Alacağı tahsil etmek için borçluya evini sattırmak zulüm müdür?
Süleymaniye Vakfı > Borçlar > Yazılı Fetvalar Tarih: 15 Haziran 2016  
Soru: Bir insan varlıklı birine borçlu. Bu kişinin oturduğu evinden başka bir şeyi de kalmamış. Bu durumda alacaklı olan kişinin borçlunun evini sattırması bir zulüm olur mu? Alacaklı bundan dolayı Allah katında hesaba çekilir mi?
Cevap: 

Borçlu borcunu keyfi olarak ödemiyorsa bundan sorumludur. Alacaklı bunun için  her türlü meşru yola başvurabilir. Fakat başına gelen bir musibet dolayısıyla borcunu ödeyemiyorsa ona bolluğa çıkıncaya kadar süre vermek Allah’ın emridir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:

“Borçlu darlık içinde ise rahata çıkıncaya kadar beklemeniz gerekir. Alacağınızı sadakaya/zekâta saymanız sizin için daha hayırlıdır. Bunu bir bilseydiniz!” (Bakara, 2/280)

Borçlu borcunu ödeme niyeti ve gayreti içerisinde olmuyorsa alacaklı bütün teşebbüsleri gösterdikten sonra en son sıra eve kadar gelinmiş ve başka çare de kalmamışsa evi sattırıp borcunu tahsil edebilir. Bunda fıkhi bir mahzur yoktur.

Borçlunun yapması gereken, alacaklı ile anlaşıp borcunun ödenmesi için bir vade belirlemesi ve uygun taksitlerle borcunu ödemesidir. Ya da evini satıp paraya çevirmesi, bununla borcunu ödemesi, -şayet kalırsa- kalan miktar ile de daha mütevazi bir ev alıp bu evde oturmasıdır.

Kısacası asıl olan, borcun ödenmesidir. Borcunu tahsil için alacaklının kullandığı meşru bütün yöntemler fıkhen de geçerlidir.

Prof. Dr. Servet BAYINDIR

Facebook'ta PaylaşTwitter'da Paylaş
Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Birine Türk parasıyla borç para verip, daha sonra bu borcun karşılığını dolar veya altın cinsinden istememizde dinî açıdan bir sakınca var mıdır? 2009.08.10 14601
2 Bir tanıdığıma belirli miktarda borç verdim. Üzerinden bayağı zaman geçti, hala vermedi. Bu borcu para olarak verdim, para olarak almam gerekiyor. Ama borç verdiğimde altın 50 TL idi, şu sıralar 100 TL ve hala da yükseliyor. Ben fazlasında değilim; ama içim de rahatsız. Bu arkadaş bana borcunu nasıl vermeli? 2012.01.19 4914
3 Eşim inşaat mühendisi idi. Bir trafik kazası sonucunda hayatını kaybetti. Dolayısıyla yarım kalan projeleri var. Bazı müşterilerinden proje bedelini almış, teslim edemedi. Bazı müşterilerine de teslim etmişti fakat ücretini alamadı. Eşimin biz evlenmeden öncesinden de bir takım borçları varmış, ben vefatından sonra öğrendim. Birinci sorum: Vefatından dolayı eşimin üzerinde kul hakkı kalır mı? İkinci sorum: Eşimin babasının mal varlığı olmasına karşın redd-i miras yapacaklarını öğrendim. Dinen bu durumda onlar borcu ödemekten kurtulabilirler mi? Böyle bir hakları var mı? Üçüncü sorum: Ben eşimin sağlığında bütün altınlarımı eşime vermiştim. Dolayısıyla benim şu anda eşimin üzerinde kul hakkı kalacaksa yapabileceğim ne var? Ben öğretmenim ve maaşımın yarısını bile ayırsam emekli oluncaya kadar yine eşimin borcunu kapatamayacağım. 2010.05.05 82003
4 Ölmüş kişiye borçlu kalındıysa borçlu olan kişi ne yapmalıdır? 2012.01.16 8407
5 Enflasyonla ilgili yazılarınızı okudum. Paranın değerinin değişmesiyle ilgili bir şey kafama takıldı. Parayı satın alma gücüyle değerlendiriyoruz. Peki, altın mal olarak mı görülüyor? Altın da yükselip düşüyor para gibi. Mesela, benim yakınım yıllar önce altın olarak borç almış, şimdi ise altın çok yükseldi. Nasıl ödeme yapması gerekir? Benim şahsi düşüncem yine alım gücüyle ilgili olması. Ama sizin yazılarınızda altın da mal sayılıyor. Altına göre para kıyaslanıyor. Bu altın borcu aynen gramıyla mı ödenmelidir? Peki, elde altın yoksa o zaman yıllar önce 3 milyar olan altını şimdi 15.000 liraya alıp mı ödeme yapacak? Burada bir haksızlık var. Öyleyse altın da paradır. Bir açıklama yapar mısınız? 2012.03.27 5440
6 Ben ticaretle uğraşıyorum. Birçok müşterim vadesinde borcunu ödemiyor. Bu durumda ne yapmalı, vade farkı veya gecikme cezası nasıl olmalıdır? Ödeme günündeki malın fiyatı mı esas alınmalıdır? 2013.04.24 5136
7 Bir kişiden borç aldığımızda daha sonra borcumuzu öderken kendi isteğimizle bir miktar fazla verirsek bunda sakınca var mıdır? 2014.04.30 6627
8 Borcun erken ödenmesi durumunda yapılan iskonto fâiz midir? Açıklayabilir misiniz? 2014.05.02 6719
9 Birkaç bankaya birden borcum var ve bunları ödeyemiyorum. Bu borçtan kurtulmak için son kez başka bir bankadan kredi alıp diğer bankalardaki borçlarımı kapatsam ve sadece son borcuma odaklansam daha kolay olacak. Bu amaçla gidip kredi almam caiz olur mu? 2015.09.29 8381
10 Bir insan varlıklı birine borçlu. Bu kişinin oturduğu evinden başka bir şeyi de kalmamış. Bu durumda alacaklı olan kişinin borçlunun evini sattırması bir zulüm olur mu? Alacaklı bundan dolayı Allah katında hesaba çekilir mi? 2016.06.15 1386
11 Benim bir katılım bankasında bir miktar param var. Her ay bana kâr payı veriyor. Arkadaşım ev alacak, bana “bankadaki parayı ver, ben sana onların verdiği kâr payını vereyim” diyor. Bu, faize girer mi? 2010.12.24 13935