah böyle söylemez, hadisi bırak, Kur’an’a bak.' diyerek beni yalanlayanlar çıkacak.” Bu hadis sahih midir? 2012.02.07 10930
58 Mevzû (uydurma) hadis sahasında yazılan eserler hakkında bilgi verebilir misiniz? 2013.03.15 14180
59 Cennet anaların ayakları altındadır hadisi uydurma bir hadis midir? 2009.11.03 20716
60 Fıkıh kitaplarında geçen bir hadiste şöyle buyrulmuştur: “Öğle namazının farzından önce dört rekât sünneti terk eden kimse şefaatime nail olmaz” (Bkz: İbn Abidin, 2/14). Bu hadis sahih midir? 2012.03.05 14898
61 Hadis uydurma sebepleri hakkında bilgi verebilir misiniz? İnsanlar hangi amaçlarla hadis uydurma ihtiyacı hissetmişlerdir? 2013.03.13 6288
62 "Beni annesinden, babasından, kardeşlerinden ve bütün insanlıktan daha fazla sevmeyen kişi gerçek mümin değildir." Şeklinde bir hadis var. Bu hadis sahih midir? Nasıl anlamamız gerekir? 2010.03.25 18361
63 “Bu ümmetin ömrü bin seneyi geçecek; fakat bin beş yüz seneyi aşmayacaktır.” şeklinde bir hadis var mıdır? 2012.03.07 12356
64 “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” hadisi sahih midir? Kur’an’da bir karşılığı var mıdır? 2013.04.15 22334