|
Öncelikle hadisin ravisinin adının Hunnes değil Haneş olduğunu belirtelim. Bu hadis Tirmizi ve Ebu Davud'da geçmektedir. Tirmizi'de geçen rivayet şöyledir:
Ali radıyallâhu anh'ten rivayete göre, kendisi biri Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem adına diğeri de kendi adına olmak üzere iki kurban keserdi. Kendisine bunun sebebi sorulunca şöyle derdi: "Böyle yapmamı bana Resulullah emretti ve bu şekilde yapmayı hiç terk etmeyeceğim." (Tirmizi, Edâhî, 3.)
İmam Tirmizî, bu hadis hakkında "bu hadis garîbtir. Bunu sadece Şerîk'in rivâyetiyle bilmekteyiz." Demiştir.
Hadisin Ebu Davud'un Sünen'inde yer alan rivayeti ise şöyledir:
Haneş şöyle demiştir: Ben Hz. Ali'yi iki koç birden kurban ederken gördüm de (kendisine) "Bu da nedir?" diye sordum. "Resulullah (sağlığında, vefatından sonra her sene) kendi yerine bir kurban kesmemi bana emretti. İşte ben de onun yerine kurban kesiyorum." cevabını verdi. (Ebû Dâvûd, Dehâyâ: 2)
Bu hadis kendisi ile amel edilemeyecek kadar zayıftır. Çünkü senedinde hadis âlimlerince kimliği mechûl olan Ebu'l-Hasnâ ile hakkında "onun hadisleri delil olarak kullanılmaz", "zayıftır", "sağlam değildir", "Hz. Ali'den tek başına rivayet ettiği hadisler, sika/güvenilir ravilerin hadislerine benzemiyor; bu yüzden onun hadisi delil olarak kullanılmaz" gibi çeşitli tenkitler yapılmış olan Haneş b. el-Mu'temir vardır. Dolayısıyla bu hadis, delil olma niteliğinden uzaktır.
el-Mubârekfûrî, Tuhfetü'l-Ahvezî isimli eserinde bu mevzuda şunları söylemektedir:
"Ben, ölen bir kimsenin yerine ayrıca bir kurbanın kesileceğine dair sahih ve merfû bir hadise rastlamadım. Bu mevzuda Hz. Ali'den rivayet edilmiş olan hadis ise zayıftır. Bu böyle olmakla beraber, şayet bir kimse, ölen bir kimsenin yerine ayrı bir kurban kesecek olursa, ihtiyat olarak bu kurbanın etinden yemeyip tümünü tasadduk etmesi gerekir."
(KAYNAKLAR: el-Mubârekfûrî, Tuhfetü'l-Ahvezî, Kahire, 2001, c: 4, s: 433-434, 1495. hadisin şerhi; es-Sehârenfûri, Bezlu'l-Mechûd fî Halli Ebî Dâvûd, Beyrut, trs, c: 13, s.10-11; Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Hüseyin Kayapınar, Necati Yeniel, Necat Akdeniz, Şamil Yayınevi, Dahâyâ, 1-2. bâb. 2790. hadisin şerhi)
NOT: Peygamberimizin hayatta iken biri kendisi için diğeri ümmetinden imkânı olmayanlar için iki koçu kurban kesmesi ise tamamen farklı bir durumdur. O konuyla ilgili olarak sitemizde yer alan KURBANIN FERT YA DA AİLE ADINA KESİLMESİ TARTIŞMALARI başlıklı araştırmayı okumak için lütfen aşağıdaki linki tıklayınız:
http://www.suleymaniyevakfi.org/modules/nsections/index.php?op=viewarticle&artid=74
|
