Ağabeyler kızkardeşlerini mirastan mahrum edebilirler mi?
Süleymaniye Vakfı > Miras > Yazılı Fetvalar Tarih: 21 Nisan 2010  
Soru: Kayınpederim ben evlenmeden 10 yıl önce vefat etmiş. Kayınvalideme, üç oğlu ve bir kızına yani karıma hatırı sayılır bir miras bırakmış. Kayınbiraderlerim mal paylaşımı yapmamış, hep birlikte kazanıp işlerini bu miras üzerinden devam ettirmişler. Eşim “ben ağabeylerimden bir şey isteyemem, çekinirim” diyor. Fakat biz de geçim sıkıntısı içindeyiz. Karımın babasından kalan mallar konusunda ağabeylerinden bir şeyler talep etme hakkı var mıdır? Dinimiz açısından yol gösterici bir cevap vermenizi rica ediyorum.
Cevap: 

Miras payları Allah tarafından belirlenmiş haklardır. Anne-baba veya kardeş de olsa kimse kimsenin hakkına el süremez. Bu, büyük bir günahtır.

Kayınpederinizin mirası sekize bölünmelidir. Bir pay eşine (kayınvalidenize), bir pay kızına (eşinize), ikişer pay da erkek çocuklarına verilmelidir.

Eşiniz hiç çekinmeden Allah Teâlâ’nın kendisi için belirlediği hakkı annesi ve kardeşlerinden istesin.

Kendilerine miras kalanlar aşağıdaki ayetleri daima göz önünde bulundurmalı, mirası buna göre paylaştırmalı ve hiç kimse kimseye haksızlık etmemelidir.

İlgili ayetler şöyledir:

“Allah evladınız hakkında, erkeğe iki kız hissesi kadar tavsiye eder. Eğer kızlar ikinin üstünde ise, bıraktığının üçte ikisi onlarındır; şayet bir kız ise yarısı onundur. Ana babadan her birine, ölenin çocuğu varsa yaptığı vasiyetten veya borcundan arta kalanın altıda biri verilir. Ölenin çocuğu olmaz, anası babası ona varis olursa anasına üçte bir pay verilir. Kardeşleri varsa, altıda biri annesinindir. Babalarınız ve oğullarınız… Onlardan hangisinin menfaat bakımından size daha yakın olduğunu bilmezsiniz. (Bu sebeple) paylar Allah tarafından belirlenmiştir. Allah bilir, doğru karar verir.

Kadınlarınızın çocukları yoksa bıraktıklarının yarısı sizindir, çocukları varsa, bıraktıklarının ettikleri vasiyetten veya borçtan arta kalanın dörtte biri sizindir. Sizin çocuğunuz yoksa ettiğiniz vasiyet veya borç çıktıktan sonra bıraktıklarınızın dörtte biri karılarınızındır; çocuğunuz varsa, bıraktıklarınızın sekizde biri onlarındır. Eğer bir erkek veya kadına kelale yollu (çocuğu ve babası olmadığı halde) varis olunuyor ve bunların ana-bir erkek veya bir kız kardeşi bulunuyorsa, her birine edilen vasiyetten veya borçtan arta kalanın altıda biri düşer; ikiden çoksalar, üçte birine, zarara uğratılmaksızın ortak olurlar. Bunlar Allah tarafından tavsiye edilmiştir. Allah bilendir. Halim’dir.

Bunlar Allah’ın yasalarıdır. Allah’a ve Peygamberine kim itaat ederse onu içlerinden ırmaklar akan cennetlere koyacaktır, orada temellidirler, büyük kurtuluş budur.

Kim Allah’a ve Peygamberine baş kaldırır ve yasalarını aşarsa, onu, temelli kalacağı cehenneme sokar. Alçaltıcı azap onadır.” (Nisa, 4/11-14)

Kategorideki Diğer Fetvalar:
Sıra     Fetvaya ait soru Tarih    Okunma    
1 Kur'an-ı Kerim miras paylaşımında kadına 1, erkeğe 2 pay verilmesini öngörüyor. Bunun hikmeti nedir? İslam Dini, Kur'an'ın geldiği dönemdeki sosyal yapıya, aile fertlerine (erkek, kız) yüklediği sorumluluklara göre mirastan da pay vermişti. Ancak günümüzdeki sosyal yapı ve sorumluluklar da bir hayli değişti. Bu durumda mirastan kıza bir pay, erkeğe iki pay uygulaması hala devam eder mi? Yoksa değişen sosyal yapıya, sorumluluklara göre herkes eşit pay mı almalıdır? 19.08.09 1162
2 Helal olmayan bir şekilde kazanılan paradan evlada miras olur mu? Mesela içki satışı... Ve bu kazançla kişi bir yakınını (oğlunu, kızını, karısını) hacca gönderebilir mi? Ve bu parayı kazanmadığı halde kazanan kişinin yani babasının himayesi altında olduğu kişilerin yemesinin hükmü nedir? 19.08.09 467
3 Ölen babanın kalan malı borcunu ödemeye yetmiyorsa çocukları reddi miras yapabilir mi? 19.08.09 325
4 Bir kişinin iki eşi olursa, öldüğünde eşler hangi oranda mirastan faydalanırlar? 19.08.09 350
5 Babam vefat etti. Ondan kalan mirası annem, ben (kız) ve erkek kardeşim paylaşacağız. Dinimize göre paylaşım nasıl olmalıdır? 09.02.10 671
6 Kayınpederim ben evlenmeden 10 yıl önce vefat etmiş. Kayınvalideme, üç oğlu ve bir kızına yani karıma hatırı sayılır bir miras bırakmış. Kayınbiraderlerim mal paylaşımı yapmamış, hep birlikte kazanıp işlerini bu miras üzerinden devam ettirmişler. Eşim “ben ağabeylerimden bir şey isteyemem, çekinirim” diyor. Fakat biz de geçim sıkıntısı içindeyiz. Karımın babasından kalan mallar konusunda ağabeylerinden bir şeyler talep etme hakkı var mıdır? Dinimiz açısından yol gösterici bir cevap vermenizi rica ediyorum. 21.04.10 717
7 Adam öldü. Karısı, bir kızı, iki oğlu ile altı erkek ve bir kız kardeşi kaldı. Miras nasıl taksim edilir? 07.06.10 414
8 Bir ilahiyat hocasına sordum ki; anne baba miras hakkı nasıldır diye, o da şöyle cevap verdi: Anne baba hangi evladına daha çok verirse verir, bunu diğer evlatlar sorgulayamaz. Yani anne baba parasını mirasını evlatlarına dağıtırken istediğine daha fazla, istediğine daha az verebilir mi? 08.12.09 894
9 Baba ölüyor, geriye bir eş ve ikisi erkek biri kız olmak üzere üç çocuk kalıyor. Miras nasıl paylaşılmalıdır? 25.01.10 579
10 Biz üç erkek, bir kız kardeşiz. Babam ölmeden önce mirasını bizlere bölüştürdü. Yalnız kız kardeşime hakkını vermedi. Bu durumda kız kardeşime bir haksızlık oldu. Biz de bu durumu biliyoruz. Bu durumda ne yapmamız gerekir? 25.02.10 572
11 Babamın vefat etmesi ile annem ben (erkek) iki kız kardeş ve bir erkek kardeşim olarak iki ev ve dükkânın paylaşılması tam helal yoldan nasıl yapılır? Eğer kız kardeşler evden miras almak değil de para isterlerse bu durumda biz de evleri satmak istemesek nasıl bir yöntem bulunabilir? 18.03.10 423
12 Babamdan kalan miras malından annem ne kadar pay alır? Bunu öğrenmek istiyorum? 29.03.10 404
13 Bir trafik kazasında kocamı kaybettim. Bir kızım var o da benim yanımda. Kaskodan ve trafik sigortasından bir miktar ölüm parası aldım. Ayrıca arabamın hasarını kasko karşıladı. Ölen eşimin anne ve babası aldığım paralardan hak istiyor. Bu konuda nasıl bir paylaşım olmalı? 06.04.10 342
14 Hocam bir erkek vefat etti. Geride annesi, eşi ve 1 oğlu 2 kızı kaldı. Dinen bu durumda miras oranları nasıl olmalıdır? Bir de erkek kardeş kendi razı olursa mirası eşit paylaşabilirler mi? 15.04.10 484
15 Eşim inşaat mühendisi idi. Bir trafik kazası sonucunda hayatını kaybetti. Dolayısıyla yarım kalan projeleri var. Bazı müşterilerinden proje bedelini almış, teslim edemedi. Bazı müşterilerine de teslim etmişti fakat ücretini alamadı. Eşimin biz evlenmeden öncesinden de bir takım borçları varmış, ben vefatından sonra öğrendim. Birinci sorum: Vefatından dolayı eşimin üzerinde kul hakkı kalır mı? İkinci sorum: Eşimin babasının mal varlığı olmasına karşın redd-i miras yapacaklarını öğrendim. Dinen bu durumda onlar borcu ödemekten kurtulabilirler mi? Böyle bir hakları var mı? Üçüncü sorum: Ben eşimin sağlığında bütün altınlarımı eşime vermiştim. Dolayısıyla benim şu anda eşimin üzerinde kul hakkı kalacaksa yapabileceğim ne var? Ben öğretmenim ve maaşımın yarısını bile ayırsam emekli oluncaya kadar yine eşimin borcunu kapatamayacağım. 05.05.10 822
16 Babam vefat etti. Mirasçı olarak annem, ben (erkek), abim, iki ablam, iki amcam ve halamlar var. Bütün bunların alması gereken miras taksimlerinin miktarlarını öğrenmek istiyorum. Biliyorsunuz günümüzde mahkeme kararı ile herkes eşit alacak fakat ben bana düşen kısmı ilgili kişilere bağışta bulunarak Allah’ın emrinin yerin getirilmesi için çalışacağım. 11.05.10 324
17 Biz 2 erkek, 3 kız toplam 5 kardeşiz. Babamdan bize kalan bir arsa satıldı. Yalnız bu arsa yakın zamana kadar tarla vasfındaydı. Yani şehirleşme sonucu sonradan arsaya dönüştü. Ben şer’i olarak tarla vasfındaki arazinin kız ve erkekler arasında eşit paylaşılacağını biliyorum. Eğer bu bilgim doğruysa söz konusu yerin satışından elde edilecek paranın paylaşımını erkek ve kız çocukları arasında nasıl yapmamız gerekir? Tarla kabul edip eşit mi yoksa arsa kabul edip, ikiye bir mi? Diğer kardeşim ikiye bir olmasını istiyor. Ben de ikiye bir hakkımız olsa da kızların durumlarını da göz önünde tutarak kızlara 1 erkeklere en fazla 1,5 olsun ve annemiz de kızlarla eşit pay alsın diyorum. Bu hususta ben ısrarcı olursam ve bölüşüm bu şekilde olursa, onun buna tam olarak rızası olmasa diğer erkek kardeşimin hakkı bana geçer mi? 17.05.10 505
18 Baba vefat etti. Geride bir eş ve beş erkek, iki kız çocuğu kaldı. Miras taksimi nasıl olmalı? 25.05.10 396
19 Bir adam öldü ve geride annesini, babasını, karısını ve üç kız çocuğunu bıraktı. Malının mirasçılar arasındaki taksimi nasıl olur? 06.07.10 226
20 Babam vefat etti. Annem, 3 kız kardeşim ve ben (erkek) kaldım. Şimdi babamdan kalan mirası nasıl paylaşacağız? 04.08.10 450